Ég fékk annað svar frá umboðsmanni Alþingis vegna erindis míns um lækkun skatta vegna sóknargjalda. Er ekki alls kostar sáttur við svarið og sendi ítrekun.

Ef ég skil rétt þá er ekki talin ástæða til að klára málið vegna þess að nýr einstaklingur hefur tekið við embættinu og ekki sé gert ráð fyrir að umboðsmaður taki mál sem einstaklingur sem gegndi stöðunni áður hafi fjallað um.

En þó ekki sé gert sérstaklega ráð fyrir því, þá fæ ég ekki séð að neitt eigi að koma í veg fyrir að umboðsmaður klári mál og/eða gefi nánara álit á fyrri málum. Það er varla hugmyndin að mál dagi uppi og sitji óleyst þegar nýr einstaklingur hafi tekið við embættinu?

Í ítrekun minni óskaði ég eftir því að umboðsmaður nýti sér rétt sem hann sannanlega hefur til að tilkynna Alþingi ef hann verði þess var að meinbugur séu á gildandi lögum. Það var aldrei tekin afstaða til þess af fyrri (settum) umboðsmanni og ég tel mjög mikilvægt að fá efnislega niðurstöðu varðandi þetta atriði.

Þá benti ég á að svar setts umboðsmanns passar ekki við svör ráðuneytisins. Ekki var tekin afstaða til þess hvort svör ráðuneytisins væru viðunandi.

Er það ekki innan verksviðs embættisins að bregðast við erindum ef stjórnsýslan svarar erindum á ófullnægjandi hátt?

Það er víst aldrei of oft kveðin vísa að hafa varann á upplýsingum sem birtast á netinu – svo ég uppfæri nú mínar bestu ráðleggingar.

Sérfræðingurinn / læknirinn / vísindamaðurinn

Aðallega er gott að hafa í huga að skoðanir og sjónarmið vísindamanna eru í sjálfu sér ekki mikils virði, það eina sem telur eru hvort viðkomandi hafi sýnt fram á einhverjar niðurstöður / staðreyndir.

Svo er gott að hafa í huga að ef einhver fullyrðing er studd með að sá sem vísað er til sé læknir, vísindamaður og/eða sérfræðingur, að kanna hvort viðkomandi titlar standist. Það er algengt að þeir sérfræðingar sem vísað er til – furðulegum fullyrðingum til stuðnings – hafi sótt sínar gráður á bakhliðina-á-Cheerios-pakka. Ekki kannski alltaf bókstaflega (en stundum) en aðallega keypt sér gráðu án nokkurrar menntunar frá einum af fjölmörgum stofnunum sem bjóða þetta til sölu – nú eða hafi einfaldlega gripið, eða skáldað, gráðuna úr lausu lofti.

Þá er gott að athuga álit annarra sérfræðingar, það er algengt að vísa í að einhver sé vísindamaður eins og það taki af allan vafa um gildi sjónarmiðanna, þrátt fyrir að 98% vísindamanna á viðkomandi sviði hafi komist að annarri niðurstöðu.

Í þessu tilfelli er gott að hafa í huga að ef ekki er tekið mark á 98%, hvers vegna þá að taka mark á einhverjum af hinum? Og ef þeir örfáu hafa vægi vegna stöðu sinnar (ef hún stenst yfirleitt skoðun), hvers vegna ekki að taka margfalt meira mark á öllum hinum?

Þá er gjarnan tekið fram að einhver sé

  • „þekktur“ – en það segir eingöngu að viðkomandi hafi náð athygli
  • „virtur“ – getur auðvitað verið rétt, en er gjarnan notað til að breiða yfir að litið er niður á viðkomandi í ‘faginu’, enda hvort sem er, fyrsta atriðið hér skiptir meira máli, stenst þetta einhverja skoðun
Heimildamyndirnar

Það er vinsælt að vísa til heimildamynda, oftar en ekki á YouTube. Þau eru sjaldnast tímans virði og gott að hafa í huga að ef innihaldið stenst ekki skoðun í rituðu máli þá má velta fyrir sér hvers vegna verið er að stilla upp í mynd.

