Archive for the ‘Stjórnmál’ Category

Nú hef ég nýlega (einhverra hluta vegna) verið að velta fyrir mér aflandsfélögum, (sennilega) í kjölfar frétta af nokkurs konar hjarðhegðun fólks sem finnst víst erfitt að eiga peninga, amk. hér á landi.

Ég er auðvitað enginn hagfræðingur, en hver er það svo sem? En ég velti gjarnan fyrir mér hvernig hlutirnir líta út frá einu heimili eða litlu þorpi.

Ein saga hentar ágætlega til að heimfæra á lítið þorp. Einn þorpsbúinn sótti arf frá föður sínum, nokkuð miklar eignir sem voru til komnar eftir áratuga vinnu föðursins við að byggja upp fyrirtæki í þorpinu. Þorpsbúar höfðu tekið fyrirtækinu vel, enda lagði fyrirtækið áherslu á góða vöru og fyrsta flokks þjónustu og fyrirtækið blómstraði. Þorpsbúinn sótti sem sagt arfinn og ákvað að geyma peningana sína í öðru þorpi og leyfa þorpsbúum þar að njóta þeirra. Maki þorpsbúans virðist hafa verið (það sem kallað var) „eilífðarstúdent“ á þessum tíma og ekkert hafa haft til málanna að leggja.

En þetta er bara eitt lítið dæmi, þetta var orðin einhvers konar hjarðhegðun þeirra sem áttu peninga og önnur verðmæti sem höfðu verið sköpuð í þorpinu, í mörgum tilfellum með því að nýta sameiginlegar auðlindir þorpsbúa.

Þessir peningar voru flutt í önnur þorp og íbúum þeirra leyft að njóta, eigendunum virist finnast erfitt að eiga peninga í þorpinu. „Hvers vegna er það erfitt?“ – var spurt, en engin svör.

Í mörgum tilfellum voru miklir fjármunir geymdir í þorpum sem veittu svokölluð skattaskjól, en eigendurnir fullyrtu að þeir væru ekkert að leita eftir skattaskjóli og hefðu greitt sína skatta af eignunum. „Hvers vegna eruð þið þá að flytja peningana í skattaskjól ef þið eruð ekki að nýta ykkur að þetta er skattaskjól?“ – var spurt, en engin nothæf svör. Einhverjir gáfu þær skýringar að það gætu verið aðrar ástæður og aftur var spurt „Já, já, gott og vel, hverjar?“ – en engin svör.

Svo voru þeir sem fullyrtu að þorpið væri langbest, gjaldmiðillinn þeirra væri sterkastur, þar væri mestur uppgangur væri þar og bestu tækifærin. „Já, hvers vegna geymið þið þá ekki peningana ykkar hér og ávaxtið með sterkum gjaldmiðli og í hagkerfi í miklum uppgangi?“ – var spurt, en engin svör.

Margir sögðu að einhver bankamaðurinn hefði ráðlagt þeim að geyma peningana annars staðar. „Já, já, og hver rök voru fyrir ráðleggingu bankamannanna?“ – var spurt, en engin svör. „Voru þetta bara ráðleggingar út í bláinn sem þið fóruð hugsunarlaust eftir?“ – var spurt, en engin svör.

Bankamaðurinn reið reyndar á sama tíma um önnur héruð og þorp og lofaði íbúum þeirra gulli, grænum skógum og óhóflegum vöxtum ef þeir kæmu með peninga og leggðu inn í banka þorpsins. „Hvers vegna eruð þið þá að ráðleggja íbúum þorpsins að geyma og ávaxta peningana sína annars staðar?“ – var spurt, en engin svör.

Svo hrundi banki þorpsins og allir þorpsbúar þurftu að taka skellinn. Eftir það hófst uppbygging og allir þorpsbúar þurftu að leggja sitt að mörkum.

Hefði mögulega verið hægt að koma í veg fyrir að bankinn færi á hausinn ef hjarðfólkið hefði geymt peningana sína og ávaxtað í þorpinu? Við vitum það auðvitað ekki, vegna þess að við vitum ekki hversu miklir peningar þetta voru.. en kannski er ekki ólíklegt að það hefði að minnsta kosti mildað áfallið verulega.

Hefðu peningarnir nýst vel við að byggja upp eftir hrun? Já, ég ætla að leyfa mér að fullyrða það.

