Archive for the ‘Umræða’ Category

Það dylst væntanlega engum að ég er ekki mikill stuðningsmaður núverandi forseta Bandaríkjanna. Samkvæmt öllum mínum viðmiðunum fer þarna sannanlega viðbjóðsleg mannvera sem keypti sér embætti forseta með aumkunarverðum sjónvarps auglýsingum og með því að spila á lægstu hvatir einfeldninga.

En kannski er ekki allt svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott.

Auðvitað finn ég til með vinum og kunningjum sem þurfa að búa við þetta ástand, ástand sem einkennist af rasisma, kvenfyrirlitningu, glæpsamlegri hegðun, hömlulausum lygum, fáfræði, ofbeldisdýrkun, hunsun á þekkingu, útlendingahatri,mannfyrirlitningu – og svona almennt að hyskið í kringum forsetann og hann sjálfur hagar sér eins og leiðtogar í skipulegri glæpastarfsemi. Réttindi minnihlutahópa og þeirra sem minna mega sín eru skert á kostnað þeirra sem hvort sem er hafa meira en nóg (nei, ég er samt ekki „sósíalisti“).

En, hvað er þá jákvætt?

Jú, almennt séð, og svona í stóru samhengi, er ég ekki á því að stórveldi sem ráða miklu af heiminum séu af hinu góða – sérstaklega ekki þau sem hunsa mannréttindi. Sagan kennir okkur líka að – sem betur fer – endast þau sjaldan. Sagan sýnir líka að þau falla gjarnan innanfrá, ákveðin „úrkynjun“ (kann ekki betra orð fyrir stóran hluta þeirra sem komu forsetanum til valda), samfara sorglegri blöndu af dómgreindarskorti, sjálfsupphafningu og mannfyrirlitningu.

Í þessu tilfelli verður það þeim væntanlega að falli að kjósa sér getulausan ræfil til forystu og það að missa sig í persónudýrkun og það að missa sjónar á þeim grunngildum sem þetta þjóðfélag lagði upp með.

Er það kannski ekkert sérstaklega neikvætt? Svona til lengri tíma litið…

Það eru nefnilega nokkuð margar vísbendingar um yfirvofandi hrun. Auðvitað eru sumir mælikvarðar jákvæðir, margir reyndar vegna aðgerða fyrri forseta [enda gerast svona breytingar ekki á einni nóttu] og tefja fyrir niðurrifinu á meðan aðrir ættu að hringja öllum viðvörunarbjöllum „í húsinu“. Sennilega gerist þetta ekki nægilega hratt fyrir næstu kosningar [enda gerist svona ekki á einni nóttu] en það breytir kannski ekki öllu.

Fyrir utan sterkar vísbendingar um að það stefni í efnahagslegt hrun eru auðvitað fleiri tákn á loft sem minna harkalega á fall fyrri stórvelda sögunnar, samanburðinn við fall rómverska heimsveldisins er bæði nærtækur og ótrúlega margt sem rímar saman.

Þegar öllu er á botninn hvolft eru í rauninni bara tveir kostir í stöðunni – að snúa við blaðinu eða falla. Ég get í sjálfu sér sætt mig við báða – enda þarf ég ekki að búa þarna.

Flugeldamálamiðlun?

Posted: desember 29, 2019 in Umræða
Efnisorð:

Auðvitað má færa góð og gild rök fyrir því að hætta alveg að skjóta upp flugeldum um áramótin.

Sennilega er þetta ellin, einhver íhaldssemi eða eitthvað allt annað… en mér finnst ákveðin stemming í kringum öll lætin á gamlárskvöld. Og einhvern veginn togast í mér að taka tillit til allra, sleppa ónauðsynlegu „glingri“ og sú hugsun að ekki þurfi að gerilsneyða tilveruna alveg í botn.

Ég hef reyndar aldrei skilið þessa áráttu að vera að skjóta upp flugeldum, einum og sér, allan liðlangan daginn frá jólum og fram að áramótum – og svo nokkra daga eftir áramót. Og mér finnst það í alvöru merki um (svo ég tali nú varlega og segi ekki það sem mér datt fyrst í hug) ekkert sérstaka greind að vera að skjóta upp flugeldum í dagsbirtu.

