Archive for the ‘Umræða’ Category

Menntað lýðræði

Posted: september 6, 2026 in Samfélag, Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Í tilefni nýlegrar þjóðaratkvæðagreiðslu þá vil ég ítreka hugmyndir mínar um „menntað lýðræði“.

Í stuttu máli þurfa kjósendur að svara einföldum spurningum um óumdeildar staðreyndir, einfaldlega til að takmarka niðurstöðurnar við atkvæði þeirra sem hafa sýnt þá lágmarkskurteisi að kynna sér um hvað er verið að greiða atkvæði. Atkvæði þeirra sem hafa ekki kynnt sér málið verða einfaldlega ekki talin með.

Um síðustu helgi hefði mátt spyrja, „Er verið að kjósa um aðild að Evrópusambandinu?“ eða „Verða íslensk ungmenni látin gegna herþjónustu ef við höldum viðræðum áfram?“

Hvort tveggja er afdráttarlaust og óumdeilt út frá þekktum staðreyndum – svarið er sannanlega nei.

Atkvæði þeirra sem svara annarri hvorri spurningunni játandi hefðu einfaldlega ekki verið talin með, hafa augljóslega ekki svo mikið sem óljósan grun um hvað er verið að kjósa um.

Ég veit alveg af ýktum og langsóttum tilbúnum dæmum um hvernig mætti misnota svona kerfi. En það er ekkert sérstaklega flókið að vinna sig fram hjá þeim hættum sem eru til staðar.

Til dæmis mætti hugsa að kallaður yrði til hópur, 7, 13 eða 25 manns, hugsanlega rektorar háskólanna, forseti hæstaréttar og fleiri sem ekki er líklegt að eigi sérstakra hagsmuna að gæta. Þessi hópur þyrfti að samþykkja spurningarnar einróma. En hvað ef í öll þessi embætti safnast fólk með annarleg sjónarmið og á þingi verður meirihluti fyrir stórhættulegum ákvörðunum? Já, ekkert sérstaklega líklegt og hvort sem er, ef við erum komin þangað þá er ólíklegt efnt verði til þjóðaratkvæðagreiðslu yfirhöfuð.. og þessar skoðanir líkast til hvort sem er með mikinn meirihluta hjá þjóðinni.

Síðasti varnaglinn felst í því að kynna spurningarnar fyrirfram og hvert rétt og óumdeilanlegt svar er. Það verður auðvitað einfaldara að „svindla“ á þessu, en ég ímynda mér að það vefjist fyrir einhverjum að svara þvert á eigin forsendur – og ef viðkomandi hefur fyrir því að kynna sér þetta, þá er í góðu lagið að telja atkvæðið með. Og það er líka erfiðara fyrir „óprúttna“ aðila að hringja til dæmis í unga kjósendur og segja „heyrðu, þú verður að segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni annars verður þú kallaður / kölluð í Evrópuherinn, en þú þarft samt að svara spurningunni þannig að þú vitir að þetta er útilokað“.

Ég er sannfærður um að við myndum taka betri ákvarðanir ef við notum þessa aðferð.

Ég geri mér grein fyrir það hringja viðvörunarbjöllur – sem er gott, svona hugmyndum á að taka með fyrirvara og gagnrýni.

Samt.. áfram

Posted: ágúst 30, 2026 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Ég neita því ekki að ég er mjög svekktur með niðurstöður gærdagsins.

Auðvitað sætti ég mig við að þetta sé niðurstaðan.

Í þetta skipti get ég samt ekki borið virðingu fyrir niðurstöðunni, einfaldlega vegna alls þess fjölda sem greindi frá atkvæði sínu með því að styðjast við rangfærslur – auðvitað ekki allir, en ótrúlega stór hluti ef marka má handahófskennt úrtak.

Ég held reyndar að þessar kosningar hafi verið mistök, vel meint, en samt mistök – það þarf ekki að benda á annað en að fjöldi fólks hélt að það væri að kjósa um eitthvað allt annað en kosningin snerist um.

En þetta er langtíma verkefni.

Til skamms tíma þarf að leggja af ríkisstyrki til fjölmiðla sem standast ekki lágmarks kröfur.

Þá þarf að skattleggja fyrirtækin sem telja sig eiga landið og miðin og mokuðu peningum í grímulausan áróður með rangfærslum, rökleysum, útúrsnúningum, afbökunum og hreinum lygum.

En til lengri tíma litið er þetta spurning um menntun.

Það þarf leggja áherslu á að kenna að lesa sér til gagns og vinna úr upplýsingum. Þessu er klárlega mjög ábótavant.