Þegar myndband er skoðað er gott að hafa varann á með eftirfarandi atriði

  • mjög gjarnan er verið að breiða yfir rýrt innihaldið með því að láta karlmann með djúpa rödd eða konu með háa rödd tala með leikrænum tilburðum, jafnvel dramatísk tónlist undir og mynd-‘effektar’.
  • þá er algengt að sýna myndir af einhverju (eða spila hljóðupptöku) og fullyrða að þarna sjáist (heyrist) eitthvað.. en ef viðkomandi skjal / mynd / upptaka er skoðað þá er nákvæmlega ekkert sýnilegt (heyranlegt) sem sagt er að eigi að sjást (heyrast).
  • þá er ekki óþekkt að myndir sem birtar eru séu „fótósjoppaðar“, hljóðupptökum breytt, video ‘editeruð’ og skjöl fölsuð… það er mjög góð hugmynd að ganga úr skugga um upprunann.
Bloggfærslurnar

Kannski eru bloggfærslur algengasti miðillinn fyrir glórulaust rugl og skaðlegan áróður.

Þegar þær eru lesnar er gott að hafa í huga að:

  • tilvísanir í aðrar bloggfærslur / höfunda eru ekki heimildir
  • tilvísanir í góðar og gildar heimildir eru gjarnan settar fram án þess að nokkur stuðningur við fullyrðinguna sé í viðkomandi heimildum
  • færslur þar sem höfundur á erfitt með að halda þræði eru til marks um að viðkomandi hafi ekki mikla þekkingu á efninu – eða mikla getu til að vinna úr upplýsingum og heimildum… svona ef út í það er farið.
  • langhundar staðfesta ekki mikla þekkingu
Umræðan

Þá eru nokkrar aðferðir gjarnan notaðar af þeim sem vilja rugla í fólki…

  • rannsakaðu þetta sjálf(ur) ->þetta merkir yfirleitt, „mig rámar í að hafa heyrt þetta einhvers staðar en ég nennti ekki að skoða“
  • rannsakaðu þetta sjálf(ur) -> er svo stundum notað þegar viðkomandi skammast sín fyrir lélegar heimildir
  • ég hef lesið / horft á svo og svo margar greinar / bækur / heimildarmyndir -> það eitt og sér er auðvitað alveg verðlaust, ef innihaldið er ekki nóg til að viðkomandi geti fært rök fyrir máli sínu, þá eru þetta nú ekki merkilegar greinar, bækur heimildamyndir, ef eitthvað er, þá er frekar pínlegt að heyra að einhver hafi ekki betri rök

Halldór Ingi

Posted: júní 11, 2021 in Minningar, Tónlist

Við fengum þær sorgarfréttir um síðustu helgi að gamall félagi, Halldór Ingi Andrésson væri látinn.

Það kunna margir sögu hans betur, en það rifjuðust upp nokkrar góðar minningar.

Hann hafði reyndar skapað sér nafn sem „alvöru“ tónlistargagnrýnandi áður en leiðir okkar lágu saman.

En ég áttaði mig á hversu alvarlega hann tók hlutverkið og hversu áhugasamur hann var þegar hann skrifaði plötudóm um fyrstu plötu okkar Fræbbbla. Það kom ekki bara skemmtilega á óvart hversu jákvæður hann var heldur var skemmtileg nýbreytni að hann tók þessari frumraun okkar af fullkomnu fordómaleysi, fann jákvæðar hliðar og kveikti á tengingum sem fæstir voru að eltast við að skilja. Hann hafði sem sagt hlustað, skilið og sett í samhengi.

Við kynntumst betur og þegar hann var útgáfustjóri Fálkans og sá um útgáfu á annarri stóru plötu okkar. Það var svo sem ekki gefið að taka þá áhættu að gefa út aðra plötu, því sú fyrsta hafði nú ekki selst mikið, þrátt fyrir að vekja nokkra athygli. En hann lagði sig ekki bara allan fram um að við fengjum allt sem til þurfti til að gera góða plötu, hann var alltaf til í að hlusta og gefa góð ráð – en aldrei að taka fram fyrir hendurnar á okkur.

Útkoman fékk nú ekki sömu athygli og er sennilega flestum gleymd, en það var staðið vel að öllu og hún seldist betur en nokkur önnur plata okkar.

