Píratar og sóttvarnarlög

Posted: apríl 26, 2021 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Það er ekkert leyndarmál að ég er verulega ósáttur við framgöngu sumra þingmanna Pírata á Alþingi.

Ég hef kosið Pírata í síðustu kosningum.

Ég hef svo sem líka kannski rifist hvað mest við Pírata… ruglið sem flokkurinn var stofnaður í kringum byggir að mínu viti á vanþekkingu og skammsýni. En þeim til hróss hafa þau verið tilbúin í rökræður og það fer lekki lengur mikið fyrir þessum upphaflegu hugmyndum.

Þau hafa staðið sig mjög vel, verið ferskt afl á Alþingi og spurt erfiðra spurninga.

En mér finnst framganga sumra þingmanna í umræðum um sóttvarnarlög einfaldlega ekki verjandi.

  • Þau tala um „geðþóttaákvarðanir“, það er ekki geðþóttaákvörðun að fylgja ráðum vísindamanna.
  • Þau tala um að það hefði átt að reyna vægari aðgerðir, vitandi (eða amk. höfðu alla möguleika á að vita) að það að búið að reyna og einfaldlega ekki að virka.
  • Þau tala um að frumvarp hafi verið illa undirbúið og unnið á skömmum tíma. Fyrir það fyrsta, þá var nú ekki mikill tími til stefnu. Þá þarf ekki að hafa fylgst mikið með til að vita að búið er að ræða málið fram og til baka og bókstaflega fráleitt að gefa í skyn að hér sé einhver flumbrugangur á ferð.
  • Að tala um að frumvarpið hafi verið samið á einum degi er svo dæmi um fullkomlega marklausar athugasemdir. Það er ólíklegt að frumvarpið hafi verið samið á einum degi þó frágangur hafi mögulega verið unninn í flýti. En það skiptir bara ekki nokkru einasta [hér má velja kjarnyrt blótsyrði] máli hversu langan tíma tók að skrifa frumvarpið.. það sem skipti máli er hvort það var nógu gott eða ekki.
  • Píratar kvarta undan að breytingatillaga þeirra hafi ekki verið samþykkt, mögulega, sennilega, líklega hefði frumvarpið verið betra þannig, en það þýðir ekki að ekki megi samþykkja það.
  • Þá er gjarnan gripið í að snúa þessu upp í mannréttindamál. Mannréttindi eru mikilvæg, en ég gef einfaldlega ekkert fyrir baráttu fólks fyrir mannréttindum ef það lítur svo á að mannréttindi felist í að fólk hafi rétt til að leggja aðra í lífshættu að nauðsynjalausu.
  • Og svo virðist „háll-halli-rökleysan“ (slippery-slope fallacy) stöðugt dúkka upp í réttlætingu á afstöðu sumra þingmanna.

Þetta er alvarlegt mál. Ef fólk er situr á Alþingi og er að greiða atkvæði þá er lágmarkskrafa að vinna heimavinnuna og halda þræði í hugsun og rökfærslu – sleppa klisjum og innantómum frösum.

Ef ekki verður breyting á þessu þá er líklegt að mitt atkvæði fari annað í Alþingiskosningunum í haust.

Ég styð Pírata áfram í borgarstjórn og öðrum sveitarstjórnum þar sem þau eru að vinna gott verk.

Fjármálaráðuneytið svarar ekki lengur erindi mínu um lækkun skattgreiðslna vegna sóknargjalda.

Þá er næsta skref að senda erindi til Umboðsmanns Alþingis.

Ég sendi erindi þar sem ég fór fram á að skattgreiðslur mínar væru lækkaðar sem nemur greiðslu til trúar- og lífsskoðunarfélaga.

Rökstuðningur minn er sá að vegna þess að ég tilheyri ekki neinu slíku félagi þá lækka útgjöld ríkissjóðs sem því nemur.

Ég benti auk þess á að Mannréttindadómstóll Evrópu hefði vísað frá beiðni Darby (mál 11581/85) gegn sænska ríkinu á þeim forsenum að hann hefði þann valkost að lækka skattgreiðslur sínar með því að standa utan lífsskoðunarfélaga.