Gott og vel, ég veit fullvel að það er nokkurn veginn hundrað prósent löglegt að geyma peninga í öðrum þorpum.

Siðlaust? Ég ætla ekki að alhæfa en mér finnst það að minnsta kosti orka tvímælist þegar um er að ræða eignir sem verða til í þorpinu.

Og.. ef einhver býður sig fram til hreppstjóra eða annarra forystustarfa í þorpinu á þeim forsendum að hann hafi tröllatrú á efnahagslífi og gjaldmiðli þorpsins, þá vil ég vita fyrir víst að hann hafi sýnt það í verki og sé ekki háður efnahag annarra þorpa.. og gildir einu hvort sú tenging er skráð á annan eða báða aðila í hjónabandi þar sem eignir eru sameiginlegar.

Og ég vil líka vita þegar einhver býður sig fram til þess að semja við önnur þorp og íbúa þeirra hvort viðkomandi á einhverra hagsmuna að gæta í öðrum þorpum. Það má vel vera að viðkomandi ætli sér ekki að láta þá hagsmuni hafa áhrif. Það gæti vel verið að ég treysti viðkomandi eftir að hafa fengið þessar upplýsingar. En á ég vil fá að vita og ég vil fá að meta.

Mér finnst nefnilega bæði siðlaust og óheiðarlegt að bjóða sig fram til starfa án þess að gera grein fyrir þessu og sé bara eina mögulega skýringu á því að halda þessu leyndu.

Þannig finnst mér að um leið og viðkomandi er gripinn í bólinu og í ljós kemur að hann hafi leynt upplýsingum fyrir kosningar, þá er kosning hans til starfa orðin marklaus í mínum huga.

ég veit að þið eruð fullir tortryggni og það þýðir kannski ekki mikið að segja ykkur að þetta sé ekki illa meint.

En þetta er ekki illa meint.

Ég hef fylgst með íslenskum stjórnmálum frá því að ég var krakki. Jónatan frændi kom öðru hverju í heimsókn á laugardögum og spjallaði um daginn og veginn, þjóðmálin og Framsóknarflokkinn, sem hann kaus samviskusamlega í hverjum kosningum.

Ég hef reyndar aldrei verið stuðningsmaður Framsóknarflokksins, verið ósammála stefnu flokksins í mörgum lykilatriðum – en þarna hafa verið margir í forystu sem ég hef borið virðingu fyrir. Ég held að ímyndin sem ég hef haft sé best lýst með að þarna hafi verið flokkur sem ég er hjartanlega ósammála í mörgum málum en er samt heill í sínum skoðunum og því sem þeir standa fyrir.

Ég var svo ekki spenntur fyrir kosningaloforðum flokksins fyrir síðustu kosningar.. en ég hafði ekki svo miklar áhyggjur, þarna voru nokkrir einstaklingar sem ég kannaðist mismikið (eða mislítið) við og treysti til að halda haus.

En ég hef áhyggjur af því hvert flokkurinn stefnir..

Öll umræða, málefnaleg gagnrýni, spurningar og efasemdar verða til að hlaupið er upp til handa og fóta..

  • það eru allir, meira að segja Rúv, í samsæri gegn flokknum
  • það er í einu orðinu viðurkennt að formaðurinn hafi brotið siðareglur en um leið fylgja upphrópanir um það sé lágkúra að ræða málið
  • þeir sem biðja um skýringar eru uppnefndir
  • þeir sem viðra skoðanir sem ekki er flokknum að skapi eru ómerkilegir
  • fullyrt að búið sé að svara spurningum sem aldrei hefur verið svarað
  • og til að kóróna vitleysuna er farið að bera á leiðtogadýrkun sem nær út fyrir öll mörk.

Fyrir alla muni hættið þessu.

  • svarið spurningum málefnalega
  • svarið að minnsta kosti spurningum án þess að hjóla í fyrirspyrjanda
  • ekki uppnefna þá sem spyrja óþægilegra spurninga – aftur: svarið frekar spurningunum
  • ekki sjá samsæri í hverju horni þó einhver sé ykkur ekki sammála, það kemur alveg fyrir besta fólk að einhver er því einfaldlega ósammála án þess að um einhverja illkvittni eða samsæri sé að ræða
  • látið af þessum tilburðum til persónudýrkunar, þetta er einfaldlega hlægilegt, við erum ekki í Norður Kóreu…

[ég var að finna þessa færslu í eldgömlum drögum að greinum og í ljósi þess að þetta er að koma aftur upp er allt í lagi að láta þetta flakka.. tek fram að ég er engan veginn sannfærður á annan hvorn veginn, finnst þetta spennandi, en sé þetta ekki alveg ganga upp… en það væri fróðlegt að fá rök (ekki upphrópanir) með og á móti, hvort þetta getur gengið – en ekki sögulegar skýringar eða hugmyndafræði fyrirlestra!]