Seinna, þegar hann fór að selja plötur, var alltaf ómetanlegt að kíkja við – þó það væri nú óneitanlega allt of sjaldan. En Halldór Ingi var hafsjór af fróðleik um tónlist og það var alltaf gaman að hitta á hann og spjalla.

Önnur seinni tími minning var þegar við hittumst á hljómleikum í Listasafninu, ætli við höfum ekki talað um tónlistarheima og geima megnið af hljómleikunum.

Samúðarkveðjur frá okkur Iðunni til fjölskyldu og vina.

Ég fékk svar frá Umboðsmanni Alþingis vegna erindis um sóknargjöld. Ákvað að ítreka að fá niðurstöðu.

Ef ég skil svarið rétt þá er talið að það sé ekki hlutverk umboðsmanns að segja álit sitt á efninu þar sem farið sé að lögum og að það sé ekki hlutverk umboðsmanns að hafa skoðanir á lögum.

En svo segir að umboðsmaður geti samt tilkynnt Alþingi ef hann verði þess var að meinbugir séu á gildandi lögum.

Það kemur ekki fram hvers vegna ekki er talin ástæða til að benda Alþingi á galla í löggjöfinni, eða yfirhöfuð skoða hvort ástæða sé til þess.

Þá hefur umboðsmaður (ef ég skil rétt) ekki athugasemdir við svör ráðuneytisins. Svör ráðuneytisins eru ekki í samræmi við það álit umboðsmanns að það sé eingöngu verið að fara að lögum heldur er vísað til tæknilegra annmarka – sem eru ekki fyrir hendi – og þess sem starfsmenn ráðuneytisins telja að megi segja. Standast þessi svör ráðuneytisins að mati umboðsmanns?

Telur umboðsmaður að þetta séu góðar og gildar skýringar – og að svarið sé fullnægjandi?

Í ljósi þess að ég tel mig hafa fært sterk rök fyrir því að þarna sé brot á ákvæðum Mannréttindasáttmála Evrópu vil ég fara fram á að þessi afstaða verði endurskoðuð, skoðað verði hvort ástæða sé til að benda Alþingi á galla í viðkomandi lögum – og senda ábendingu til Alþingis ef það verður niðurstaðan.

Það ætti að vera óþarfi að ónáða Mannréttindadómstól Evrópu eina ferðina enn – en svona í ljósi þess hversu augljóst ég tel þetta vera þá er í rauninni ekki annað í stöðunni ef ekki næst að laga þetta innanlands.

Píratar og sóttvarnarlög

Posted: apríl 26, 2021 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Það er ekkert leyndarmál að ég er verulega ósáttur við framgöngu sumra þingmanna Pírata á Alþingi.

Ég hef kosið Pírata í síðustu kosningum.

Ég hef svo sem líka kannski rifist hvað mest við Pírata… ruglið sem flokkurinn var stofnaður í kringum byggir að mínu viti á vanþekkingu og skammsýni. En þeim til hróss hafa þau verið tilbúin í rökræður og það fer lekki lengur mikið fyrir þessum upphaflegu hugmyndum.

Þau hafa staðið sig mjög vel, verið ferskt afl á Alþingi og spurt erfiðra spurninga.

En mér finnst framganga sumra þingmanna í umræðum um sóttvarnarlög einfaldlega ekki verjandi.

