Archive for the ‘Stjórnmál’ Category

Þá virðast veggjöldin vera á leiðinni.

Fyrir það fyrsta þá er þetta grundvallarmisskilningur, misskilningur sem byggir á því að gott samgöngukerfi sé eingöngu fyrir þá sem keyra um á bíl.

Auðvitað kemur gott samgöngukerfi öllum til góða.

Og það þarf ekki að benda á kostnaðinn sem lélegt kerfi hefur í för með sér fyrir okkur öll.

Ekki bætir úr skák að fyrirhuguð gjöld leggjast ekki í nokkru samræma á þá sem nota vegakerfið, ef við gefum okkur að þeir sem nota vegakerfið mest eigi að greiða fyrir uppbyggingu þess – sem eins og áður segir, gengur ekki upp.

Þá er eiginlega fráleitt að fara í skattheimtu sem kostar talsvert í framkvæmd og étur þannig hluta af gjöldunum, þetta er einfaldlega glórulaus sóun á peningum.

Að lokum treysti ég ekki þessum skattpíningarkóngum fyrir horn, reynslan hefur margsinnis sýnt að sérstök gjöld, ætluð til afmarkaðra verkefna, renna fljótlega í hvaða önnur verkefni sem sem þykir vinsælt að hafa í forgangi hverju sinni.

Kalda stríðið á hvolfi

Posted: janúar 18, 2019 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Þegar ég var að byrja að fylgjast með fréttum og stjórnmálum var svokallað „kalt stríð“ milli stórveldanna. Heimurinn var einfaldur (ja, svona til þess að gera) og ég tók afstöðu með vesturlöndum – ekki vegna þess að þar væri allt fullkomið og jafnvel þó nóg væri af dæmum um ógeðfelld atriði, heldur vegna þess að ástandið það var skömminni skárra. Og þar var þó reynt að halda uppi og þróa hugmyndir um mannréttindi og lýðræði.

Á endanum varð kommúnismi austantjaldsríkjanna, undir forystu Sovétríkjanna, gjaldþrota – bæði efnahagslega og hugmyndalega – og við tóku breyttir tímar, „vestrið“ hafði unnið kalda stríðið!

Það tók nokkurn tíma fyrir fyrrverandi austantjaldsríki að koma undir sig fótunum og þau fóru ólíkar leiðir. Rússar eru orðnir að stórveldi, lítt geðslegra en gömlu Sovétríkin, þrátt fyrir að engin sérstök hugmyndafræði ráði ríkjum.

Ekki nóg með það, heldur virðist nokkuð ljóst að Rússar hafa komið útsendara til valda í „höfuðstöðvum“ vesturlanda og virðast hafa algjörlega í vasanum. Það má deila um hvort viðkomkandi sé vísvitandi að ganga erinda Rússa, eða sé einfaldlega svona hrikalega heimskur, en það „bíttar ekki öllu“ eins og skáldið sagði. Evrópa er vissulega að reyna að „standa í lappirnar“, en eftir stendur að austurblokkin er að standa uppi sem sigurvegari kalda stríðsins, eftir að hafa „hrakist út í horn“ fundu þeir aðrar og einfaldari leiðir til að ná hreðjatökum á fyrrum andstæðingum.

Kannski er þetta eðli sögunnar, allt breytist, stórveldi liðast sundur og ný fæðast.

Það sem mér er fyrirmunað að skilja er að hörðustu baráttumenn „vestursins“ hér heima á árum áður eru allt í einu farnir að styðja og bera blak af Rússum og valdabrölti þeirra vestanhafs.

 

Það dúkkar enn upp sú bábilja að þáverandi forseti hafi „bjargað þjóðinni“ í IceSave deilunni. Ekki svo að skilja að ég hafi ekki fengið nóg af umræðunni á sínum tíma, en það er kannski aldrei of seint að læra af reynslunni.

Fyrir það fyrsta, eins og Indriði H. Þorláksson í grein hér hefur sýnt fram á þá var sennilega dýrari leið að hafna samningi þegar allt kom til alls… það má vissulega velta fyrir sér nokkrum atriðum hjá Indriða, hugsanlegum vöxtum og gengisþróun, sem auðvitað var ekki þekkt fyrir fram – en ekkert af þeim vangaveltum breytir svo miklu að við höfum séð fram á „gjaldþrot“, „óviðráðanlega greiðslubyrði“ og hvað þetta var kallað fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu. Þetta er ekki spurning um skoðun, þetta er bara spurning um að vera læs á tölur. Aftur, jú, það var ekki vitað nákvæmlega hvernig uppgjörið myndi ganga, en það snerist ekki um þá stærðargráðu sem haldið var fram í umræðunni á sínum tíma.