Ég hef stundum velt því fyrir mér hvort það megi ekki einfalda umsýslu hins opinbera..

Ég hélt satt að segja að ég væri á villigötum og úti á túni.. en svo virðist sem þessar vangaveltur séu í gangi í fullri alvöru.

Við erum með ansi þungt kerfi í kringum ellilífeyrir, atvinnuleysisbætur, sjúkratryggingar og skattheimtu. Að við tölum nú ekki um lífeyrissjóðina. Og eftirlitið með þessu öllu.

Væri ekki rosalegur sparnaður að sleppa öllum þessum kerfum?

Þannig er vissulega freistandi hugmynd að hver fullorðin einstaklingur fái ráðstöfunarfé sem myndi nægja fyrir lágmarks lífsnauðsynjum – án tillits til nokkurs. Allar stofnanir sem meta hverjir eiga að fá hvað verða óþarfar – og sama gildir um allt eftirlit.

Laun fyrir hvers konar vinnu myndu væntanlega lækka talsvert, þeas. vinnuframlag yrði til að sækja viðbótarlaun. Sem aftur væri til að greiða fyrir hvers kyns bölvaðan óþarfa umfram lífsnauðsynjar sem okkur langar samt til að kaupa.

Hvaðan fær ríkið tekjur til að greiða öllum laun? Hætta ekki allir að vinna? Leggst ekki grunn framleiðslan af?

Sennilega verður getur þetta gengið til skamms tíma – og mjög líklega gengur þetta til skamms tíma á afmörkuðu svæði og/eða í litlu samfélagi.

En til lengri tíma litið þá er kannski rétt að hafa á bak við eyrað að við búum ekki í Doddabókunum. Fólk er almennt frekar eigingjarnt, sjálfhverft og jafnvel ekkert sérstaklega fært um einfalda rökhugsun.

Þegar svona hugmyndir eru skoðaðar er hjálplegt að setja upp dæmi af litlu þorpi eða lítilli fjölskyldu.

Allir þurfa húsaskjöl, mat (þmt. vatn) og föt (ímynda ég mér). Það þarf kannski ekki mjög mikla vinnu til að útvega þetta. En það þarf að halda umhverfinu í lagi, þrífa og þvo. Vonandi gleymum við ekki menntun. Og fólk veikist og það þarf hjúkrun. Hvernig tryggjum við að einhverjir séu tilbúnir að vinna til að sinna þessum verkefnum?

Mögulega verða nægilega margir sem hafa áhuga á neyslu umfram grunnþarfir og sinni þannig þeim störfum sem þarf að sinna.

En hvað, ef ekki? Hvernig tryggjum við þetta? Það er ekki hægt að setja lágmarks vinnuskyldu á alla.. sumir eru jú ófærir um að vinna – og um leið og við förum að gefa sumum undanþágur þá erum við komin með einhvers konar eftirlitsstofnanir.

Og hvað með þá sem taka grunnlaunin sín og eyða í eitthvað allt annað en grunnþarfir? Er betra að útvega öllum grunnþarfir í stað peninga sem við ætlumst til að notaðir séu í annað en grunnþarfir?

Mig minnir að það hafi verið sagt á upphafsárum Bandaríkjanna að einstaklingar ættu ekki að sækjast eftir forsetaembættinu, „embættið“ ætti að sækjast eftir rétta einstaklingnum.

Umræður um næsta forseta hafa reglulega komið upp í spjalli hinna ýmsu vinahópa okkar í vetur. Nægilega margir hafa verið nefndir til sögunnar – hafa annað hvort boðið sig fram, eru að hugsa um að bjóða sig fram, er verið að skora á að bjóða sig fram og/eða margir hafa komið að máli við. Sumar hugmyndirnar hafa óneitanlega þótt langsóttar í okkar hóp og í rauninni hefur ekkert nafn fengið almennilegan hljómgrunn.

