Archive for the ‘Umræða’ Category

Umburðarlyndi fyrir sumum skoðunum

Posted: mars 7, 2015 in Spjall, Umræða
Efnisorð:, , ,

Það er eins og umburðarlyndi gagnvart bæði hegðun og skoðunum falli í tvo ólíka flokka.

Nýlega kom kona í sjónvarpsfréttum og sagðist ekki hafa látið bólusetja barnið sitt vegna (órökstudds) ótta við einhverfu. Konan var (eðlilega) gagnrýnd harðlega, ekki bara fyrir órökstudda skoðun heldur fyrir stórhættulega hegðun.

Í langflestum tilfellum var sú gagnrýni málefnaleg og hófstillt – gekk út á að benda á hversu hættulegt þetta getur verið og hversu lítill fótur er fyrir afstöðu konunnar.. það má eflaust finna dæmi um að einhver hafi notað harkaleg lýsingarorð en það voru undantekningar og skipta litlu.

Samt tók þingmaður Pírata til máls á þingi og gagnrýndi umræðuna.. líkti umræðunni við viðbrögðin við ellefta-september. Hvernig viðkomandi þingmaður gat mögulega tengt ofsafengin viðbrögð ríkisstjórna út um allan heim við örfáar athugasemdir á Facebook og bloggfærslum er mér enn hulin ráðgáta.. en þetta er svona dæmigerð „guilt-by-association“ rökleysa. Nefna eitthvað ógeðfellt í sama orðinu og reyna að búa til einhvers konar tengsl.

Gefum okkur að konan hefði hagað sér jafn hættulega.. en sú hegðun hefði ekki verið byggð á einhvers kuklara speki. Segjum að konan hefði leyft ungum börnum sínum að leika sér með hlaðna skammbyssu (reykja sígarettur, keyra bíl, leika sér að eldi…) og réttlætt hegðun sína í sjónvarpsviðtali – hegðun sem stofnar börnum hennar og börnum annarra í hættu.

Gefum okkur að konan hefði fengið nákvæmlega sömu gagnrýni.

Ég velti fyrir mér hvort einhver þingmaður hefði tekið til máls og gagnrýnt umræðuna með tilvísun í ellefta-september?

Nei, ég þarf ekkkert að velta því fyrir mér.. ég er viss um að það hefði ekki gerst.

Heimtið skaðabætur

Posted: mars 5, 2015 in Spjall, Umræða
Efnisorð:,

En það hefur verið allt of mikill sofandaháttur gagnvart sölumennsku á hvers kyns kukli – enn eru allt of margir sem vilja hafa „opinn huga“ – eða halda að eitthvað af þessu „gæti nú virkað“. Vonandi verður umfjöllun síðustu daga til að fólk taki þessari sölumennsku með gagnrýnum huga.

Ég velti samt fyrir mér…

Sá sem selur gallaða vöru er ábyrgur fyrir því sem hann er að selja.. kaupandi á skilyrðislaust rétt á skaðabótum. Sama gildir til dæms í fasteignaviðskiptum, sá sem selur fasteign með leyndum göllum – jafnvel í góðri trú – getur átt von á kröfu um bætur. Bílar eru skoðaðir fyrir sölu og sama gildir oft um fasteignir.

Nú þekki ég ekki alla lagakróka, sumir sölumenn heilsuvörunnar virðast taka stundum fram að þeir lofi ekki lækningu. En þeir virðast flestir gefa villandi upplýsingar.. í þeim tilgangi einum að pranga einhverju rusli inn á fólk sem ekki hefur næga þekkingu eða er einfaldlega nægilega örvæntingarfull til að reyna hvað sem er:

  • reynslusögur sem ekki eru staðfestar og sanna hvort eð er ekki neitt
  • fullyrðingar um eðli- og eða efnafræði sem stangast jafnvel á við náttúrulögmál
  • fullyrðingar um samsæri gegn stórsnjöllum uppfinningamönnum sem geta læknað hvað sem er

Þetta er svo auðvitað sérstaklega lúalegt þegar verið er að spila á neyð og örvæntingu langveikra og jafnvel dauðvona einstaklinga og hafa þannig af þeim fé og tíma, koma í veg fyrir mögulega lækningu og/eða takmarka lífsgæði enn frekar.

Þannig vil ég skora á þá (eða ættingja þeirra) sem hafa orðið fyrir barðinu á óprúttnum sölumönnum að einfaldlega í mál við þá sem seldu þeim draslið. Heimtið skaðabætur, farið í mál, sækið rétt ykkar.

Ef lögin eru ekki nægilega skýr til að hægt sé að dæma skaðabætur, þá þarf að drífa í að breyta lögunum.