Í stuttu máli svaraði ráðuneytið því að

  • þeim fyndist að segja mætti eitthvað, sem varla getur talist gild rök fyrir mismunun, hvað þá mannréttindabrotum, fyrir utan nú það að lítil stoð var í því sem þeim fannst mega segja.
  • þetta væri erfitt í framkvæmd, sem það er ekki og bauð ég aðstoð mína við að leysa tæknileg vandamál, ef einhver væru – ég leyfi mér að efast um að þetta hafi verið kannað að nokkru marki.
  • vísa í eitthvert undarlegt aukaatriði í úrskurði MDE í máli Darby.

Ég tel því augljóst að engin gild rök eru fyrir svörum ráðuneytisins.

Lækkun sóknargjalda, þriðja tilraun

Posted: febrúar 4, 2021 in Samfélag
Efnisorð:

Ég fékk aftur svar frá Fjármálaráðuneytinu vegna erindis míns um að fá skattgreiðslur lækkaðar vegna sóknargjalda. Ég sendi eftirfarandi sem þriðju tilraun.

Í svarinu kemur fram að engin ný gögn komi fram í seinna bréfi mínu. Það er vissulega rétt, enda er tilgangurinn ekki að koma með ný gögn heldur að benda á að ég fékk engin marktæk svör. Einnig, ef út í það er farið, þá koma engin ný gögn fram í svörum ráðuneytisins.

Í svarinu er tilvísun í lagatexta og síðan er dregin – að mér finnst – bæði undarleg og vafasöm ályktun og hún aftur studd með „þá má segja“.

Nú hef ég ekki próf í lögfræði en ég er samt nokkuð viss um að það að einhverjum finnist að það „megi segja eitthvað“ hefur ekki sérstaklega mikið lagalegt gildi, hvað þá að sú þokukennda hugmynd geti réttlætt brot á mannréttindum.

Ég á til að mynda erfitt með að ímynda mér að ef (svo ólíklega vildi til að) ég mældist keyra á hraða umfram hámarkshraða að ég gæti komið með hjá sektargreiðslu með því að halda því fram að „það megi segja“ að hámarkshraðinn sé annar en hann er. Eða hvað?

Er það virkilega afstaða ráðuneytisins að það að einhverjum finnist að það megi segja eitthvað sé nægjanlegt fyrir dómstólum? Jafnvel þó það sem „segja má“ stangist á við staðreyndir, sé hrein rökleysa og / eða komi málinu einfaldlega ekkert við.

Þá er einhver undarleg rökleysa, ef ekki ranghugmynd, jafnvel vanþekking, að minnsta kosti grundvallar misskilningur, að fyrst ekki sé hægt að tengja skattgreiðslur einstaklings við ákveðin útgjöld þá sé ekki hægt að veita lækkun á skattgreiðslum. Það er óumdeilt að útgjöld ríkissjóðs eru lægri vegna þess að ég er ekki skráður í lífsskoðunarfélag. Þess vegna er ekkert sem kemur í veg fyrir að hægt sé að lækka greiðslur mínar sem þessu nemur.

Að lokum er fjallað um mál Darby gegn sænska ríkinu. Sú umfjöllun staðfestir þann skilning minn að fyrirkomulag þessara greiðslna stangist á við mannréttindasáttmála Evrópu. Engu að síður er þessum texta svo fylgt eftir með þeirri fullyrðingu að ekkert bendi til þess að greiðslur ríkisins feli í sér brot! Sem er bókstaflega þvert á það sem sagt er í næstu setningum á undan.

Í lok bréfsins segir að málinu sé lokið af hálfu ráðuneytisins. Þessu máli lýkur ekki af minni hálfu fyrr en ég fæ viðunandi lausn. Eina spurningin er hvort ráðuneyti klári málið án frekar málalenginga eða þurfi að fá á sig dóm.

Ég fékk svör frá fjármálaráðuneytinu við erindi mínu frá 11. janúar 2021, sbr. https://valgardur.blog/2021/01/11/skattalaekkun-vegna-greidslna-til-sokna/

Ég var hins vegar ekki alls kostar sáttur við svörin og sendi því annað bréf þar sem ég ítreka erindi mitt.

Takk fyrir skjót svör.

Fyrir það fyrsta er ánægjulegt að ekki er ágreiningur um að niðurstaða Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Darby skipti máli hér.