Það var ekki fyrr en nafn Bryndísar Hlöðversdóttur kom fram í vikunni að það kom svona „já, auðvitað!“ augnablik hjá mér.

Ég var alltaf mjög sáttur við Kristján Eldjárn sem forseta, skal játa að ég hafði efasemdir um Vigdísi fyrirfram, en hún stóð sig að mestu ágætlega. Ég var aldrei mikill aðdáandi núverandi forseta þegar hann var að vasast í stjórnmálum, leist ekkert á blikuna þegar hann var kosinn og held að það hafi nú komið í ljós að það hefði verið farsælla að hafa annan einstakling í embætti. Í hans valdatíð hefur forsetaembættið nánast orðið leiksvið fyrir sérvisku og duttlunga.

Ég held að Bryndís sé nákvæmlega sá einstaklingur sem getur „farið vel með“ embættið og kannski unnið til baka þá virðingu sem hefur tapast – og umfram allt, hefur dómgreind til að beita því valdi og standa undir þeirri ábyrgð sem fylgir.

Bryndís hefur víðtæka reynslu sem lögfræðingur, þingmaður, rektor háskóla, ríkissáttasemjari, stjórnarformaður Landsvirkjunar, svo ég nefni eitthvað..

Þannig að, ég vil ekki bara hvetja Bryndísi til að bjóða sig fram, er reyndar þegar búinn að því – ég skora á þá sem þetta lesa að skora á Bryndísi! Ekkert bara persónulega, heldur opinberlega.

 

Ég fór að velta þessu fyrir mér í framhaldi af fréttum um að minnsta kosti einn prestur ætli í framboð til forseta Íslands.

Auðvitað er ekkert tæknilega séð sem kemur í veg fyrir þetta, en er þetta góð hugmynd?

Nú er rétt að taka fram að ég þekki viðkomandi einstakling ekkert en hann fær hin bestu meðmæli, fínn og vandaður maður og hefur, að mér er sagt, sýnt fulla tillitssemi í samskiptum við fólk sem ekki er kristið og forðast að troða siðum upp á þá sem ekki vilja. Sem sagt eins góður prestur og þeir gerast – og mættu aðrir taka hann sér til fyrirmyndar.

En ég kemst ekki fram hjá þessu með trúna.

Þó ekki væri annað en trúarjátningin.

Í henni eru að minnsta kosti tvær fullyrðingar sem stangast á við náttúrulögmálin.

Þannig að annað hvort trúa prestar því að náttúrulögmálin hafi verið brotin fyrir tvö þúsund árum eða svo. Eða þeir fara reglulega með yfirlýsingu sem þeir taka ekki trúanlega.

Ekki segja mér að þetta sé myndlíking eða dæmisaga.. þetta er skýr og klár yfirlýsing.

Og ekki segja mér að yfirlýsingar séu marklausar, það gengur ekki almennilega upp fyrir forseta.

 

 

Ef ég skildi frambjóðendur annars stjórnarflokksins rétt fyrir kosningar þá var eitt af kosningaloforðunum að afnema verðtrygginguna. Vond hugmynd vegna þess að verðtrygging er ekki raunverulega vandamálið, heldur verðbólga og háir vextir. En svona loforð gengu vel í fólk, amk. fólk sem kann ekki að reikna.

Þetta hefur ekki verið gert.

Þá var talað um að bæta fólki forsendubrest vegna verðtryggðra lána.

Það var gert fyrir suma, ekki alla og fólk sem varð ekki fyrir neinum forsendubrest fékk líka „bætur“.

Þá var lofað að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna við Evrópusambandið.

Það hefur ekki verið gert. Og það sem verra er, það er búið að lýsa yfir að það verði ekki gert.

Forsætisráðherra talar svo um að verðtryggð króna sé einn stöðugasti gjaldmiðill í heimi. Það er reyndar rétt svo langt sem það nær, enda þekkist í nokkrum löndum að verðtryggður gjaldmiðill hafi einfaldlega sérstakt nafn til að rugla ekki saman við þennan ónýta. Krónan er reyndar jafn ónýtur gjaldmiðill utan lands, en gott og vel, ekki það sem forsætisráðherra var að tala um.