Þannig að, má kannski finna þá málamiðlun að hætta þessari óendanlegu heimsku að skjóta upp flugeldum stanslaust í tvær vikur og takmarka við síðustu klukkutíma gamlárskvöld og kannski 1-2 tíma eftir miðnætti?

Ég sá auglýst eftir betra heiti yfir þá sem afneita loftslagsbreytingum af mannavöldum, „afneitarar“ er reyndar fínt og segir það sem segja þarf.

Mér hefur alltaf þótt „flatjörðungar“ gott hugtak yfir þá sem halda því fram að jörðin sé flöt.

Kannski má nota sambærilegt hugtak yfir þá sem afneita staðreyndum um hlýnun jarðar, „loftslagsstrútar“?

Í rauninni eru þetta nokkuð sambærilegir hópar,

  • afneita niðurstöðum vísindamanna
  • viðurkenna ekki staðreyndir
  • taka meira mark á „cheerios-vísindamönnum“, bloggurum og YouTube brotum en vísindaritum
  • rugla saman því að hafa skoðun og þekkja staðreyndir
  • trúa glórulausum samsæriskenningum
  • nota nánast sömu orðræðu (ja, mjög svipaða), það má nánast skipta út nokkrum efnisatriðum og þá hljómar þetta nokkuð nærri lagi

 

Það er auðvitað til gagnslaust að rökræða við meðlimi sértrúarsafnaða.. ef þeir tækju rökum og ef þeir gætu unnið úr upplýsingum þá væru þeir auðvitað ekki meðlimir sértrúarsafnaðar.

Loftslagsbreytingafneitarar er sennilega mest áberandi sérstrúarsöfnuðurinn þessa dagana, kannski rétt á undan flatjarðarsinnum og hávaðinn og athyglin í öfugu hlutfalli við þekkinguna – en athygli er stöðug, sennilega vegna óþolandi vegna rænuleysis fjölmiðla sem þurfa hverja vitleysuna á fætur annarri til að halda áhorfi og / eða fá netumferð.

Það mætti reyndar hafa gaman af rökleysum afneitara ef málið væri ekki svona alvarlegt.

Þeir benda gjarnan á að einhver tiltekinn fjöldi vísindamanna afneiti hlýnun jarðar eða amk. telji hana ekki af mannavöldum. Oftar en ekki eru þessir vísindamenn ekki með neina sérþekkingu á loftslagsmálum, sem eru nefnilega nokkuð flókin og það kallar á mikla menntun og reynslu að skilja þetta.

En hvers vegna vísa þeir alltaf til þess að einhverjir „vísindamenn“ haldi einhverju fram? Er tilvísunin í „vísindamenn“ vegna þess að það sé svo mikið að marka „vísindamenn“. Gott og vel, hvers vegna ekki að taka þúsund sinnum meira marka meira en á þúsund sinnum fleiri vísindamönnum?

Og ef það er ekkert að marka vísindamenn, hvers vegna þá að tilgreina sérstaklega að það sé verið að vísa til „vísindamanna“?

Sumir afneitara þykjast svo vera vísindalega sinnaðir og séu að beita aðferðum vísindanna til að efast og gagnrýna… sem væri gott ef ekki væri búið að svara gagnrýni þannig að hafið er yfir vafa.. og svo væri líka gott ef þeir hinir sömu beittu sams konar gagnrýni og efa þegar þeir skoða gögn afneitunarbloggara og YouTubeAfneitara.

Ekki má gleyma þeim sem sjá risavaxið samsæri í kenningum um hlýnun jarðar af mannavöldum… ég skil ekki almennilega hvernig, en mér heyrist þetta snúast um að Al Gore hafi farið aftur í tímann og mútað nánast hverjum einasta vísindamanni jarðar. Ekki veit ég enn hvað þetta hefur kostað hann eða hvað hann á að hafa grætt á þessu tímaflakki sínu.

En afneitarar sjá ekki neina tengingu við nokkuð augljósa hagsmuni þeirra hafa sig hvað mest í frammi.

En gott og vel, rökræður við afneitara eru að mestu tilgangslausar.

En það er að minnsta kosti hægt að hætta að veita þeim athygli – ég hef óþægilegan grun um að margir þeirra nærist einmitt á athyglinni. Eða hver er tilgangurinn með að vera sí gjammandi í öllum fjölmiðlum? Eins og marg oft hefur verið bent á, þá eru nú fæstar þeirra aðgerða, sem stungið hefur verið upp á, annað en til bóta hvort sem er.