Um kristna og múslima

Posted: febrúar 11, 2015 in Trú, Umræða
Efnisorð:, ,

Það virðist vera nokkuð útbreiddur misskilningur að ég sé einhver sérstakur stuðningsmaður múslima, bara vegna þess að ég vil ekki mismuna þeim sérstaklega. Ég veit að margir trúlausir verða varir við sama misskilning. Það gengur meira að segja svo illa að leiðrétta þetta að það hvarflar oft að mér að það sé vísvitandi verið að klína þessu á okkur gegn betri vitund.

En höfum alveg á hreinu að ég hef fullkomna skömm á þeim voðaverkum sem hafa verið framin í nafni af múslimum í nafni trúarinnar. Sama gildir um mannfyrirlitningu sem haldið er á lofti með vísun í trúarritin. En ég vil bara ekki dæma alla vegna ofstækismannanna. Ekki frekar en að ég dæmi alla kristna út frá þeirra verstu talsmönnum.

Vissulega þarf að fara lengra í tíma eða rúmi til að finna viðlíka illvirki í nafni kristninnar, en það er ekki aðalatriðið, aðalatriðið er að dæma ekki alla út frá nokkrum brjálæðingum.

Það má kannski orða þetta þannig að ég virði jafnan rétt allra trúfélaga til að láta okkur hin í friði.

Með svínakjöt á heilanum

Posted: janúar 30, 2015 in Umræða
Efnisorð:,

Einhverra hluta vegna virðast stuðningsmenn þess að smala börnum í kirkjuferðir fyrir jólin vera með svínakjöt á heilanum.

Ég hef engan veginn tölu á því hversu oft ég hef heyrt eitthvað á þeim nótum að þetta sé nú bara að verða ferlegt að ekki megi lengur bjóða upp á svínakjöt í mötuneytum í skólum.

Þetta er auðvitað rökleysa á fleiri en einn veg.

Fyrir það fyrsta þá fer þetta með svínakjötið í taugarnar á fólki þegar múslimar vilja ekki borða svínakjöt. Það virðist trufla viðkomandi minna ef þetta eru gyðingar. Og sjálfir afþakka þeir sumir hverjir hrossakjöt. Nú get ég alveg tekið undir að það er frekar fráleitt að neita sér um mat af trúarástæðum. En hvað þá með grænmetisætur? Þeir afþakka jú kjöt í mörgum tilfellum vegna lífsskoðana, þó ekki séu þær endilega trúarlegs eðlis. Eru þeir líka að vaða yfir menningu og hefðir og sögu okkar á skítugum skónum? Nei, auðvitað ekki…

En í öðru lagi þá er þetta svokölluð hálubrautarrökleysa („slippery slope“) þeas. það virðist flestum sama um hvort svínakjöt eða ekki er í boði í skólum og rökin ganga út á, „hvað gerist næst ef við samþykkjum þetta?“. Sem er auðvitað rökleysa.

En aðallega virðist fólki vera nákvæmlega sama um svínakjötið í sjálfu sér en grípur til þessarar (fáránlegu) samlíkingar til að réttlæta það að draga börn í kirkjuferðir fyrir jólin. Og þar kemur enn ein rökleysan, svínakjöt eða ekki svínakjöt hefur ekkert með það að gera hvort skólinn takmarkar sig við að vera menntastofnun eða ekki og það eru ekki utanaðkomandi aðilar að innræta börnum svínakjötsát.

Verst er auðvitað að fólk grípur til þessara rökleysu (eða má setja „rökleysna“, þeas. í fleirtölu?) vegna þess að það eru engin haldbær rök fyrir því að reka börn í kirkju. Og það er jú enn ein rökleysan.

Óumræðilega leiðinleg ó-umræða

Posted: janúar 3, 2015 in Umræða

Ég hef tekið þátt í umræðum um hin og þessi mál síðustu ár.. málum sem ég hef áhuga á og/eða held að megi færa til betri vegar.

Ég hef ekki önnur markmið eða tilgang en að taka þátt í málefnalegri umræðu og komast þannig mögulega að niðurstöðu.

Eins og gengur eru ekki allir sammála mér.

Ég held / vona að mér hafi tekist þokkalega vel til að vera málefnalegur, færa rök fyrir mínum skoðunum og forðast að gera lítið úr þeim sem mér eru ósammála.

Ég get meira að segja haft ágætlega gaman af að rökræða við fólk sem ekki er mér sammála, það er að minnsta kosti óþarfi að rökræða við þá sem mér eru sammála fyrir.

Þetta er hins vegar orðið ansi þreytandi að reyna að vera með í umræðum.

  • Allt of oft er mér gerður upp annarlegur tilgangur.
  • Þá eru mér enn oftar gerðar upp skoðanir sem ég hef ekki – og svo gert lítið úr þeim.
  • Ef ég leiðrétti rangfærslur þá er ég neikvæður og stöðugt að gagnrýna.
  • Ef ég bið um rökstuðning fyrir órökstuddum skoðunum þá er ég með leiðindi.