Fyrir utan að endurtaka efni erindis míns þá er nokkuð löng skýring á fyrirkomulagi sóknargjalda, ég hefði kannski átt að nefna að ég þekki þetta ágætlega og útskýringar því óþarfar.

Síðan kemur eitthvað óljóst „þá má segja..“ sem mér finnst vægast sagt undarlegt. Það hvað einhver telji að það að megi segja eitthvað er frekar vafasöm, ef ekki fráleit, forsenda fyrir brotum á mannréttindum.

Þá er nefnt til sögunnar að þriðjungur framteljenda greiði engan tekjuskatt til ríkisins. Aftur verður ekki séð að þetta komi málinu nokkuð við.

Bréfinu lýkur svo á því að segja að framangreindu virtu geti ráðuneytið ekki fallist á að koma til móts við erindi.

Ég get ekki séð nokkur rök í textanum sem vísað er til í „að framangreindu“ sem koma í veg fyrir að mál mitt sé afgreitt á viðunandi hátt. Ef hugsunin er sú að það sé ekki hægt að lækka tekjuskatta þeirra sem standa utan lífsskoðunarfélaga og greiða ekki tekjuskatt þá er auðvelt að finna lausn á því vandamáli og sjálfsagt að aðstoða við að leysa málið ef þetta er eina fyrirstaðan.

Það liggur fyrir að ríkissjóður greiðir lífsskoðunarfélögum eftir fjölda meðlima, það er klárt að ég er ekki meðlimur neins félags, ekki þarf að deila um að ég greiði skatta – bæði tekjuskatta og aðra – og ekki virðist ágreiningur um að þetta standist ekki skoðun hjá Mannréttindadómstólnum.

Þannig væri virkilega vel þegið ef hægt væri að klára þetta án frekari málalenginga.

Ekki viljum við að Íslenska ríkið fái enn einn dóminn á sig frá MDE?

Sendi eftirfarandi bréf til fjármálaráðherra.

Í ljósi þess að ég tilheyri hvorki trúfélagi né lífsskoðunarfélagi þá vil ég fara fram á að skattgreiðslur  mínar verði lækkaðar sem upphæð sóknargjalda nemur.

Í máli sem Darby höfðaði gegn sænska ríkinu og áfrýjaði til Mannréttindadómstóls Evrópu – mál 11581/85 – kom fram að kröfu hans var hafnað á þeim forsendum að hann gæti sagt sig úr lífsskoðunarfélagi og lækkað þannig skattgreiðslur sínar.

Það er því ljóst að Mannréttindadómstóllinn telur það forsendu þess að ekki sé verið að brjóta mannréttindi með greiðslu sóknargjalda úr ríkissjóði að hver einstaklingur eigi kost á að lækka skattgreiðslur sem þeirri upphæð nemur.

Það hafa verið nokkrar umræður um hvort samfélagsmiðlar hafi gert rétt í að loka aðgangi einstaklinga sem hafa neitað að fylgja reglum.

Ég er ekki nokkrum vafa.. einkafyrirtækjum ber engin skylda til að leyfa misyndismönnum að misnota kerfi og vettvang þeirra til að koma hættulegum og viðbjóðslegum skilaboðum á framfæri. Einhverra hluta vegna lítur reyndar út fyrir að þeir vinir mínir á samfélagsmiðlum sem aðhyllast frjálshyggju og frjálsa samkeppni eru hvað ákveðnastir í því að skylda eigi einkafyrirtæki til að

Það er kannski einfaldast að bera saman við að ef ég væri að reka leigu á hljóðkerfum, sjónvarpstöð eða bar. Mér bæri engin skylda til að leigja fólki hljóðkerfi til að breiða út hatursboðskap og koma þannig óorði á mitt fyrirtæki. Væri ég að reka bar og einn fastagesturinn væri stöðugt að stofna til rifrilda og slagsmála þá þætti mér ég í fullum rétti að meina honum aðgang. Og með sjónvarpsstöð, þá bæri mér engin skylda til að hleypa hverjum sem er að með hvaða bull sem er eins lengi og þeim sýnist. Enda gera sjónvarpsstöðvar þetta ekki.

Margir hafa vísað til Voltaire og talið mikils virði að leyfa öllum að segja sína skoðun, hversu ósammála sem við erum viðkomandi.

Þarna kemur tvennt til.