Þannig er sennilega besta ráðið að hætta að þrasa beint, hætta að vekja athygli á fáfræðinni og getuleysinu til að vinna úr upplýsingum, ekki setja inn á Facebook eða Twitter, ekki smella á tengla hjá fréttaveitum og slökka á (eða skipta af) sjónvarpsstöðvum og útvarpsrásum sem hleypa þeim gagnrýnislaust í loftið.

Ég sé að útlendingastofnun vísar í nýlegu máli til þess að farið hafi verið eftir verklagsreglum. Ekki svo að skilja að gagnrýni á stofnunina hafi snúið að því að hún hafi brotið verklagsreglur og því svarið svolítið út í hött.

En það vakna aðrar spurningar, sem ég sé ekki að fjölmiðlar hafi fylgt eftir.

Hefði önnur málsmeðferð rúmast innan verklagsreglna stofnunarinnar? Ef svo er þá er fráleitt að vísa til verklagsreglnanna til að skýra málsmeðferðina. Og ef svo er, hver ber ábyrgð á því að ekki var haldið öðru vísi á málum innan verklagsreglna?

Ef þetta var eina mögulega leiðin innan verklagsreglna, hver ber ábyrgð á þessum verklagsreglum? Og er hafin vinna við að breyta þessum verklagsreglum?

Stjórnarskráin í hjólbörum

Posted: október 23, 2019 in Umræða
Efnisorð:

Þegar ég var miklu yngri voru gjarnan sagðir brandarar um vinnu vistmanna á heimili ekki svo langt þar sem við áttum heima í Kópavoginum, flestir snerust brandarnir um sand, holur og hjólbörur.. án þess að ég ætli að fara nánar út í þá hér.

En mér varð hugsað til þeirra um helgina þegar ég datt inn í umræður um stjórnarskrána.

Því burtséð frá því hversu illa er staðið að umræðum um breytingar á stjórnarskrá, lítil sem engin kynning, stuttur fyrirvari, stuttur tími til umræðu og mikilvæg atriði skilin útundan… þá er ég ekki að skilja hver tilgangurinn er með þessu.

Hver eru rökin fyrir því að hunsa samþykkta stjórnarskrá og fara aftur af stað með sambærilegt en mun takmarkaðra og lítt hugsað ferli?

Ég hef enn engin rök séð fyrir því að niðurstaða atkvæðagreiðslu um stjórnarskrána sé hunsuð.

Hvað ef þessi vinna skilar sambærilegum niðurstöðum og ný samþykkt stjórnarskrá? Vegna takmarkana á þessari vinnu verður hún nú seint nákvæmlega eins – en hún gæti verið samhljóma í mörgum atriðum. Má þá ekki gefa sér að niðurstöður þessarar vinnu verði hunsaðar, nákvæmlega eins og niðurstöður sem fengust úr fyrri vinnu?

Og ef þessi vinna skilar annars konar niðurstöðu? Með hvaða rökum ætti sú niðurstaða að vera rétthærri en vinnan við samþykkta stjórnarskrá?

Þetta minnir orðið óþægilega á brandarana sem ég var að vísa til hér í upphafi.

Mér sýnast strax komin merki um að einhver íslensku stjórnmálaflokkanna ætli sér að læra af árangri nýlega kjörins forseta og nýskipaðs forsætisráðherra sem beittu óhefðbundnum aðferðum við að ná kjöri.

Flestir fjölmiðlar birta reglulega fréttir um að einhver tilvonandi frambjóðandinn hafi lýst yfir umdeilanlegri skoðun. Oftar en ekki er þetta einhver dómsdags þvættingur, stangast á við staðreyndir, spilar á tilfinningar, jafnvel ótta, gerir lítið úr ákveðnum hópum – þjóðrembingur og kynþáttafordómar eru heldur ekki fjarri.

Ef þessu er ekki svarað gera margir ráð fyrir að það sé nú eitthvað til í því sem viðkomandi er að halda fram.

Ef svarað er með því að setja athugasemdir við fréttirnar á vefmiðlum og/eða þeim dreift með athugasemdum og tenglum – þá er vakin athygli á viðkomandi og tilgangnum að einhverju leyti náð.

