Archive for the ‘Umræða’ Category

Ójafn leikur í þjóðaratkvæðagreiðslu

Posted: september 3, 2012 in Umræða
Efnisorð:, ,

Það er vægt til orða tekið að það er ójafn leikurinn þegar kemur að  þjóðkirkjuákvæðinu í þjóðaratkvæðagreiðslunni um nýja stjórnarskrá.

Við erum með ríkisstofnun á fjárlögum með fjölda mannns í vinnu á skrifstofu – þar með talið fólk sem vinnur almannatengsla – mig minnir að um 36 manns starfi á skrifstofu ríkiskirkjunnar.

Við erum sem sagt með starfsfólk í fullu starfi við að halda úti áróðri fyrir að fá áfram hluti í stjórnarskránni. Að vissu leyti skil ég starfsfólk þar á bæ, það hlýtur að  vera erfitt að sitja þegjandi hjá þegar verið er að fjalla um grunn stofnunarinnar.

En það þýðir ekki að þetta sé í lagi. Það hlýtur að vera eðlileg og sjálfsögð krafa að kirkjan setji ekki krónu í þetta verkefni, beint eða óbeint, og að starfsmenn hennar sinni ekki áróðursstarfi vegna þessa.

Hin leiðin væri að kirkjan geri grein fyrir hverri krónu sem fer í þetta verkefni og þeir sem vilja ákvæði um þjóðkirkju út fái sömu upphæð til ráðstöfunar.

Þjóðkirkjuákvæðið úr takti í atkvæðagreiðslu

Posted: september 2, 2012 in Umræða
Efnisorð:, ,

Eftir nokkrar vikur verða greidd atkvæði um nokkur álitamál vegna nýrrar stjórnarskrár.

Í sjálfu sér er ég ánægður með að sjá að leitað er álits þjóðarinnar um helstu álitamálin.

En það gengur ekki að kjósa um grein sem myndi stangast á við aðrar, nema þá að gera breytingar til samræmis. Í það minnsta vona ég að okkur takist að gera nýja stjórnarskrá þannig úr garði að hún verði ekki í innbyrðis ósamræmi.

Í sjöttu grein nýrrar tillögu um stjórnarskrá um jafnræði segir:

Öll erum við jöfn fyrir lögum og skulum njóta mannréttinda án mismununar, svo sem vegna kynferðis, aldurs, arfgerðar, búsetu, efnahags, fötlunar, kynhneigðar, kynþáttar, litarháttar, skoðana, stjórnmálatengsla, trúarbragða, tungumáls, uppruna, ætternis og stöðu að öðru leyti.

Þetta er kýrskýrt og gefur ekkert svigrúm til ríkisrekins trúfélags eins trúarhóps.

Á kjörseðlinum er eftirfarandi valkostur:

Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um þjóðkirkju á Íslandi?

Að vísu er ekki tilgreint hvernig þetta ákvæði ætti að vera – sem býður upp á smá útúrsnúninga… en sleppum þeim.

Til að kjósendur geri sér grein fyrir hvað þetta þýðir – ef við gefum okkur að stjórnarskráin eigi að vera í innra samræmi – þá þyrfti valkosturinn að vera þannig:

Vilt þú að í nýrri stjórnarskrá verði ákvæði um þjóðkirkju á Íslandi og að ákvæði um trúfrelsi og skoðanir verði felld úr kaflanum um jafnrétti?

Þá er undarleg uppsetning á atkvæðaseðlinum að þessu leyti, þeir sem vilja samþykkja tillögur stjórnlagaráðs merkja við JÁ í öllum tilfellum nema vegna þjóðkirkjunnar, þar þarf að merkja við NEI.

Evrópusambandsaðild

Posted: september 1, 2012 in Umræða
Efnisorð:,

Nú hef ég ekki gert upp hug minn varðandi aðild Íslands að Evrópusambandinu. Og ætla ekki að gera fyrr en allar upplýsingar liggja fyrir. Ég sé bæði kosti og galla en veit ekki enn hvorir vega þyngra.

En umræðan er farin að breytast í hálfgert áróðursstríð þar sem blekkingar, rangfærslur og hálfkveðnar vísur virðast vera aðferðafræðin sem á að virka.