Hitt sjónarmiðið – og það sem mig langar að velta fyrir mér hér – var að við ættum ekki að bera ábyrgð á skuldum óreiðumanna – nokkuð sem mig minnir að þáverandi Seðlabankastjóri hafi orðað fyrstur. Kannski kom sú skilgreining úr hörðustu átt því sami Seðlabankastjóri fullyrti, í óspurðum fréttum, snemma árs 2008 að jafnvel þó bankarnir færu á hausinn þá gæti íslenska ríkið auðveldlega staðið undir skuldbindingum þeirra.

En að bera ekki ábyrgð á skuldum annarra.

Ég er einfaldlega ekki sammála þeirri nálgun í þessu tilfelli. Bankarnir störfuðu undir eftirliti íslenskra stofnana og bæði þær stofnanir og íslensk stjórnvöld afþökkuðu boð um að koma þessum skuldum í skjól erlendis.

Getum við sagt, „tja, mér kemur þetta ekkert við, þetta eru ekki mínar skuldir“? Eftir að hafa ítrekað kosið viðkomandi til valda?

Það er kannski fín nálgun að gera ráð fyrir að við berum einmitt ábyrgð á þeim ríkisstjórnum sem við kjósum til valda, getuleysinu og vanhæfni þeirra sem skipaðir eru í lykilstöður af viðkomandi stjórnvöldum. Og hugsum aðeins áður en við kjósum.

Veggjöld, vond hugmynd

Posted: desember 19, 2018 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Ég skal játa að mér fannst hugmyndin um veggjöld ekki alslæm þegar ég heyrði af henni fyrst. Enda gerði ég ráð fyrir að skattar á eldsneyti yrðu lækkaðir á móti, tryggt yrði að tekjur af þeim rynnu beint í vegakerfið og kostnaður við framkvæmd innheimtunnar yrði ekki úr öllu hófi.

Nú virðist ljóst að ekki standi til að lækka skatta á móti, engin leið er að tryggja að tekjurnar fari í vegakerfið og ekkert er vitað um kostnað við innheimtu.

Þetta er að sjálfsögðu nægilegt til að ég er algjörlega mótfallinn hugmyndinni. Enda er það eðli málsins samkvæmt að margar tegundir að innheimtu kalla á meiri rekstur við innheimtuna.

En svo fór ég að hugsa betur.

Hugmyndin er í rauninni alltaf vond.

Það er alltaf aukinn kostnaður við innheimtuna, jafnvel þó hann verði innan skynsamlegra marka, þá er þetta alltaf sóun.

En aðallega þá er ég ekki sáttur við þessa hugmynd.

Samgöngur eru ekki lúxus þeirra sem nota samgöngukerfið. Góða samgöngur nýtast öllum til lengdar og kostnaðurinn við slæmt samgöngukerfi bitnar á öllum.

Jafnvel þó einhverjum finnist réttlæti í því að mikil notkun vegakerfisins kalli á enn hærri gjöld en felast í himinháum gjöldum á eldsneyti, þá get ég ekki séð að hugmyndin gangi upp, amk. ekki eins og verið er að ræða framkvæmd.

Eða hver eru rökin fyrir því að sá ökumaður sem keyrir oft inn og út af höfuðborgarsvæðinu eigi að borga meira fyrir vegakerfið en sá sem keyrir tvöfalt meira innan höfuðborgarsvæðisins?

Og hver eru rökin fyrir því að sá sem keyrir inn og út af höfuðborgarsvæðinu tvisvar á dag eigi að borga meira fyrir vegakerfið en sá kemur utan af landi tvisvar í viku.

Og hver eru rökin fyrir að þessir ökumenn eigi til dæmis öðrum fremur að standa undir jarðgöngum í öðrum landshlutum?