Mér vefst reyndar „hugsun um heila“ þegar ég reyni að skilja hvers vegna forsætisráðherra vill afnema einn stöðugasta gjaldmiðil í heimi. Og enn frekar hvers vegna það þurfti að bæta fólki afleiðingar þessa stöðuga gjaldmiðils – og það handahófskennt.

Og nú er allt í einu farið að tala um þjóðaratkvæðagreiðslu um þennan stöðuga gjaldmiðil.

Ég velti fyrir mér hvort það væri frekar ráð að setja upp einhvers konar „vittryggingu“ á umræðuna.

En, verð að játa að ég veit ekki hvernig ætti að upphafsstilla.

Ég er reyndar frekar trúlaus á hvers kyns yfirnáttúru og hef ekki mikla trú á að nokkur geti séð fyrir um óorðna hluti, að minnsta kosti ekki umfram menntaðar ágiskanir byggðar á þekkingu og skynsemi. Að einhver geti raunverulega séð fram í tímann er eitthvað sem ég hef í öllu falli aldrei fengið staðfest.

Nú sé ég að forsætisráðherra vill meina að hægt sé að kenna grimmum árásum um ýmis heimskuleg ummæli frambjóðenda flokksins fyrir síðustu borgarstjórnarkosningar.

Út af fyrir sig get ég svo sem ekki fallist á að það afsaki hvers kyns bull stjórnmálamanna þó einhver þeirra sitji undir gagnrýni. Það er einfaldlega hluti af starfinu að geta tekið gagnrýni og svarað – ja, eða ætti að vera.

Og þó ég hafi fylgst þokkalega vel með þá tók ég nú ekki eftir neinu sem kalla mætti grimmar árásir, aðeins viðbrögð við undarlegum ummælum.

En aðalatriðið er nú að viðbrögðin, sem kölluð eru grimm, komu eftir að frambjóðendurnir létu eitt og annað miður skynsamlegt frá sér fara.

Þannig að ef þessi ummæli eru réttlætt með viðbrögðunum við þeim.. ja, þá hljóta borgarfulltrúarnir að vera skyggnir.

Skyldu þau hafa haft samband við James Randi??

Ég hef lengi verið talsmaður beins lýðræðis og þess að nýta möguleika tækninnar til að yfirvinna þær takmarkanir sem fyrr á öldum kölluðu á fulltrúa lýðræði.

En ég hef aðeins verið að fá bakþanka.. Reynslan hefur ekkert verið sérstaklega góð, fólk virðist kjósa út frá eigin veski (sem þarf ekki alltaf að vera slæmt) en aðallega út frá fáfræði og vanþekkingu.. þeas. án þess að kynna sér rök með og á móti. Sama gildir auðvitað um marga þingmenn í kerfi fulltrúa lýðræðisins. Og það sem verra er.. sumir þingmanna virðast kjósa gegn betri vitund vegna þess að flokkslínan segir svo.

En hvað er þá til ráða?

Hvaða aðferðir eru heppilegastar til að taka farsælar ákvarðanir?

Og hverjar þeirra eru viðráðanlegar í tíma, vinnuframlagi og kostnaði?

Er alvitlaus hugmynd að þeir sem vilja kynna sér hvert og eitt mál, þekki vel rökin með og á móti, fái einir að greiða atkvæði? Það má deila um hvort það nægi að þekkja aðalatriði málsins eða hvort það á að gera kröfu um að þekkja rökin til hlítar. Best væri sennilega að vægi atkvæða ráðist af þekkingu.

Þannig sé krafa að til að hafa áhrif á ákvörðun þurfi viðkomandi að hafa kynnt sér málið.

Þá mætti hafa áhrif á vægi atkvæða að geta sýnt fram á hæfileika til að hugsa rökrétt.

Svona fyrirkomulag þarf alls ekki að vera dýrara í framkvæmd en núverandi kerfi.

Og það á alls ekki að vera auðveldar að svindla eða misnota svona kerfi en mögulegt er í núverandi fyrirkomulagi.

Kallar þetta á mikla vinna hjá öllum? Nei, varla, svona fyrirkomulag kallar á eðlilegan áhuga og til lengri tíma, verkaskiptingu eftir áhuga og þekkingu.

Hvað með algengustu rökin gegn beinu lýðræði? Sem ganga út á að samþykkja hömlulaust útgjöld og/eða brjóta á mannréttindum.

