1908 eða 2008

Posted: desember 7, 2012 in Umræða

Nokkuð hefur verið gagnrýnt á undanförnum árum það fyrirkomulag sem er í gildandi lögum að konur skuli ekki hafa kosningarétt. Fram kom í yfirlýsingu frá Jafnréttisstofu 1. desember 1908 að það væri tæpast í samræmi við jafnréttislög og bann þeirra við mismunun á grundvelli kyns að kyn ráði því alfarið hvort einstaklingur hafi kosningarétt. Einnig taldi Jafnréttisstofa að ekki væri að sjá að það fælust í því neinir hagsmunir, hvorki fyrir konur né aðra, að konur hafi ekki kosningarétt. Nefndin ræddi þessi álitamál en sambærileg sjónarmið komu fram hjá nokkrum umsagnaraðilum. Jafnframt töldu einstakir umsagnaraðilar að betur færi á því að konur hafi kosningarétt því að annars væri verið að grafa undan getu þeirra til að taka sjálfstæða ákvörðun. Meiri hlutinn hefur fullan skilning á slíkum sjónarmiðum og telur rétt að haldið sé áfram að skoða þessi álitaefni. Meiri hlutinn telur hins vegar öðru fremur mikilvægt að tiltöluleg sátt sé um þau viðkvæmu mál sem hér um ræðir og leggur því ekki til breytingar í þessa veru að svo stöddu.

Svo þarf bara að skipta út kosningarétti kvenna fyrir (sjálfvirka) skráningu barns í trúfélag til að sjá að við erum kannski ekkert svo langt komin í sjálfsögðum mannréttindum.

Að skrá hvítvoðunga í félög

Posted: desember 6, 2012 in Umræða

Meirihluti allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis tekur undir sjónarmið Jafnréttisstofu að það sé samræmist ekki jafnréttislögum að skrá nýfædd börn í trúfélög.

Eins tekur nefndin fullt mark á þeirri skoðun umsagnaraðila að ekki sé rétt að skrá börn í trúfélög og að engir hagsmunir séu í því að skrá barn í trúfélag. Það eru sem sagt engin rök fyrir því að skrá börn í trúfélög. Ekkert sem mælir með því, en margt sem mælir á móti.

Samt skrifar meirihluti nefndarmanna undir það álit að ekki sé rétt að breyta þessu að sinni.

Þarna eru meira að segja þingmenn sem ég hef haft talsvert álit á, geta tekið rökum og gefi engan afslátt af mannréttindum.

Endalaus frétt

Posted: desember 6, 2012 in Umræða
Efnisorð:,

Ég var að hlusta á tíufréttir RÚV áðan. Þar var fyrsta frétt um áberandi dómsmál. Sagt var að vitni hefði mætt í dag sem ekki mætti í gær (eða fyrradag) og farið út í hvaða skýringar vitnið gaf á fjarverunni og hvað dómaranum fannst um þær skýringar.

Síðan var sagt að saksóknari hefði spurt vitnið hvort það hefði vitað að til stæði að gjaldfella ákveðið lán.

Þá var útskýrt hvers vegna þessi hugsanlega gjaldfelling skipti máli.

En það var ekki sagt hverju vitnið svaraði!

Og kannski enn umhugsunarverðara, ég var í rauninni ekki hissa, svona endaslepptar fréttir eru, því miður, allt of algengar.

PS. jú, það er mögulegt, þó langsótt sé, að vitnið hafi ekki verið búið að svara þegar fréttin fór í loftið – en þá hefði verið lágmark að taka það fram.

Þreyttar auglýsingar

Posted: desember 5, 2012 in Umræða

Ég er kannski eitthvað undarlegur þegar kemur að auglýsingum – eins og svo mörgu  öðru.

Ég dett eiginlega oftast út þegar auglýsingar byrja í sjónvarpinu, fletti hratt yfir heilsíðu- eða opnuauglýsingar í blöðum og tek lítið eftir auglýsingum á vefsíðum.

Auðvitað geta komið ágætis ábendingar um nýjar vörur eða gott tilboð. Og það er svo sem allt í lagi ef menn koma sér að efninu.