Ég kann engar töfralausnir, en (og vonandi tekst mér að halda mig við)

  • ég ætla ekki að smella á fréttir á vefsíðum með dómsdags þvættingi
  • ég set ekki inn athugasemdir við hvers kyns rugl á vefmiðlun
  • ég afþakka prentmiðla sem dreifa þvælu og rangfærslum
  • ég slekk á útvarpi eða sjónvarpi þegar fréttamenn hleypa fólki sem bullar gagnrýnislaust í viðtöl
  • ég loka á Facebook vini sem dreifa rangfærslum, skætingi og glórulausum fullyrðingum [af-vina sjaldnast, læt nægja að hætta að fá færslur]
  • ég hendi tölvupóstum sem ég fæ með greinum með botnlausu og samhengislausu rugli

Ég svara hins vegar öðru hverju mestu þvælunni, en á mínum forsendum – í bloggfærslu á minni eigin síðu, á Facebook, með Twitter tísti – en án tilvísunar í viðkomandi bullara eða frétta um bullið.

Mín hegðun breytir kannski ekki miklu. En ef fleiri taka þetta upp þá kannski hætta vefmiðlar að birta sorp, ljósvakamiðlar hætta að veita viðtöl og prentmiðlar hætta að dreifa þvættingnum.

Þessir miðlar lifa jú á því að við lesum og hlustum og horfum.

PS. og svo það sé á hreinu… ég hef ekkert á móti undarlegum skoðunum og / eða öðrum sjónarmiðum – ég er að tala um markvissan áróður sem byggir á rangfærslum, rökleysum, tilfinningaklámi, kynþáttafordómum, fáfræði, þjóðrembu og stangast á við þekktar staðreyndir.

Jökulblaut tuska raunveruleikans

Posted: september 22, 2019 in Umræða
Efnisorð:,

Það hlýtur að öllu jöfnu að vera erfitt að hanga á samsæriskenningum og afneitun staðreynda fram í „rauðan dauðann“.

En það er væntanlega einstaklega pínlegt þegar raunveruleikinn rekur allar kenningar öfugar til baka.

Ég er í þessu tilfelli að vitna í það að jökullinn Ok hverfur. Það er fullt af fólki búið að afneita hlýnun jarðar, heldur því jafnvel fram, mjög nýlega, að massi jöklanna hér á landi sé að aukast.

Ég geri mér grein fyrir að margir eru búnir að hengja of mikið á mannorðið í umræðunni til að geta bakkað með góðu móti.

En ein hugmynd.

Hvernig væri að læra aðeins af þessu?

Bloggfærslur einhverra ómenntaðra einstaklinga með vangaveltum út í bláinn eru ekki staðreyndir eða kenningar byggðar á vísindum. Vefsíður með skálduðum og/eða breyttum gögnum eru heldur ekki staðreyndir. Áður en þið dreifið færslum, YouTube myndskeiðum og/eða bloggfærslum og/eða Facebook færslum – hafið amk. fyrir að lesa fyrst.

Spyrjið ykkur hvort gögnin sem vísað er til séu staðfest. Athugið hvort ályktanir sem dregnar eru af gögnum séu rökréttar. Skoðið aðrar upplýsingar og skoðið rök á móti. Oftast nægir að hugsa aðeins.

Vísindin og vísindamenn eru ekki fullkomin, en það er talsvert meiri þekking og reynsla falin í þeirra vinnu en fólki sem hvorki hefur menntun, þekkingu eða reynslu til að fjalla af neinu viti um viðkomandi umræðuefni. Í mörgum tilfellum sýnist mér fólk halda úti vefsíðum til þess eins að ná athygli með því að birta hvaða þvælu sem er, „þetta væri svo merkilegt ef það væri satt“ er kannski útgangspunkturinn hjá einhverjum.

Í alvöru.

Hvernig væri að læra. Lesa? Eyða meiri tíma í það en að dæla endalausum færslum út um allar trissur. Þið eruð ekki að sannfæra nokkurn lengur, þið eruð að gera lítið úr ykkur sjálfum.

Nú stefnir í að greiðslur ríkissjóðs til kirkjunnar hækki all verulega, eiginlega algjörlega út í bláinn, upp úr þurru og án nokkurrar jarðtengingar (enda finnst kirkjunni það eflaust óþarft) – ja, nema við teljum með gegndarlausan áróður frá almennatengslavél kirkjunnar.