Ég ætla hér með að benda þeim sem vilja fá mig á sitt band að þetta virkar ekki á mig. Þvert á móti finnast mér rangfærslur og fullyrðingar, sem eru bara næstum því réttar, benda til þess að viðkomandi hafi ekki góðan málstað.

Ég hafði efasemdir um að hefja aðildarviðræður á þeim tímapunkti sem það var gert, án þess að setja mig mikið upp á móti þeim. En mér finnst fráleitt að hætta þeim í miðju ferli.

Að mörgu leyti hugnast mér sterk Evrópa sem mótvægi við önnur stórveldi og mér finnst áhugavert að vera með í að móta þá framtíð, hversu lítill moli sem Ísland er í því samhengi. Evrópa, með öllum sínum göllum, er talsvert framar öðrum í mannréttindamálum svo eitt atriði sé tekið sem skiptir mig máli.

Á hinn bóginn þykir mér líklegra að við getum haft það betra efnahagslega ef við stöndum utan sambandsins. En peningar eru ekki allt.

Það þýðir lítið að benda á einstaka dæmi um jaðarsvæði með eða á móti, það er heildarmyndin sem skiptir máli og hvernig aðild hefur áhrif hér.

Ég gef ekkert fyrir tal um fullveldisafsal. Ég geri mér grein fyrir að í þessu felst ákveðið framsal á valdi, eins og í flestum alþjóðasamningum, en það jafngildir ekki fullveldisafsali á meðan það er í okkar valdi að ganga úr sambandinu.

Varðandi krónuna þá finnst mér líklegt að við hefðum ekki komist eins illa út úr hruninu með Evru. En krónan var mikilvægt tæki til að bjarga því sem bjargað varð strax eftir hrun. Ég hallast að upptöku stærri gjaldmiðils til lengri tíma litið, er reyndar á því að heimurinn væri betur settur með einn sameiginlegan gjaldmiðil. Brask og spákaupmennska með gjaldeyri er fullkomlega gagnslaus atvinnugrein og skilar engu.

Á hinn bóginn er ég ekki að sjá einhverja almennu lækkun vöruverðs eða betri lífskjör með aðild, ég held að þar skipti önnur atriði máli sem mætti leysa án aðildar.

Og ekki hef ég áhyggjur að því að við afhendum útlendingum auðlindir okkar, hvað þá að ég hafi áhyggjur af því að við fáum aðgang að auðlindum annarra. Við erum í kjöraðstöðu til að nýta okkar auðlindir, ég sé enga stóra breytingu frá núverandi aðstæðum og það skiptir mig litlu hvort það er Íslendingur eða Belgi sem lifir í lúxus á Spáni eftir að hafa selt kvóta.

Ég geri reyndar ekki ráð fyrir að leggjast yfir þetta fyrr en aðildarviðræðum er lokið. En ég er til í að taka rökum. En ég er ekki til í að taka blekkingum.

Rökræður

Posted: ágúst 30, 2012 in Umræða
Efnisorð:

Ég tek gjarnan þátt í rökræðum. Mér finnst reyndar gaman að rökræða um forvitnileg málefni. Stundum er ég reyndar hálf partinn neyddur til að rökræða um mál sem ég hef annað hvort engan áhuga á. Nú eða þá að það er búið að þvæla langt út fyrir öll skynsemis mörk.

En, að öllu jöfnu getur þetta verið skemmtilegt. Stundum hef ég óneitanlega mjög sterkar skoðanir, stundum ekki og stundum er ég einfaldlega forvitinn og velti upp spurningum sem mér finnast athygli verðar.

Ég tel mig taka rökum ágætlega, amk. þegar þau eru sett fram á málefnalegan hátt og snúast um staðreyndir. Ég hef í öllu falli oft skipt um skoðun þegar ég sé sannfærandi rök og upplýsingar.

Það sem ég get ekki með nokkru móti þolað er fólk sem heldur sig vera að rökræða en beitir stanslaust einhvers konar yfirgangs- eða tuddatækni, vísvitandi blekkingum, upphrópunum, rangfærslum, uppnefnum, skætingi, röfli um óskylda hluti, þekktum rökvillum, framígripum, vísa í fræga fólkið, vísa fjölda þeirra sem hefur einhverja skoðun, beita tilvitnunum sem ekki eru til og þar fram eftir götunum.