Það sem ég skil ekki er hvernig nokkrum manni dettur í hug að einhverjar væmnar sögur af fólki, skræpóttir skríkjandi leikarar eða áferðafallegar landslagsmyndir verði til að ég kaupi einhverja vöru eða skipti við eitthvert fyrirtæki. Þetta eru einfaldlega marklausir langhundar sem gera ekki annað en mögulega fara í taugarnar á mér.

Kannski er ágætt markmið að taka nú eftir hvaða fyrirtæki þetta eru og setja sér að versla ekki við þau. Ég vil í öllu falli ekki koma þeim skilaboðum til þeirra, í verki, að óþolandi auglýsingar virki. Mitt lóð á vogarskálarnar er ekki þungt, svona eins og eitt atkvæði í kosningum. En ég ætla að minnsta kosti að gera mitt.

Verðbætur á höfuðstól

Posted: desember 4, 2012 in Umræða, Verðtrygging
Efnisorð:, ,

Það er mikið búið að fjalla um fullyrðingar  í Silfri Egils á sunnudag þess efnis að það væri ólöglegt að verðtryggja höfuðstól lána. Ég missti reyndar (aldrei þessu vant) af þættinum – og það tvisvar – og þess vegna þessi síðbúna athugasemd.

En ef ég skil rétt kom fram að það væri (líkast til) ólöglegt að verðtryggja höfuðstól lána. En það fylgdi líka sögunni að það væri í lagi að verðtryggja greiðslurnar af sama láni.

Þetta var svo fyrsta frétt RÚV um kvöldið.

En hver er fréttin?

Það breytir nefnilega nákvæmlega ekki neinu hvort höfuðstóllinn er hækkaður fyrst og afborgun reiknuð svo – eða hvort afborgunin er reiknuð fyrst og svo verðtryggingin.

Þetta er svona grunnskólastærðfræði að a * b = b * a.

Þetta skiptir nákvæmlega ekki neinu máli. Niðurstaðan er sú sama upp á krónu.

Tökum einföld dæmi um lán og höfum þau vaxtalaus til einföldunar:

Skoðum fyrst ef ég tek lán upp á 1.000 krónur til eins árs. Gefum okkur að vísitalan hækki um 10%. Þá greiði ég 1.100 krónur, hvort sem höfuðstóllinn er fyrst hækkaður í 1.100 eða ég greiði 1.000 krónur sem hækka um 10% vegna vísitölu. Í báðum tilfellum er endanlega greiðsla 1.100 krónur. Niðurstaðan er nákvæmlega sú sama.

Sama gildir ef ég tek 1.000 króna lán til tveggja ára. Höfum vísitöluna áfram 100 í upphafi, 105 eftir ár og 110 eftir tvö ár. Þá er afborgunin 500 krónur eftir eitt ár, greiðslan hækkar um 5% og ég borga 525 krónur. Ef ég fer hina leiðina þá hækkar lánið um 5% upp í 1.050 krónur og ég greiði helminginn af því. Sem er einmitt, 525 krónur. Svo þegar seinna árið er liðið borga ég annað hvort 10% hækkun á höfuðstól, sem gerir 550 krónur eða 10% hækkun á greiðslu, sem er – ótrúlegt en satt – 550 krónur.

En þetta er auðvitað stórfrétt. Eða ekki.

Eru þá breytilegir vextir líka ólöglegir?

Posted: desember 3, 2012 in Verðtrygging
Efnisorð:, ,

Nei, nei, ég er ekki lögfræðimenntaður og má vel vera að það sé rétt metið að verðtrygging standist ekki lög – þó mér þyki það verulega ólíklegt.

En ef forsendurnar fyrir því að verðtrygging sé ólögleg eru þær að neytandi viti ekki nákvæmlega að hverju hann gengur þegar kemur að greiðslum þá hljóta breytilegir vextir líka að vera ólöglegir. Og þar af leiðandi nánast öll lán í ríkjum Evrópusambandsins síðustu áratugi.

Fræbbblar, jólalag, 2012

Posted: desember 1, 2012 in Tónlist
Efnisorð:, , ,

Við Fræbbblar gefum út jólalagið „Ótrúleg jól, 2012“ í dag… þetta er ný og betrumbætt útgáfa af laginum sem við gáfum út í fyrra, en virðist – þó óskiljanlegt sé – hafa farið fram hjá allt of mörgum.