Fyrir það fyrsta þá ætti krafan um þekkingu að koma í veg fyrir svoleiðis vitleysu.

En þar fyrir utan væri kjörið að hafa nothæfa stjórnarskrá.. Þar væri ákveðinn rammi sem kæmi í veg fyrir að hægt sé að samþykkja lög sem brjóta mannréttindi. Þar mætti líka vera krafa um að samþykkt útgjalda verði að fylgja hvernig tekjur koma á móti.

Er þetta ekki bara frábær hugmynd??

Ég get alveg haft (amk.) tvær skoðanir á Pírötum.

Á jákvæðu nótunum þá er þarna er ferskur blær og ný nálgun – heiðarlegt fólk sem virðist hafa kraft til að taka til í mörgum þjóðþrifamálum – og gefur ekkert eftir af „prinsip“ málum. Það eru samt atriði sem trufla mig.

Fyrir það fyrsta er í rauninni grunnur framboðsins, þeas. viðhorfið til höfundarréttar, að svo miklu leyti sem hægt er að festa hönd á þau viðhorf… Mér finnst þetta stórmál og mér finnst afstaða þeirra ekki bara beinlínis röng, heldur óttast ég að (td) tónlistarheimurinn líði mikið fyrir að þeirra viðhorf eru stöðugt algengari.

Að svo miklu leyti sem hönd á festir segi ég… vegna þess að mér finnst ég oft fá full loðin svör, réttmæt gagnrýni á núverandi kerfi en engar raunhæfar lausnir eða tillögur. Og það gildir ekki bara um höfundarrétt.

Það sem truflar mig kannski mest – en er kannski um leið skiljanlegt í ljósi þess hvert hratt það gekk fyrir sig í aðdraganda kosninga – að þau eru (hvað skal segja) mismikið heppin með samstarfsfólk. Þess vegna eru þarna einstaklingar sem daðra við kukl og „óhefðbundnar lækningar“, jafnvel galnar samsæriskenningar um geimverur – og finnst allt í lagi að ræða það að sleppa því að bólusetja börn gegn lífshættulegum sjúkdómum. Þetta lýsir ekki bara vanþekkingu, heldur eru þetta skýrar vísbendingar um getuleysi til að afla upplýsinga og vinna úr þeim. Það er afar vont að vera í stjórnmálum og geta ekki tekið rökum og upplýsingum og skipt um skoðun ef svo ber undir. Og svo því sé haldið til haga þá er fjarri því að þetta eigi við um alla Pírata.

Þannig að kannski vantar annan flokk (eða aðra flokka) með því jákvæða sem finnst hjá Pírötum en hefur jafnframt heilbrigða skynsemi í forgangi og þá nálgun í forsæti að hugsa rökrétt.. En sennilega er ég að biðja um of mikið.

Hvernig bregðast þeir við sem fengu styrk úr sameiginlegum sjóðum nú þegar hlutirnir eru heldur betur að snúast við?

Svokölluð skuldaleiðrétting ríkisstjórnarinnar er afskapleg misráðin aðgerð.. ég ætla ekki að tíunda hvers vegna. Vissulega var erfitt hjá mörgum þegar verðbólga rauk upp og lánskjaravísitala hækkaði langt umfram laun.. hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir fasteignakaupum, hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir öðru, hjá þeim sem voru með námslán og svo mætti lengi telja. Sumir þeirra fengu stuðning af almennafé í nýlegum aðgerðum ríkisstjórnarinnar. Langt frá því allir. Og allt of margir fengu stuðning sem þurftu nákvæmlega ekkert á honum að halda, lánin þeirra komin í takt við laun og eignirnar jafnvel verðmeiri en áður.

Gott og vel. Nei, reyndar ekki. En búið og gert.

Verðbólga rauk upp, sem hefði mátt gera ráð fyrir, launin voru talsvert á eftir um tíma.

Nú er verðbólga með því minnsta sem mælst hefur í langan tíma. Laun hækka umfram verðbólgu. Það eru jafnvel dæmi um lækkun vísitölu.

En er ekki augljóst að þeir sem þáðu almannafé til að styðja við bakið á þeim þegar lánin hækkuðu umfram laun.. þeir hljóta með sömu rökum að vera tilbúnir að greiða meira til samfélagsins þegar launin hækka um fram lánin.

Svona ef þeir vilja vera sjálfum sér samkvæmir.