Það virðist gjarnan gleymast hvernig þetta kom til. Samkvæmt því sem kirkjan heldur fram afhenti hún ríkinu einhverjar óskilgreindar eignir, fékk eignir afhentar 1997 og enn fleiri 2006 (eða þar um bil). Út af fyrir sig er stór undarlegt að ríkissjóður afhendi nokkrum einstaklingum verðmætar eignir án endurgjalds.

Ég fæ nefnilega ekki betur séð en að kirkjan hafi aldrei átt neinar eignir til að afhenda. Nú skal ég viðurkenna að það er ekki auðvelt að finna upplýsingar og/eða gögn, en miðað við aðgengilegar upplýsingar þá einfaldlega gengur þetta ekki upp.

Við siðaskiptin færðust allar eignir kirkjunnar til Danakonungs og við fullveldi/sjálfstæði til íslenska ríkisins. Þessi flutningur eigna virðist staðfestur og það var einn af grundvallarþáttum í mismun á kaþólsku og lúter, kirkjan var ekki sjálfstæð heldur tilheyrði hún ríkinu – (amk. eins og mér var kennt þetta í barnaskóla).

Þjóðkirkjan er enn þann dag í dag ríkisstofnun á fjárlögum, svokölluð A hluta stofnun og ekki betur séð en að hún hafi verið þannig frá siðaskiptum. Þá má benda á (aftur) að lengst af var ekki trúfrelsi og því áttu allir íslendingar sinn hlut í kirkjunni og hennar eignum.

Aftur skal ég játa að það er ekki auðvelt að finna upplýsingar og gögn.

En sönnunarbyrðin er hjá kirkjunni. Telji kirkjan sig hafa átt einhverjar eignir til að afhenda þarf hún að sýna skjalfest fram á að hún hafi verið sjálfstæður lögaðili og gefa yfirlit yfir nákvæmlega hvaða eignir þetta voru og hvernig hún eignaðist þær.

Það þarf líka að gera kröfu um að kirkjan hafi ekki eignast neitt með vafasömum viðskiptaháttum, svo sem að lofa einhverju en ekki var staðið við, það myndi jú væntanlega gera viðskiptin ólögmæt.

Eru staðreyndir öfgar?

Posted: ágúst 27, 2019 in Umræða

Ég átti ágætis spjall við vin minn nýlega þar sem við fórum um víðan völl. Einhverra hluta vegna staðnæmdumst við umræður núverandi forseta Bandaríkja Norður Ameríku.

Mér fannst hann fara full frjálslega með staðreyndir og fullyrðingar, þurfti meðal annars að leiðrétta þann misskilning að forsetinn hafi verið kosinn af meirihluta þeirra sem greiddu atkvæði. Vitneskjuna hafði hann greinilega nánast eingöngu úr íslensku dagblaði, sem má muna fífil sinn fegurri og virtist nánast ekkert vita annað en það sem þar hafði komið fram.. „ja, ég veit ekkert um það“ var gjarnan viðkvæðið þegar ég benti á mótrök og vel þekktar upplýsingar.

Og þegar ég benti á að forsetinn væri í viðskiptastríði, sem félaga mínum þótti jákvætt, án þess að forsetinn þekkti grunn hugtök eins og „viðskiptahalla“, þá væri kannski að búast við miklum árangri.

Þegar ég benti aftur á að forsetinn færi með rangt mál þetta sex til sjö sinnum á dag að jafnaði þá bar hann því við að þetta væri öfgaskoðanir sem hann hefði engan áhuga á.

Forsetinn hefur ítrekað farið rangt með tölur, oftar en ekki þegar hann hefur vísað í gögn, sagst hafa verið einhvers staðar sem hann var sannanlega ekki og farið rangt með staðreyndir. Þarna er eingöngu verið að tala um atriði sem hægt er að sanna afdráttarlaust og allar ýkjur og marklaus samanburður og ósannanlegar fullyrðingar látnar liggja á milli hluta.

Sem sagt, sannanlegar lygar, það er staðreynd að í mjög mörgum tilfellum lýgur forsetinn blákalt um mikilvæg atriði.

Hvernig í dauðanum geta það verið öfgar að hafa það sem sannanlega er rétt?

Að minnsta kosti, ef það eru „öfgar“ taka mark á staðreyndum, þá verð ég að teljast öfgamaður 🙂