Fyrir það fyrsta, þá er mikilvægt að gera greinarmun á skoðunum annars vegar og staðreyndum, lygum, rangfærslum og óstaðfestum fullyrðingum hins vegar. Ég hef aldrei skilið hugmynd Voltaires þannig að hann talaði fyrir sannanlegum lygum, ósannindum eða óstaðfestum fullyrðingum. Það er ekki skoðun að fjórir plús fjórir geri ellefu, það er einfaldlega rangt. Og það er ekki skoðun að heiminum sé stjórnað af eðlum frá öðrum sólkerfum, það er fullyrðing út í bláinn.

En jafnvel þar fyrir utan. Ég er einfaldlega ekkert á því að allar skoðanir eigi rétt á sér. Það er gjarnan talað um einhvern heilagan rétt þegar kemur að stjórnmálum, en sama fólki vefst gjarnan tunga um tönn og fingur um lyklaborð þegar ég spyr hvort skoðanir sem styðja fjöldamorð, stríðsglæði, áróður rasista og barnaníð eigi rétt á sér.

Fyrir mér er þetta kýrskýrt, einkafyrirtæki ráða því hvernig kerfi þeirra eru notuð, rangfærslur eru ekki skoðanir og það eiga ekkert allar skoðanir rétt á sér.

Vefverslunarsíður

Posted: janúar 4, 2021 in Umræða

Ég hef verið að reyna að vera sem minnst á ferðinni síðustu mánuði, auðvitað gengið mis vel – en eitt af því sem ég hef reynt mikið er að nýta vefsíður söluaðila til að velja vörur og fækka þannig heimsóknum í verslanir.

Og ég verð að játa að ég er oftar en ekki gjörsamlega gáttaður á hversu lélegar upplýsingar og framsetningin er.

Ég fer ekki á vefsíðu til að sjá hversu flinkur vefforritarinn er að setja fljúgandi hluti í andlitið á mér þegar ég er að leita að upplýsingum.

Sjálfsögð atriði eins og símanúmer, tölvupóstfang og heimilisfang eiga að vera augljós á fyrstu síðu.

Ég vil hafa verð og vöruúrval á hreinu, geta flokkað og síað eftir þeim atriðum sem skipta máli, sem geta verið ansi fjölbreytt.

Ég vil geta síað eftir eiginleikum vörunnar, raðað eftir þeim atriðum sem ég kýs og borið saman nokkra valkosti.

Ég hef áhuga á upplýsingum, ekki spjalli, td. hef ég engan sérstakan áhuga á því, þegar ég er til að mynda að velja ofn í eldhúsið, að fá að vita hvort hann sé „stórskemmtilegur“ eða ekki.

Mér finnst óboðlegt að vera vísað á síðu framleiðanda með dönskum texta, þó ég sé nú kannski betur settur með dönsku, amk. lestur, en margir.

Hjarð-geta-unnið-úr-einföldustu-upplýsingum

Posted: nóvember 11, 2020 in Umræða
Efnisorð:

Það kemur stöku sinnum fyrir, eitt augnablik í senn, að mér dettur í hug að kannski þurfi ekki reglur um sóttvarnir, það ætti að nægja að segja fólki „þetta er lífshættuleg veira og þið þurfið að…“

En þá man ég að það er talsvert af fólki hér sem heldur að forseti Bandaríkjanna sé nú kannski ekki svo slæmur, styður formann Miðflokksins, skilur ekki hlýnun jarðar, er á því að jörðin sé flöt og/eða að bólusetningar valdi einhverfu (þetta fer gjarnan saman).

Í stuttu máli, nokkuð stór hópur fólks getur ekki unnið úr einföldustu upplýsingum.

Við ættum kannski ekki að vera að sækjast eftir hjarðónæmi, það væri frekar að sækjast eftir hjarð-geta-unnið-úr-einföldustu-upplýsingum!

Fyrir það fyrsta, nei, ég er ekki læknir og því síður sérmenntaður í sóttvörnum.. en ég er ekki að ná nokkurri glóru í málflutningi þeirra sem tala gegn sóttvörnum. Auðvitað er eðlilegt og sjálfsagt að ræða alla fleti og velta upp öllum (ja, mörgum) hugmyndum. En það er allt í lagi að gera lágmarkskröfur um að það sé einhver smá hugsun á bak við.