Að gagnrýna gagnrýni..

Posted: janúar 1, 2015 in Umræða

Ég heyrði í fréttum að einhver maður hefði gert það að umræðuefni að þjóð þrifist ekki á gagnrýni einni saman – og átti þá við Íslendinga, ef ég skil rétt.

Ég veit svo sem ekki til að gagnrýni sé það sem við þrífumst á – en kannski er erfitt að halda jarðsambandi þegar menn eru upphafnir til skýjanna af sjálfum sér.

Burtséð frá því þá er frekar mótsagnakennt að gagnrýna gagnrýni. Enda er gagnrýni ekkert vandamál í sjálfu sér.

Annað hvort er gagnrýni málefnaleg og á rétt á sér. Eða ekki.

Ef gagnrýni er ekki málefnaleg þá er auðvelt að svara henni málefnalega og kveða hana þannig í kútinn.

Ef hún á rétt á sér er engin ástæða til að kvarta undan henni… hún er meira að segja bráðnauðsynleg.

Þannig er aldrei ástæða til að amast við gagnrýni.

Nema auðvitað þeir sem eru að bulla, þeir vilja auðvitað losna við alla gagnrýni, hún getur jú verið ansi óþægileg. Það er um að gera að óska að þeir sem gagnrýna rangfærslur haldi sér saman.. Og ein aðferðin er að gera lítið úr þeim sem gagnrýna.

Við erum jú rassskellingaþjóð..

Posted: desember 18, 2014 in Trú, Umræða

Heyrðu, þurfum við ekki að senda skólabörn einu sinni á ári í duglega flengingu?

Nei, er það, hvers vegna?

Það er jú söguleg hefð fyrir því að flengja börn. Hér fyrr á síðustu öld var þetta viðtekin venja og hefð.

En eru ekki flestir löngu hættir þessu?

Jú, jú, en við erum jú að fræða börnin um menningu og sögu lands og þjóðar. Þetta var jú ríkur þáttur í uppeldi barna á síðustu öld.

Nægir ekki bara að kennarar segir börnunum frá þessu?

Nei, það er engan veginn það sama og að þau upplifi hlutina sjálf.

Þetta er nú ekki gott fyrir börnin og kemur alls kyns ranghugmyndum í hausinn á þeim.

Ég var nú rassskelltur reglulega þegar ég var yngri og ekki gerði það mér neitt.

Það er nú ekki hægt fullyrða neitt út frá því. En hvað með ef foreldrar barnanna vilja þetta ekki?

Við erum nú ekki að láta einhvern minnihluta kúga okkur í meirihlutanum.

En er þetta ekki jafnvel mannréttindabrot og stangast á við mannréttindasáttmálann?

Nei, sko, ef meirihlutanum finnst eitthvað þá skipta mannréttindi engu máli.

Ég er nú ekki svo viss um það. Og þar fyrir utan held ég að það sé nú mikill minni hluti foreldra sem rassskellir börnin sín.

Hvað veist þú um það? Fólk hefur almennt ekkert haft fyrir því að skrá skoðanir sínar að þessu leiti.

Já, já, ég veit að börnin eru ekki lamin í kirkju – og ég er ekki bera þetta saman við kirkjuferðir, hlífið mér við þannig útúrsnúningum – en mögulega skýrir þetta vond rök.

Þegar aðrir vita betur en ég hvaða skoðanir ég hef

Posted: desember 15, 2014 in Umræða
Efnisorð:

Mér hefur ekki alveg tekist að halda mig utan við árlega umræðu.. hún fer reyndar talsvert illa í taugarnar á mér.

Ekki það að ég hafi ekki áhuga á málefnalegri umræðu. En þar stendur hnífurinn í kúnni, hún er ekki málefnaleg.

Það sem einkennir umræðuna þessa dagana er að fólk er að skamma mig fyrir að hafa skoðanir sem ég hef ekki. Og það er tilgangslaust að biðja um dæmi þess að ég hafi einhverju sinni viðrað tilgreinda skoðun. Þá tekur bara við fordómar.. aftur án nokkurs rökstuðningar (auðvitað, annars væru þetta ekki fordómar).

En hvernig á að rökræða við fólk sem heldur því fram að þú hafir aðra skoðun en þú hefur og neitar að taka gott og gilt þegar þú reynir að koma leiðréttingu á framfæri?

Það er auðvitað ekki hægt.

Það eina sem hægt er að gera er að sætta sig við að á meðan ekki eru rök gegn mínum raunverulegu skoðunum þá halda þær vatni.

Öfugur forsendubrestur

Posted: nóvember 26, 2014 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Hvernig bregðast þeir við sem fengu styrk úr sameiginlegum sjóðum nú þegar hlutirnir eru heldur betur að snúast við?