Og það þarf líka að kenna muninn á rökræðum og rifrildi og persónulegum árásum. Það kom oftar en einu sinni og oftar en tvisvar fyrir að einhver gerði grein fyrir atkvæði sínu og lét fylgja rök sem héldu ekki vatni. Ég man ekki til að í eitt einasta skipti hafi viðkomandi þakkað fyrir leiðréttingar, skoðað gögnin betur og jafnvel skipt um skoðun. Undantekningarlaust voru viðbrögðin eitthvað á þessa leið „ég má hafa mína skoðun, vertu ekki ráðast á mig“.

Kannski eigum við ekkert erindi á meðal siðaðra þjóða fyrr en þetta er komið í betra lag?

Að kljúfa þjóð

Posted: ágúst 23, 2026 in Umræða
Efnisorð:,

Ég hef nákvæmlega ekki nokkrar áhyggjur af því að þjóðin klofni – hvorki lítillega, hvað þá í herðar niður – við það eitt að ræða kosti og galla aðildar að ESB þegar samningur liggur fyrir. Ég geri frekar fyrir að samþykkja, ekki hvað sem er, en hef nokkuð góða trúa á að við náum ásættanlegum samningi. En ég er fullkomlega sáttur við að þjóðin hafni ef meirihluti tekur afstöðu gegn því eftir málefnalegar umræður.

Það sem gæti klofið þjóðina – varla samt í „herðar niður“ – er ef örfáar hræður djöflast linnulaust í þjóðinni með hömlulausum áróðri, rangfærslum, ýkjum, útúrsnúningum og hreinum lygum. Og að stór hluti þjóðarinnar kokgleypi áróðurinn gagnrýnis- og hugsunarlaus.

Brexit var erfitt fyrir Breta, kannski ekki síst vegna þess að fámennur hópur keyrði þetta í gegn með sams konar aðferðafræði og NEIjarar gera hér á Íslandi fyrir – ekki einu sinni gegn aðild – heldur gegn því einu að fá að sjá hvers konar aðild verður í boði.

Ég hef engar forsendur til að fullyrða að þessi fámenni hópur sé að mestu fólk sem þykist eiga landið og miðin og þykist mega gera hvað sem þeim sýnist. Í öllu falli þá er einn fjölmiðill mjög samstíga í gegndarlausum áróðrinum og ég man ekki til að sá fjölmiðill hafi gert mikið til að skaprauna eigendum sínum.

Og á hinn bóginn dettur mér enginn önnur skýring í hug.

Og það væri skelfilegt er stór hluti þjóðarinnar lætur tuddast í sér til að taka ákvörðun út frá fölskum forsendum.

hhmmmm

Posted: júlí 10, 2026 in Íþróttir, Fótbolti, Umræða

Ég hef lengi haft talsverða skömm á alþjóðasamtökum ákveðinnar íþróttagreinar, gat ekki sleppt því að fylgjast með stórmóti 2018 – íslenska landsliðið keppti þar – fylgdist takmarkað með 2022 – en nú var mér algjörlega nóg boðið. Ruglið sem samtökin hafa boðið upp á er að eyðileggja íþrótt sem ég hef haft gaman af að fylgjast með frá 1970, jafnvel lítillega 1966.

Ég ákvað að fylgjast ekkert með, hef einfaldlega ekki nokkurn áhuga. Ekki svo að skilja að ég lokaði augunum og héldi fyrir eyrun ef einhver var að horfa eða stemmingin væri þannig að allir sem ég var með vildu horfa.. en aldrei að sækjast eftir því að fylgjast með, fann mér eitthvað annað að gera ef svo bar undir, enda áhugamálin mörg og fjölbreytt.

Og það litla sem ég hef dottið inn á að horfa hefur svo sem ekki orðið til að ég sjái eftir neinu. Leikirnir af“spyrnu“leiðinlegir og lélegir, svona eins og leikmenn hálf partinn skammist sín fyrir að taka þátt og séu því fegnastir að liðið þeirra detti út. Eina undantekningin skilst mér (nennti ekki að horfa) hafi verið þegar Belgar niðurlægðu eina af gestgjafaþjónunum eftir ævintýralegt rugl samtakanna.

Gott og vel, hef ekki efni á að alhæfa, enda ekki horft mikið. En, annars ágætir þulir, nefndu eftir einn hörmulegan lélegan og leiðinlegan leik að sá hefði verið einn sá besti / skemmtilegasti í mótinu.

Þannig að ég held að ég hafi ekki misst af miklu.

Viðræðuhöfnunarhópurinn

Posted: mars 10, 2026 in Samfélag, Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Er alltaf öðru hverju að sjá athugasemdir við atkvæðagreiðslu um ESB viðræður, ekki athugasemdir við aðild, heldur það að yfirleitt ræða málið.

Nú er ég yfirhöfuð bara ekki á því að það sé neitt að því að ræða málið og skoða frekar.