  • Þau tala um „geðþóttaákvarðanir“, það er ekki geðþóttaákvörðun að fylgja ráðum vísindamanna.
  • Þau tala um að það hefði átt að reyna vægari aðgerðir, vitandi (eða amk. höfðu alla möguleika á að vita) að það að búið að reyna og einfaldlega ekki að virka.
  • Þau tala um að frumvarp hafi verið illa undirbúið og unnið á skömmum tíma. Fyrir það fyrsta, þá var nú ekki mikill tími til stefnu. Þá þarf ekki að hafa fylgst mikið með til að vita að búið er að ræða málið fram og til baka og bókstaflega fráleitt að gefa í skyn að hér sé einhver flumbrugangur á ferð.
  • Að tala um að frumvarpið hafi verið samið á einum degi er svo dæmi um fullkomlega marklausar athugasemdir. Það er ólíklegt að frumvarpið hafi verið samið á einum degi þó frágangur hafi mögulega verið unninn í flýti. En það skiptir bara ekki nokkru einasta [hér má velja kjarnyrt blótsyrði] máli hversu langan tíma tók að skrifa frumvarpið.. það sem skipti máli er hvort það var nógu gott eða ekki.
  • Píratar kvarta undan að breytingatillaga þeirra hafi ekki verið samþykkt, mögulega, sennilega, líklega hefði frumvarpið verið betra þannig, en það þýðir ekki að ekki megi samþykkja það.
  • Þá er gjarnan gripið í að snúa þessu upp í mannréttindamál. Mannréttindi eru mikilvæg, en ég gef einfaldlega ekkert fyrir baráttu fólks fyrir mannréttindum ef það lítur svo á að mannréttindi felist í að fólk hafi rétt til að leggja aðra í lífshættu að nauðsynjalausu.
  • Og svo virðist „háll-halli-rökleysan“ (slippery-slope fallacy) stöðugt dúkka upp í réttlætingu á afstöðu sumra þingmanna.

Þetta er alvarlegt mál. Ef fólk er situr á Alþingi og er að greiða atkvæði þá er lágmarkskrafa að vinna heimavinnuna og halda þræði í hugsun og rökfærslu – sleppa klisjum og innantómum frösum.

Ef ekki verður breyting á þessu þá er líklegt að mitt atkvæði fari annað í Alþingiskosningunum í haust.

Ég styð Pírata áfram í borgarstjórn og öðrum sveitarstjórnum þar sem þau eru að vinna gott verk.

Fjármálaráðuneytið svarar ekki lengur erindi mínu um lækkun skattgreiðslna vegna sóknargjalda.

Þá er næsta skref að senda erindi til Umboðsmanns Alþingis.

Ég sendi erindi þar sem ég fór fram á að skattgreiðslur mínar væru lækkaðar sem nemur greiðslu til trúar- og lífsskoðunarfélaga.

Rökstuðningur minn er sá að vegna þess að ég tilheyri ekki neinu slíku félagi þá lækka útgjöld ríkissjóðs sem því nemur.

Ég benti auk þess á að Mannréttindadómstóll Evrópu hefði vísað frá beiðni Darby (mál 11581/85) gegn sænska ríkinu á þeim forsenum að hann hefði þann valkost að lækka skattgreiðslur sínar með því að standa utan lífsskoðunarfélaga.

Í stuttu máli svaraði ráðuneytið því að

  • þeim fyndist að segja mætti eitthvað, sem varla getur talist gild rök fyrir mismunun, hvað þá mannréttindabrotum, fyrir utan nú það að lítil stoð var í því sem þeim fannst mega segja.
  • þetta væri erfitt í framkvæmd, sem það er ekki og bauð ég aðstoð mína við að leysa tæknileg vandamál, ef einhver væru – ég leyfi mér að efast um að þetta hafi verið kannað að nokkru marki.
  • vísa í eitthvert undarlegt aukaatriði í úrskurði MDE í máli Darby.

Ég tel því augljóst að engin gild rök eru fyrir svörum ráðuneytisins.

Lækkun sóknargjalda, þriðja tilraun

Posted: febrúar 4, 2021 in Samfélag
Efnisorð:

Ég fékk aftur svar frá Fjármálaráðuneytinu vegna erindis míns um að fá skattgreiðslur lækkaðar vegna sóknargjalda. Ég sendi eftirfarandi sem þriðju tilraun.

Í svarinu kemur fram að engin ný gögn komi fram í seinna bréfi mínu. Það er vissulega rétt, enda er tilgangurinn ekki að koma með ný gögn heldur að benda á að ég fékk engin marktæk svör. Einnig, ef út í það er farið, þá koma engin ný gögn fram í svörum ráðuneytisins.

Í svarinu er tilvísun í lagatexta og síðan er dregin – að mér finnst – bæði undarleg og vafasöm ályktun og hún aftur studd með „þá má segja“.