Lagið er til sölu á GogoYoko – á skitinn hundraðkall, sem rennur til UNICEF.

Og svo má nálgast myndskreytta lággæðaútgáfu á YouTube.

Kukl á ríkisspenann?

Posted: nóvember 29, 2012 in Umræða
Efnisorð:,

Nú liggur fyrir Alþingi tillaga um að kuklarar fái starfsemi sína niðurgreidda eins og um heilbrigðisþjónustu sé að ræða.

Ég óttast að þetta sé ekki svefngalsa brandari hjá þingmönnum heldur sé þarna verið að tala í fullri alvöru.

Nú geri ég mér grein fyrir að ríkið styður myndarlega starfsemi sem byggir á hindurvitnum og fyrirbærum sem engin leið er að sýna fram á – en þar eru notuð (vond) söguleg rök. Og líkast til líður ekki á löngu áður en það verður lagt af.

En að ríkið fari að styðja kukl er með ólíkindum.

Hvernig dettur fólki í hug að láta ómenntað fólk sem hvergi hefur sýnt fram á að aðferðir þess virki fara að stunda „lækningar“ á kostnað ríkisins?

Þetta er jafn galið og að fela ómenntuðu fólki að byggja mannvirki, stjórna samgöngutækjum eða sinna hvers konar annarri starfsemi án þess að hafa sýnt fram á nokkra færni eða árangur.

Ætli þetta fólk þori að fara upp í flugvél með einhverjum sem hefur aldrei tekið flugmannspróf en hefur lesið sér til um góðar reynslusögur af flugi?

Skyldu þau þora að fara yfir brú sem hefur verið byggð af fólki með reynslusögur?

Þetta er ekki bara heimskulegt. Þetta er lífshættulegt. Um leið og ríkissjóður fer að gefa svona vinnu „gæðastimpil“ er hætta á að fleiri hafni alvöru lækningum og leiti til kuklara.

En á hinn bóginn, kannski er þetta bara þróunarkenningin í verki…

Tveggja þjónn – eða engra

Posted: nóvember 18, 2012 in Uncategorized

Við fórum í leikhús í gær með „matarklúbbnum“, GoutonVoir, á sýninguna „Tveggja þjónn“ í Þjóðleikhúsinu.

Ætli sýningunni hafi ekki best verið lýst með því sem vinur minn sagði strax forviða í hléi, „þetta er bara drasl!“. Nú höfum við verið þokkalega dugleg að sækja leikhúsin síðustu ár – höfum séð margt gott og margt ekki svo gott – og margt í meðallagi.

En þetta er það langversta sem við höfum séð. Í alvöru. Ég vil ekki vera leiðinlegur, en líkast til er ég það. Ég bara get ekki þagað.. en þetta var samdóma álit allra í hópnum.

Sko… ég get alveg þolað fimmaurabrandara, skræpótta búninga og æpandi leikmynd, yfirdrifni leikhústalandinn er kannski á mörkunum en „slapstick“ húmor getur verið allt í lagi.

En það var ekki neitt fyndið við sýninguna. Það náði aldrei einu sinni fimm aura brandara. Ég reyndi að dotta þegar á leið, en alltaf voru 2-3 gestir að skríkja af hlátri.

Og vinahjón okkur fóru á „Bastarða“ kvöldið áður.

PS. Hvers vegna þýða menn aldrei nöfn þegar verið er að þýða leikritstexta, svona ofan á allt annað er alveg auka kjánahrollur þegar leikarar tala í löngum máli á íslensku um „Charlie“ og …

Kyndill eða svindl

Posted: nóvember 17, 2012 in Umræða
Efnisorð:, , ,

Ég gerði að umtalsefni viðtal við talsmann opins hugbúnaðar í Silfri Egils nýlega. Meðal þess  sem ég gagnrýndi, reyndar bara í athugasemdum, var þegar hann kallaði Kindle frá Amazon, „Swindle“, án þess að skýra mál nokkuð frekar.

Ég var sem sagt að gagnrýna það að vera að uppnefna fyrirbæri án nokkurra skýringa. Ekki að hafa skoðun á því hvort Kindle væri svindl fyrirbæri eða ekki.