En þeir sem virðast vera að pissa á sig af hræðslu við það eitt að málið sé rætt virðast falla í nokkra sérstaka flokka, gjarnan fleiri en einn:

  • eru stuðningsmenn Talibana stjórnarinnar vestanhafs
  • hafa ítrekað talað gegn mannréttindum
  • hafa sérstaklega beitt sér gegn réttindum LGTB+
  • tala eins og þeim sé umhugað um efnahag Íslands en geyma stórar upphæðir í skattaskjólum
  • telja að við getum sko gert miklu betur en þetta Evrópusamband, hafa samt setið sjálf(ir) við stjórnvölinn að einhverju eða öllu leyti síðustu áratugi án þess að ráða við verkefnið
  • eiga nokkuð langa sögu af fráleitum rangfærslum
  • virðast í afneitum gagnvart vísindum hvort sem það snýr að loftslagsmálum eða bólusetningum
  • eru oftar en ekki ginnkeyptir fyrir að hvaða glórulausri samsæriskenningu sem finnst undir (og yfir) sólinni
  • gjarnan rökþrota og svara með aulabröndurum og útúrsnúningum þegar ekki er annað upp á tengingnum
  • virðast ekki geta lesað sér til gagns um einfaldar bókanir

Nú er kannski ekki rétt að afgreiða málflutning út frá hver ber hann á borð… en þetta er eiginlega ekki einleikið.

Að drulla yfir fórnarlömb

Posted: janúar 20, 2026 in Umræða

Eins sorglegt og tilgangslaust morðið vestanhafs var þá er eiginlega enn sorglegra að sjá aumkunarverða tilburði til réttlætingar í kjölfarið.

Allt er tínt til að ata fórnarlambið auri, líkast til er megnið af því hreinn uppspuni, amk. eru engar tilvísanir í gögn, eingöngu fullyrðingar út og suður.

Það er verið að tína til atriði sem morðinginn hefði aldrei getað vitað og breyta því engu um sekt hans.

Og auðvitað – þó svo að eitthvað af þessu væri rétt þá réttlætir það aldrei, aldrei morð, hvað þá að halda áfram að skjóta, að ég tali nú ekki um að neita fórnarlambinu um læknisaðstoð.

Það er sorglegt að fylgjast með.

Þetta nær jafnvel hingað – ég get ekki mögulega skilið hvað veldur því að íslenskir stuðningsmenn dæmds glæpamanns, nauðgara og líklega barnaníðings í annarri heimsálfu – sem þykist vilja gera það ríki máttugra en það var – eru að missa sig í að drulla yfir fórnarlamb morðs?

Vill þetta lið fá svona umhverfi hér heima? Fólk myrt af handahófi og morðið réttlætt vegna þess að stuðningsmennirnar halda með “sínu liði” hvað sem á gengur. Jafnvel þó liðið sé í annarri heimsálfu og hafi sem aðal markmið að auka mátt síns ríkis á kostnað annarra, þar með talið okkar.

Athyglisdreifingin

Posted: janúar 12, 2026 in Spjall, Stjórnmál, Umræða

Ég efast um að innrásin til að taka yfir stjórn Venesúela hafi verið til að beina athyglinni frá skjölum sem sannreyna mikla og nána vináttu forsetans vestanhafs við helsta skipuleggjanda mansals síðustu áratuga – að ógleymdum nokkuð öruggri vissu um barnaníð. Það hefur einfaldlega komið í ljós að stuðningsmönnum forsetans er slétt sama um barnaníð, þetta var einfaldlega þeirra „verkfæri“ í baráttunni til að vinna síðustu forsetakosningar, þar sem öll meðöl voru leyfileg. Sumir hafa þóst kaupa fráleitar, hlægilegar og mótsagnakenndar skýringar. Aðrir hafa beinlínis viðurkennt að þeim sé slétt sama þó gaurinn hafi misnotað börn.. hann sé jú að sinna mikilvægri baráttu fyrir kristilegum gildum.

Ég held að þetta hafi snúist um að það kom fram daginn áður að kynntar voru upplýsingar um að það væri hafið yfir allan vafa að gaurinn hafi staðið á bak við valdaránstilraun fyrir fimm árum. Og kannski enn verra fyrir meðlimi sértrúarsafnaðarins.. hann hafi oftar en einu sinni viðurkennt að hafa skíttapað kosningunum 2020.

Þannig að ég ætlaði að leggja til að Grænlendingar og Danir og Íslendingar gætu dregið andann rólega í einhverja mánuði, að minnsta kosti þar til fáfróða, getulausa, spillta, viðriðnið ætlaði sér að reyna að aflýsa kosningunum næsta haust – og klára endanlega að breyta ríkinu sem stærir sig af forystu í lýðræði í einræðisríki.