Nú hef ég ekki próf í lögfræði en ég er samt nokkuð viss um að það að einhverjum finnist að það „megi segja eitthvað“ hefur ekki sérstaklega mikið lagalegt gildi, hvað þá að sú þokukennda hugmynd geti réttlætt brot á mannréttindum.

Ég á til að mynda erfitt með að ímynda mér að ef (svo ólíklega vildi til að) ég mældist keyra á hraða umfram hámarkshraða að ég gæti komið með hjá sektargreiðslu með því að halda því fram að „það megi segja“ að hámarkshraðinn sé annar en hann er. Eða hvað?

Er það virkilega afstaða ráðuneytisins að það að einhverjum finnist að það megi segja eitthvað sé nægjanlegt fyrir dómstólum? Jafnvel þó það sem „segja má“ stangist á við staðreyndir, sé hrein rökleysa og / eða komi málinu einfaldlega ekkert við.

Þá er einhver undarleg rökleysa, ef ekki ranghugmynd, jafnvel vanþekking, að minnsta kosti grundvallar misskilningur, að fyrst ekki sé hægt að tengja skattgreiðslur einstaklings við ákveðin útgjöld þá sé ekki hægt að veita lækkun á skattgreiðslum. Það er óumdeilt að útgjöld ríkissjóðs eru lægri vegna þess að ég er ekki skráður í lífsskoðunarfélag. Þess vegna er ekkert sem kemur í veg fyrir að hægt sé að lækka greiðslur mínar sem þessu nemur.

Að lokum er fjallað um mál Darby gegn sænska ríkinu. Sú umfjöllun staðfestir þann skilning minn að fyrirkomulag þessara greiðslna stangist á við mannréttindasáttmála Evrópu. Engu að síður er þessum texta svo fylgt eftir með þeirri fullyrðingu að ekkert bendi til þess að greiðslur ríkisins feli í sér brot! Sem er bókstaflega þvert á það sem sagt er í næstu setningum á undan.

Í lok bréfsins segir að málinu sé lokið af hálfu ráðuneytisins. Þessu máli lýkur ekki af minni hálfu fyrr en ég fæ viðunandi lausn. Eina spurningin er hvort ráðuneyti klári málið án frekar málalenginga eða þurfi að fá á sig dóm.

Ég fékk svör frá fjármálaráðuneytinu við erindi mínu frá 11. janúar 2021, sbr. https://valgardur.blog/2021/01/11/skattalaekkun-vegna-greidslna-til-sokna/

Ég var hins vegar ekki alls kostar sáttur við svörin og sendi því annað bréf þar sem ég ítreka erindi mitt.

Takk fyrir skjót svör.

Fyrir það fyrsta er ánægjulegt að ekki er ágreiningur um að niðurstaða Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Darby skipti máli hér.

Fyrir utan að endurtaka efni erindis míns þá er nokkuð löng skýring á fyrirkomulagi sóknargjalda, ég hefði kannski átt að nefna að ég þekki þetta ágætlega og útskýringar því óþarfar.

Síðan kemur eitthvað óljóst „þá má segja..“ sem mér finnst vægast sagt undarlegt. Það hvað einhver telji að það að megi segja eitthvað er frekar vafasöm, ef ekki fráleit, forsenda fyrir brotum á mannréttindum.

Þá er nefnt til sögunnar að þriðjungur framteljenda greiði engan tekjuskatt til ríkisins. Aftur verður ekki séð að þetta komi málinu nokkuð við.

Bréfinu lýkur svo á því að segja að framangreindu virtu geti ráðuneytið ekki fallist á að koma til móts við erindi.

Ég get ekki séð nokkur rök í textanum sem vísað er til í „að framangreindu“ sem koma í veg fyrir að mál mitt sé afgreitt á viðunandi hátt. Ef hugsunin er sú að það sé ekki hægt að lækka tekjuskatta þeirra sem standa utan lífsskoðunarfélaga og greiða ekki tekjuskatt þá er auðvelt að finna lausn á því vandamáli og sjálfsagt að aðstoða við að leysa málið ef þetta er eina fyrirstaðan.