Nú virðist komin af stað umræða á þeim nótum annars vegar að það sé óþarfi að fylgja fyrirmælum um sóttvarnir á þeim forsendum að 99% þeirra sem sýkjast nái sér og hins vegar að það séu fyrst og fremst ákveðnir hópar sem eru í hættu.

Fyrir það fyrsta, sú fullyrðing að 99% nái sér, ekki veit ég hvaðan er komið.

Þá er gjarnan verið að rugla saman því að fólk lifi af annars vegar og nái sér hins vegar. Það eru allt of margir sem veikja illa og eru að glíma við afleiðingarnar mánuðum saman.

Hitt er að, 1% er kannski ekki hátt hlutfall svona ef við horfum á tölugildi, en það er helv.. hátt ef þú tilheyrir þessu eina prósenti.

Og.. hvaða máli skiptir þó þeir sem eru í áhættuhópi fari verr út úr veikindunum? Er það þá bara allt í lagi? Kannski ekki ef þú tilheyrir þessum hópi. Þar fyrir utan, þá eru mýmörg dæmi um fólk á besta aldri án undirliggjandi sjúkdóma sem hefur látist eftir að hafa veikst vegna Covid-19.

En það sem sérstaklega truflar enn frekar mig er þessi rökleysa með 1% og að það sé ekki mikið miðað við fjölda smita og veikinda, þetta séu fáir einstaklingar. Aftur, ekki svo fáir ef þú ert ein(n) þeirra. En skoðum enn frekar, segjum að það sé „ásættanlegt“ hlutfall {sem mér finnst sem sagt glórulaust svo því sé haldið til haga] á meðan smitin eru ekki fleiri, en hugsið aðeins!

Ef við slökum á sóttvörnum á þeim forsendum að þetta sé ásættanlegt, út frá fjöld smita í dag… hugsið aðeins! Ef slakað er á sóttvörnum og veiran fer á flug þá vísar 1% bara til nokkuð margar einstaklinga.

Skyldu viðkomandi hafa reiknað út afleiðingar þess að 3.600 manns veikist það illa að þau nái sér ekki? Fólk í heilbrigðisgeiranum. Eiga sjúkrahúsin einhverja möguleika á að sinna öllum þessum sjúklingum? Og þetta eru bara þeir sem ekki ná sér. Hvað með þann fjölga sem eru veikir dögum og vikum saman.

Eruð þið í alvöru búin að reikna hvað þetta kostar?

Eða er þetta bara innantómt hugsunarlaust gjamm út í loftið?

Grunn hugsunin finnst mér óverjandi mannfyrirlitning.

Rökin eru þar fyrir utan óhugnanlega heimskuleg.

Mér heyrist tal um laga- eða réttaróvissu sé orðin einhvers konar þungavigtar klisja í málflutningi þeirra sem vilja með öllu forðast að afgreiða nýja stjórnarskrá.

Það er auðvitað gott og gilt að þetta sé haft í huga í meðförum Alþingis og nauðsynlegar breytingar gerðar ef þurfa þykir.

En þetta er farið að hljóma eins og einhver allsherjar afsökun fyrir að sleppa því að, svo mikið sem, taka málið fyrir. Oftar en ekki á einhverjum dularfullum og óútskýrðum nótum.

Nú er ég ekki lögfræðimenntaður og ekki skal ég útiloka að einhver atriði megi betur fara.

En í hverju er þessi óvissa fólgin.. kannski gengur mér illa að leita, en ég finn afskaplega lítið haldbært um þetta. Þetta er aðallega á „ýmsir telja..“ og „sumir óttast..“ nótunum.

Stangast einhver lög á við nýja stjórnarskrá. Nú þá er ekkert að því að breyta viðkomandi lögum. Nú eða breyta stjórnarskránni ef þetta eru einhver tæknileg smáatriði.

Jú, „dómafordæmi“ eru stundum nefnd til sögunnar. Hvaða dómafordæmi? Það er enginn að tala um að stjórnarskrá eigi, frekar en lög, að vera afturvirk.

Stangast ákvæði hennar á forsendur dóma? Gott og vel, er það ekki einfaldlega verkefni dómstóla að leysa úr þessu í framtíðinni? Ég man ekki til að hafa heyrt um að ekki megi breyta lögum vegna dómafordæma…