En svo kom þetta skelfilega morð vanhæfu klikkhausanna í sérsveitum forsetans og blákaldar og óskammfeilnar lygar hans um atburðarásina.

Þannig að mig grunar að ekki sé langt í næstu innrás í fullvalda ríki frá sjálfskipuðum „friðarsinna“.

Hefði einhver reynt að skrifa bók fyrir nokkrum áratugum sem lýsti svona atburðarás hefði hún verið hlegin út af borðinu. Sérstakt að þurfa að upplifa þetta…

Eru þjóðir til?

Posted: nóvember 27, 2025 in Samfélag, Umræða
Efnisorð:,

Mér var fyrir löngu bent á þá ágætu reglu að spyrja ekki spurningar ef svarið skipti ekki máli.

Ég sé að það er að spretta upp einhver kynþáttahyggja og henni tengd “rasismi” sem snýr að mikilvægi þess að vera Íslendingur og vernda íslensku þjóðina fyrir “utanaðkomandi” áhrifum.

Það vefst hins vegar yfirleitt fyrir þessum talsmönnum að skilgreina hvað það er að vera Íslendingur, oftast sýnist mér skilgreiningin miða við það sem hentar hverjum og einum!

Grunnurinn virðist vera á að fólk þarf að geta rakið ættir sínar í báða leggi, sem lengst aftur í tímann, helst til þeirra sem námu hér land. Hversu langt aftur þarf að fara virðist takmarkast við stöðu hvers og eins..

Nú veit ég ekki hversu mikil blöndun hefur verið hér, Írar, erlendir sjómenn, þrælar sem voru sóttir, fólk sem settist hér að á síðustu öld, fólk sem fæddist erlendis – svo eitthvað sé nefnt.

En ef skilgreiningin er að vera beinir afkomendur norskra landnema, eru þeir þá ekki Norðmenn frekar en Íslendingar?

Og Íslendingar þá ekki til?

Og ef við færum þá skilgreiningu yfir aftur á Norðmenn þá eru þeir heldur ekki til. Né nokkur önnur þjóð ef út í það er farið.

Umhyggja fyrir börnum, öldruðum og sjúklingum

Posted: ágúst 11, 2025 in Umræða
Efnisorð:, ,

Nú er fjarri mér að gera lítið úr áhyggjum margr af því að við stöndum okkur ekki nægilega vel í að sinna börnum, öldruðum og sjúklingum. Það má örugglega gera betur.

Reyndar virðast áhyggjurnar aðallega snúast um þá sem hafa búið hér lengi og eiga helst ættir sínar að rekja að lágmarki einhverjar aldir hér á landi.

Og einhverra hluta vegna virðast margir tengja þetta við að það fari svo miklir peningar í að aðstoða flóttafólk og innflytjendur að það sé bókstaflega ekkert eftir fyrir aðra.

Ég er hins vegar orðinn nægilega gamall til að muna að við hefðum mátt gera miklu betur í allri ummönnun, löngu fyrir tíma flóttafólks og innflytjenda – og ekki var ríkissjóður tómur þá frekar en nú.

Það sem verra er, mér sýnist útlendingahatur og fordómar vera dulbúið sem umhyggja fyrir “innlendingum”.

Gott og vel, ég skal taka þetta fólk trúanlegt þegar það eyðir jafn mikilli orku, púðri og peningum í sjálfboðaliðastarf, gjafir og safnanir fyrir fólkið sem það notar sem skjöld í umræðunni.

Myndskreytingar frétta

Posted: júlí 24, 2025 in Umræða
Efnisorð:,

Ég geri mér grein fyrir nauðsyn þess að fjalla vel um athafnir og orð ónefnds fávita sem situr að völdum hér ekki langt frá og hvers nafn ég tek mér hvorki í munn né set "á blað".

Mér finnst eðlilegt og um að gera að gera vel grein fyrir núverandi atburðarás þar sem allar líkur
eru á að ferill viðkomandi sé að kafna í eigin ælu. Smjörklípudjöfulgangurinn við að reyna að beina athyglinni í einhverjar aðrar áttir er hlægilegur og virkar ekki.

En kæru vinir og félagar og samstarfsfélagar á fréttamiðlum – væruð þið til í að sleppa því að skreyta fréttir með myndum og myndbrotum af kvikindinu? Ég bara get ekki lengur horft á smettið á þessum dæmda glæpamanni, sem ég fæ ekki betur séð en bíði dóms fyrir kynferðisbrot og jafnvel barnaníðs (ætla ekki að fullyrða, ég geri meiri kröfur um sannanir en stuðningsmenn hans).

Ég hef amk. ákveðið að taka mér viku frí frá hverjum þeim fréttamiðli sem sýnir mér andlitið á þessu úrþvætti.

Older Entries