Ég fékk auðvitað margar athugasemdir, sem allar sneru að því að sannfæra mig um að þetta væri svindl, en enginn nefndi tilefni athugasemdarinnar, þeas. að maðurinn hefði verið að slá um sig með uppnefnum án rökstuðnings.

Þetta tvennt fer kannski mest í taugarnar á mér við almenna umræðu. Það virðist allt í lagi að uppnefna án þess að tilgreina hvers vegna.

Og þegar ég gagnrýni þá hegðun þá eru einu svörin sem ég fæ útskýringar á því hvernig uppnefnið er tilkomið. Enginn ræddi hvort þetta væri boðlegt, þeas. að standa í svona uppnefnum án skýringa.

En gott og vel. Veltum aðeins fyrir okkur hvort Kindle, eða Kyndill, frá Amazon er svindl eða ekki.

Gagnrýnin gengur út á að neytandinn sé ekki að kaupa bækur heldur réttinn til að lesa þær. Amazon geti dregið þær fyrirvaralaust til baka án endurgreiðslu. Nefnt var dæmi um eina bók (1984) og eina konu sem hafði misst allt sitt af kyndlinum.

Konan fékk reyndar leiðréttingu sinna mála og „1984“ (og reyndar „Animal Farm“ líka) voru teknar til baka eftir að í ljós kom að sá sem hafði selt réttinn til Amazon átti engan rétt til að selja. Amazon hefur reyndar gert breytingar í kjölfar gagnrýninnar og ákveðið að taka ekki bækur til baka þrátt fyrir svona mistök.

En hvert er þá svindlið? Að ég sé ekki að kaupa bækur heldur réttinn til að lesa? Það er rétt en ég veit þetta fullvel þannig að það er ekki á nokkurn hátt verið að svindla á mér. Að ég geti ekki lánað kyndilbækur eins og aðrar bækur er skondin röksemd. Fyrir það fyrsta þá er skýrt tekið fram í öllum, (jæja flestum) bókum að þær megi ekki lána. Það fer vissulega enginn eftir þessu, en það er ekki eins og verið sé að taka einhvern „rétt“ af fólki. Þá er hægt að lána og fá lánaðar bækur milli kyndil notenda. Og það er líka hægt að fá aðgang að bókasafni Amazon fyrir til þess að gera lágt mánaðargjald og fá bækur lánaðar án endurgjalds. Þá eru yfir 40.000 bækur ókeypis fyrir hvern sem er. Og svo má alltaf lána kyndilinn sjálfan (en þá fer jú allt safnið í einu).

Eftir stendur að Amazon getur jú mögulega dregið allar bækur til baka. En líkurnar eru í besta falli stjarnfræðilega litlar. Hvers vegna ættu þeir að drepa þessa gullgæs með svona tilgangslausri hegðun? Hver gæti tilgangurinn mögulega verið?

Og já, ekki gleyma, þetta svokallað svindlfyrirtæki leyfir mér líka að lesa það sem ég kaupi í símanum mínum. Og geyma afrit á tölvunni minni. Ljóta „svindlið“, er það ekki??

Þegar eintak af kyndli skilaði sér ekki til mín þá sendi Amazon mér nýtt eintak umhugsunarlaust. Þegar ég settist á kyndilinn minn – já þeir eru brothættari en bækur – þá var mér boðinn nýr á góðum afslætti. Það er ekki að „svindl“ fyrirtækinu að spyrja, eða hvað??

En gott og vel, þetta getur haft sína ókosti.

En þetta hefur marga kosti, miklu meira úrval af bókum, mikið frítt efni, mikið af ódýru efni, efnið skilar sér strax, hægt er að lána (sumar) bækur og þú getur lesið á hvaða tæki sem er. Og það er miklu auðveldara að flytja!

Ég kaupi enn „eigulegri“ bækur á föstu formi, kannski íhaldssemi.

En aðalatriðið er að þetta er valkostur. Neytandi veit fullkomlega að hverju hann gengur. Þess vegna er fráleitt að kalla þetta svindl. Einfaldlega ómerkileg upphlaup.

Older Entries
Newer Entries