Og svo það sé á hreinu þá tel ég öskur og framígrip ekki merki þess að viðkomandi hafi frekar rétt fyrir sér heldur geri ég ráð fyrir að hann sé að breiða yfir þekkingarleysi.

Ég gef ekkert fyrir þegar ég er kallaður öllum illum nöfnum eða gert lítið úr skoðunum mínum, það staðfestir einfaldlega að engin rök eru fyrir hendi.

Ekki finnst mér trúverðugt þegar viðmælandi byrjar að dreifa athyglinni með því að röfla um óskylda hluti eða reyna að tengja eitthvert atriði sem er málinu fullkomlega óviðkomandi. Ýmist er það til marks um óskipulagða hugsun, sem aftur bendir til að viðkomandi vinni ekki vel úr upplýsingum, eða þá að sá hinn sami sé kominn út í horn í rökræðunni og finni það eitt til ráða að breyta um umræðuefni.

Þeir sem reyna svo að sannfæra mig með því að vísa í texta sem segir allt annað en viðkomandi heldur fram, birta myndir sem búið er að eiga við og breyta („fótósjoppa“), sýna upptökur og halda því fram að eitthvað sjáist eða heyrist sem ekki er til staðar ef vel er gáð… eru svo augljóslega með vondan málstað að frekari umræða er óþörf – og málið er útrætt.

Mest villandi er kannski þegar vísað er í óljósan eða óskýran hóp sérfræðinga sem á að hafa einhverja skoðun. Þetta getur verið gott og gilt ef lítill ágreiningur er innan viðkomandi greinar eða samfélags en það getur verið erfitt að átta sig á þessu þegar vísað er í fámennan hóp, rannsóknir sem ekki hafa verið staðfestar og/eða ritrýndar og horft fram hjá yfirgnæfandi fjölda sérfræðinga sem eru á annarri skoðun.

Það að einhver vísi í að fræga fólkið hafi einhverja skoðun er auðvitað bara fyndið, Hollywood leikarar eru ekkert sérstaklega þekktir fyrir góða dómgreind eða færni við að vinna úr upplýsingum.

Og það sem verra er… stundum verður hálfvitagangur stuðningsmanna ákveðins máls þess valdandi að fólk afgreiðir allt sem honum tengist sem kjaftæði án frekari skoðunar.

Aumingja Einstein

Posted: ágúst 29, 2012 in Umræða
Efnisorð:

Nú hef ég enga trú á fra haldslífi og því auðvitað tilgangslaust að tala um að vorkenna löngu látnum manni. Hvað þá að tala um að hann myndi snúa sér við í gröfinni – nema auðvitað sem líkingamál. En sumir, sem vakta færslurnar mínar, hafa ekki lesskilning til að skilja litbrigði ritmáls eða líkingar…

En mér finnst óneitanlega ömurlegt að horfa á allar tilvitnanirnar í Einstein þar sem einhver bölvuð þvæla er höfð eftir honum, sem hann hefur aldrei látið út úr sér og engar heimildir finnast um.

Það er vinsælt hjá að trúboðum að vitna í Einstein, hann á að hafa sagt eitt og annað sem trúaðir taka sem sönnun þess að hann hafi verið trúaður.

Annar hópur sem nauðgar minningu Einstein er fólk sem trúir nánast hvaða samsæriskenningu sem er og hefur enga hæfileika til að greina hvað stenst skoðun og hvað ekki.

Nú skil ég ekki tilganginn með að reyna að tengja sig við Einstein. Einstein var afburða vísindamaður og hefði líkast til haft skömm á aðferðum þeirra sem trúa óstaðfestum kjaftasögum, getgátum, kerlingabókum og tilvist hindurvitna. Ekki það að ég þykist geta haft það eftir honum, en það er ekki flókið að reikna út að maður sem vann þrekvirki á vísindasviðinu hafi ekki mikla trú á óstaðfestum og grautarlegum kenningum.

En hvað veldur? Hvaðan kemur þessi, nánast sjúklega, þörf til að tengjast Einstein?  Svona að nokkru eins og smákrakkar sem hoppa í mynd þegar verið er að taka viðtal við þekkta íþróttamenn.. Jú, sennilega vegna þess að hann var virtur vísindamaður og tilvitnun í virtan vísndamann gefur til kynna að viðkomandi hafi nú þekkingu á vísindum.