Það eru auðvitað til leiðir til að leggja gjöld hlutfallslega rétt á þá sem nota vegakerfið meira en aðrir. En mér dettur eiginlega ekki í hug að skýra þær, mér finnst þetta engan veginn sanngjarnt. Og mig grunar að skattheimtuhrammur ríkisstjórnarinnar bæti þeim einfaldlega við aðrar hugmyndir.

 

Langt heiti á lítilmenni

Posted: desember 13, 2018 in Stjórnmál, Umræða

Ég skal játa að mér vefjast oft fingur um lyklaborð við að velja viðeigandi lýsingarorð fyrir æðsta stjórnanda Bandaríkjanna.

Ég hef stundum notað orðið „trúður“, vegna galgopalegra yfirlýsinga um hluti sem hann veit klárlega ekkert um, sýndarmennsku, innistæðulausrar sjálfumgleði og yfirgengilegrar fáfræði – að ógleymdri hegðun sem gjarnan minnir á ofdekrað þriggja ára barn í frekjukasti.

En „trúður“ er auðvitað engan veginn nákvæmt, það er allt of vingjarnlegt og nær engan veginn yfir alla þá fjölbreyttu eiginleika sem birtast okkur reglulega.

Úrþvætti, skítseiði, fábjáni, fáráðlingur, siðblindur, loddari, drullusokkur, raðlygari, sauðheimskur, svikari, falsari, rasisti, afglapi, auli, aðhlátursefni, fáráðlingur, viðrini… allt þetta á auðvitað miklu betur við – og ég er væntanlega að gleyma einhverju.

Íslenskan á ekki eitt orð yfir þessi stjarnfræðilega samsettu ósköp sem sameinast í þessu fyrirbæri, ekki frekar en önnur tungumál.

En íslenskan á kannski eitt vopn fram yfir önnur tungumál, samsett orð.

Er ekki við hæfi að nota úrþvættisskítseiðisfábjánafáráðlingssiðblinduloddaradrullusokksraðlygarasauðheimskusvikarafalsararasistaafglapaaulaaðhlátursefnisfáráðlingsviðrini?

Æi, trúður datt út. Jæja.

Kosningaþynnka

Posted: maí 27, 2018 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Ég verð að játa að kosningaúrslitin ollu nú talsverðum vonbrigðum.

Ekki svo að skilja að ég ætlist til að allir hafi sömu sýn og ég að deili öllum mínum skoðunum. Það er eðlilegt að hafa ólíkar hugmyndir og ræða kosti og galla þeirra.

Það sem truflar mig alltaf eftir úrslit kosninga er hversu margir virðast (afsakið orðbragðið, „kjósa með rassgatinu“… í þeirri óbókstaflegu merkingu að nenna ekki að kynna sér málefni, nenna ekki að kynna sér afstöðu flokka, nenna ekki að kynna sér feril flokka eða flokka, kjósa flokk af gömlum vana, sætta sig við glórulausar rangfærslur sem auðvelt er að afgreiða og / eða falla fyrir ómerkilegu „tilfinningaklámi“ (gott og vel, mig vantar betra orð).

Ekki misskilja. Ég er ekki að ætlast að allir kjósendur leggir í mikla rannsóknarvinnu… en fyrr má nú rota en dauðrota.

Það er sagt að lýðræði sé slæmt en það sé bara engin betri hugmynd.

Þar er ég heldur betur ósammála. Það er ekkert flókið að útfæra þessa grunnhugmynd þannig að hún virki betur, skili okkur betri fulltrúum og betri stjórnsýslu. Það er meira að segja frekar einfalt.

 

Ég heyri marga kvarta undan því að það sé erfitt að ákveða hvað skal kjósa í sveitarstjórnarkosningunum. Jafnvel kosningaprófin á hinum og þessum vefsíðum hjálpa lítið, enda skauta þau yfir mikilvæg atriði.

Þannig að hér er lykillinn að því hvernig á að kjósa.

Fyrir það fyrsta ekki sitja heima eða skila auðu.. það er svolítið eins og að standa úti í roki og rigningu og nenna ekki að færa sig í skjól, eða bíða eftir að einhver annar komi og bjargi málunum. Og það sem verra er.. þú gætir vaknað í snjóbyl áður en þú veist af.

Næsta skref.