Svokölluð skuldaleiðrétting ríkisstjórnarinnar er afskapleg misráðin aðgerð.. ég ætla ekki að tíunda hvers vegna. Vissulega var erfitt hjá mörgum þegar verðbólga rauk upp og lánskjaravísitala hækkaði langt umfram laun.. hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir fasteignakaupum, hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir öðru, hjá þeim sem voru með námslán og svo mætti lengi telja. Sumir þeirra fengu stuðning af almennafé í nýlegum aðgerðum ríkisstjórnarinnar. Langt frá því allir. Og allt of margir fengu stuðning sem þurftu nákvæmlega ekkert á honum að halda, lánin þeirra komin í takt við laun og eignirnar jafnvel verðmeiri en áður.

Gott og vel. Nei, reyndar ekki. En búið og gert.

Verðbólga rauk upp, sem hefði mátt gera ráð fyrir, launin voru talsvert á eftir um tíma.

Nú er verðbólga með því minnsta sem mælst hefur í langan tíma. Laun hækka umfram verðbólgu. Það eru jafnvel dæmi um lækkun vísitölu.

En er ekki augljóst að þeir sem þáðu almannafé til að styðja við bakið á þeim þegar lánin hækkuðu umfram laun.. þeir hljóta með sömu rökum að vera tilbúnir að greiða meira til samfélagsins þegar launin hækka um fram lánin.

Svona ef þeir vilja vera sjálfum sér samkvæmir.

Skuldaleiðrétting á mannamáli

Posted: nóvember 12, 2014 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Það er kannski einfaldast að átta sig á svokallaðri „skuldaleiðréttingu“ með því að skoða þetta í samhengi við sex manna fjölskyldu, foreldrar, tveir synir og tvær dætur. Gefum okkur að móðirin sé hálfgerður einræðisherra af gamla skólanum og faðirinn sjái að mestu um innkaup heimilisins

Gefum okkur að yngri sonurinn hafi náð að safna nokkru fé. Sá lánar eldri syninum peninga til að kaupa litla íbúð á höfuðborgarsvæðinu. Hann hafði reyndar sjálfur ætlað að kaupa sér lítið hús úti á landi en ákvað að gera bróður sínum greiða og bíða með sín kaup.

Þeir semja um að ef verðlag hækkar þá fái sá yngri greitt til baka í jafnverðmætum peningum þannig að han geti keypt húsið sitt þegar hann fær lánið endurgreitt. Báðir vita þeir af sögunni að verðbólga getur hæglega farið upp og fram úr launum.

Eftir tvö ár lækkar íbúðin verulega í verði á sama tíma og verðbólgan fer upp og launin ná ekki að halda í við verðbólguna. Þeim eldri finnst hann hafa farið illa út úr viðskiptunum, forsendur fyrir láninu hafi brostið, jafnvel þó að hann hafi vitað fullvel að verðbólgan gæti farið af stað. Hann heldur þó áfram að greiða lánið til baka. Og þremur árum seinna hefur íbúðin hækkað í verði og er jafnvel meira virði en endurgreiðsla lánsins með verðbótum.

Eldri systirin átti einnig nokkuð fé aflögu. Sú yngri fékk lánað hjá henni og fór í nám. Hún kláraði námið en á meðan hækkaði verðlag verulega og kjör hennar voru talsvert lakari en hún hafði gert ráð fyrir. Hún kláraði þó námið og greiðir systur sinni til baka, verðtryggt.

Nú fær fjölskyldumóðirin stórkostlega hugmynd og ákveður að setja heimsmet. Hún segir að eldri sonurinn hafi orðið fyrir forsendubresti og öll fjölskyldan eigi að leggja í púkk og bæta honum skaðann. Yngri systirin er ekki sátt, finnst hún hlunnfarin því enginn bæti henni forsendubrestinn hennar. Hin systkinin eru heldur ekki sátt og segja elsta soninn hafa vitað að hverju hann gekk og þar fyrir utan eigi hann verðmæta eign. Faðirinn er jafnvel hálf fúll, enginn er að bæta honum upp forsendubrestinn af hækkandi verðlagi umfram laun og hann hafi þurft að reka heimilið á sama tíma.

Móðirin er sem fyrr segir einvaldur af gamla skólanum og ákveður að allir borgi elsta syninum bætur.

En hún er auðvitað til í að ræða málið – svona eftir á.

Þau hittast, móðirin kveður sér hljóðs í upphafi og er að rifna af stolti yfir því hvað hún hafi staðið sig vel. En þegar aðrir fjölskyldumeðlimir ætla að taka til máls þá man hún allt í einu eftir mikilvægum fundi úti í bæ og hleypur út.

Older Entries
Newer Entries