Það liggur fyrir að ríkissjóður greiðir lífsskoðunarfélögum eftir fjölda meðlima, það er klárt að ég er ekki meðlimur neins félags, ekki þarf að deila um að ég greiði skatta – bæði tekjuskatta og aðra – og ekki virðist ágreiningur um að þetta standist ekki skoðun hjá Mannréttindadómstólnum.

Þannig væri virkilega vel þegið ef hægt væri að klára þetta án frekari málalenginga.

Ekki viljum við að Íslenska ríkið fái enn einn dóminn á sig frá MDE?

Sendi eftirfarandi bréf til fjármálaráðherra.

Í ljósi þess að ég tilheyri hvorki trúfélagi né lífsskoðunarfélagi þá vil ég fara fram á að skattgreiðslur  mínar verði lækkaðar sem upphæð sóknargjalda nemur.

Í máli sem Darby höfðaði gegn sænska ríkinu og áfrýjaði til Mannréttindadómstóls Evrópu – mál 11581/85 – kom fram að kröfu hans var hafnað á þeim forsendum að hann gæti sagt sig úr lífsskoðunarfélagi og lækkað þannig skattgreiðslur sínar.

Það er því ljóst að Mannréttindadómstóllinn telur það forsendu þess að ekki sé verið að brjóta mannréttindi með greiðslu sóknargjalda úr ríkissjóði að hver einstaklingur eigi kost á að lækka skattgreiðslur sem þeirri upphæð nemur.

Það hafa verið nokkrar umræður um hvort samfélagsmiðlar hafi gert rétt í að loka aðgangi einstaklinga sem hafa neitað að fylgja reglum.

Ég er ekki nokkrum vafa.. einkafyrirtækjum ber engin skylda til að leyfa misyndismönnum að misnota kerfi og vettvang þeirra til að koma hættulegum og viðbjóðslegum skilaboðum á framfæri. Einhverra hluta vegna lítur reyndar út fyrir að þeir vinir mínir á samfélagsmiðlum sem aðhyllast frjálshyggju og frjálsa samkeppni eru hvað ákveðnastir í því að skylda eigi einkafyrirtæki til að

Það er kannski einfaldast að bera saman við að ef ég væri að reka leigu á hljóðkerfum, sjónvarpstöð eða bar. Mér bæri engin skylda til að leigja fólki hljóðkerfi til að breiða út hatursboðskap og koma þannig óorði á mitt fyrirtæki. Væri ég að reka bar og einn fastagesturinn væri stöðugt að stofna til rifrilda og slagsmála þá þætti mér ég í fullum rétti að meina honum aðgang. Og með sjónvarpsstöð, þá bæri mér engin skylda til að hleypa hverjum sem er að með hvaða bull sem er eins lengi og þeim sýnist. Enda gera sjónvarpsstöðvar þetta ekki.

Margir hafa vísað til Voltaire og talið mikils virði að leyfa öllum að segja sína skoðun, hversu ósammála sem við erum viðkomandi.

Þarna kemur tvennt til.

Fyrir það fyrsta, þá er mikilvægt að gera greinarmun á skoðunum annars vegar og staðreyndum, lygum, rangfærslum og óstaðfestum fullyrðingum hins vegar. Ég hef aldrei skilið hugmynd Voltaires þannig að hann talaði fyrir sannanlegum lygum, ósannindum eða óstaðfestum fullyrðingum. Það er ekki skoðun að fjórir plús fjórir geri ellefu, það er einfaldlega rangt. Og það er ekki skoðun að heiminum sé stjórnað af eðlum frá öðrum sólkerfum, það er fullyrðing út í bláinn.

En jafnvel þar fyrir utan. Ég er einfaldlega ekkert á því að allar skoðanir eigi rétt á sér. Það er gjarnan talað um einhvern heilagan rétt þegar kemur að stjórnmálum, en sama fólki vefst gjarnan tunga um tönn og fingur um lyklaborð þegar ég spyr hvort skoðanir sem styðja fjöldamorð, stríðsglæði, áróður rasista og barnaníð eigi rétt á sér.

Fyrir mér er þetta kýrskýrt, einkafyrirtæki ráða því hvernig kerfi þeirra eru notuð, rangfærslur eru ekki skoðanir og það eiga ekkert allar skoðanir rétt á sér.