Ekki kjósa framboð sem ala á hatursumræðu og kynþáttafordómum („rasisma“). Við þurfum ekki þannig samfélag. Þar til viðbótar þá má hafa í huga að greind forystumanna þessara framboða er kannski ekkert til að hrópa húrra fyrir… ég segi ekki að þau séu heimsk, en hvað á maður að kalla fólk sem gerir kröfu um góða íslensku kunnáttu en er ekki sjálft skrifandi á íslensku.

Þá er það frá.

Ertu að hugsa um að kjósa framboð út frá einhverri menntaskóla-kaldastríðs rómantík? Framboð sem kannski eru búin að steingleyma hvað sú rómantík gekk út á… og þú jafnvel líka? Ef svo er, segðu endilega öllum Facebook vinunum að þú hafir kosið þau, en gerðu eitthvað betra við atkvæðið.

Gott og vel.

Er framboðið hluti af stjórnmálahreyfingu á landsvísu og vill höfða til kjósenda þeirra en afneitar um leið öllum verkum hreyfingarinnar? Er þetta ekki svolítið eins og að standa í hóp sem kastar grjóti og hvetja þau áfram… en svo þegar þau eru spurð um grjótkastið, þá kemur svarið, „ja, ég kastaði nú engu grjóti sjálf(ur)“??

Ekki styrkja svona hegðun, frekar að senda skilaboð að þú kunnir ekki að meta félagsskapinn.

Vita forystumenn framboðsins ekki almennilega um hvað þau eru að tala? Hafa þau ekki haft fyrir að kynna sér stærstu málin, þekkja ekki rök með og á móti og fullyrða eitthvað út í loftið? Ef svo er, þá er nú ekki gæfulegt að viðkomandi setjist í sveitarstjórn.

Sama gildir um frambjóðendur sem tala fyrir málum sem eru ekki á verksviði eða forræði sveitarfélaga. Ekki kjósa fólk sem býður sig fram en veit ekki um hvað það er að tala.

Sko, nú hefur gengið ágætlega að takmarka valkostina.

Er framboðið að keyra á rangfærslum um andstæðingana, ýmist af vanþekkingu eða vísvitandi að haga sér óheiðarlega. Að kjósa framboð eftir svona málflutningi er svolítið eins og að vera dómara í fótboltaleik, sjá augljósa dýfu en dæma samt vítaspyrnu.

Enn fækkar möguleikunum, vonandi.

Er framboðið eins-máls-framboð. Hefur, svo uppspunnið dæmi sé tekið, það eitt á stefnuskrá að embættismenn borgarinnar klæðist hvítu á 17. júní? Ef þú veist ekkert annað um framboðið, hvað þau standa fyrir, hvað þau vilja gera eða hvernig – og hvort sem er, þá eru hvít föt á 17. júní á stefnuskrá margra annarra þá tekur því ekki að setja atkvæðið þangað.

Sko. En nú vandast kannski málið aðeins.

Er málflutningur framboðsins tóm froða? Það er að segja, tala þau mikið í loforðum um hvað þau ætla að gera og kynda undir væntingar um að allt verði i „himnalagi“ ef þau fái atkvæði þitt? Hljómar kannski vel, en ef þau geta ekki sagt þér hvernig þau ætla að koma þessu í verk, þá minnir þetta svolítið á Sólskinsflokkinn sáluga. Ég bauð mig fram fyrir hans hönd 1979. Vil lofuðum betra veðri. Munurinn var kannski sá að við vissum að það var ekkert að marka þetta. Gott og vel, auðvitað er ekki alveg verðlaust að hafa góð fyrirheit og kannski er ekki hægt að sjá allar lausnir til enda, en sem sagt… loforð sem eru alveg út í loftið og algjörlega án hugmynda um hvernig á að uppfylla þau vita ekki á gott.

Kemur þá að leiðinlegasta útilokunar síunni.

Ég er tregur til að mæla gegn því að fólk kjósa öðru vísi en eftir sannfæringu sinni. En á meðan kosningakerfið er eins og það er, þá er ekki raunhæft að fara illa með atkvæði sitt. Svolítið eins og að hjálpa nágrannanum að ýta bíl í gang sem þið vitið báðir/bæði/báðar að er bensínlaus [það er samt varla að ég þori að nota bíla sem dæmi].

Þá eru nú varla margir kostir eftir.

Og nú ætti að vera einfalt að velja eftir málefnum, frambjóðendum og/eða hvernig viðkomandi framboð hafa staðið sig.