En þetta verður svo kjánalegt sjálfsmark þegar í ljós kemur að viðkomandi hafði ekki burði til að kanna einu sinni hvort heimildirnar sem hann vísar til séu réttar.

Gagnrýnislaust kjaftæði á Rúv

Posted: ágúst 26, 2012 in Umræða
Efnisorð:,

Kannski er ég óheppinn með að hlusta á útvarpið, geri það auðvitað ekki mikið, vinnunnar vegna. En mér finnst gagnrýnislaust kjaftæði fara vaxandi á Rúv. Þetta á auðvitað líka við um aðra miðla. En ég gagnrýni RÚV hér vegna þess að ég hef heyrt of mörg dæmi nýlega og vegna þess að ég geri aðrar kröfur til Rúv en sjálfstæðra miðla.

Um daginn flutti, annars ágætur grínisti, pistil þar sem hann endurtók bábiljur og fullyrðingar samsæriskenningasmiða sem standast enga skoðun. Kannski (vonandi) var þetta grín hjá honum.

Í gær heyrði ég viðmælendur, sem voru að auglýsa bók og geisladisk í spjallþætti, vera að röfla eitthvað um að tala við frumurnar í líkamanum.

Og fyrir nokkrum vikum birti fréttastofa Rúv „frétt“ þess efnis að klínískar rannsóknir hefðu sannað að eitthvert seyði virkaði sem lyf í baráttu við ákveðinn sjúkdóm. Daginn eftir þurfti Rúv að leiðrétta fréttina, það hafði engin rannsókn sýnt fram á nokkra virkni. Rannsóknin hafði sýnt fram á að það væri skaðlaust að drekka þetta. Með öðrum orðum, það gerði ekki neitt til eða frá.

Annað dæmi er þegar fréttastofa Rúv birti gagnrýnislaust fullyrðingar annars aðila í viðkomandi deilumáli án þess að hafa fyrir að leita álits mótaðila. Ég sendi viðkomandi fréttamanni tölvupóst og spurði hvort ekki hefði verið við hæfi að fá fram fleiri skoðanir. Hann sá ekki ástæðu til að virða það viðlits og svara mér, hvað þá að bregðast við.

Og ekki má gleyma heilum Kastljósi þætti í vetur þar sem einstaklingur fékk að fara athugasemdalaust með staðlausa stafi um þekkta einstaklinga án þess að viðkomandi einstaklingar fengju tækifæri til að svara. Ég spurði stjórnendu Kastljóss hvort ekki hefði verið við hæfi að fá sjónarmið þeirra sem verið var að úthúða, en fékk engin svör. Og ekki var þeim gefinn kostur á að koma í Kastljós og svara fyrir sig.

Nú er ég ekki að fara fram á að undarlegar skoðanir séu bannaðar. En ég geri kannski kröfu til fréttastofunnar að hún kanni hvort einhver fótur sé fyrir frétt – áður en hún fer í loftið. Kannski eiga pistlahöfunar að hafa frítt spil, svona að einhverju leyti, en væri þá kannski möguleiki að fá pistla til mótvægis?

Mér finnst ekki ósanngjarnt að gera þá kröfu til Kastljóss að þar sé gætt hlutleysis og báðir aðilar fái að skýra sín sjónarmið í deilumálum.

Og mér finnst allt í lagi að þáttastjórnendut staldri við fráleitar fullyrðingar viðmælanda þó ekki væri annað en að spyrja hvað viðkomandi hafi fyrir sér í fullyrðingunum.

En, þetta ber auðvitað ekki að skilja sem einhverja alls herjar gagnrýni á Rúv, þar er fullt af fínum þáttum.. en stundum má gera betur.

Að „smána“ erlent ríki

Posted: ágúst 17, 2012 in Umræða

Ég skal játa að dómurinn yfir Pussy Riot kom mér aðeins á óvart, ég átti von á réttarhöldum og í versta falli skilorðsbundnum dómi sem einhvers konar viðvörun. Annars held ég að allt hafi verið sagt sem þarf að segja um þetta mál og í rauninni aðeins einn einstaklingur hér á landi – mér vitanlega – sem hefur varið framgöngu stjórnvalda.

Hitt er annað að í fréttum er talað um að þeir sem stóðu að mótmælunum við rússneska sendiráðið geti átt von á ákæru vegna þeirra [ég hafði hugsað mér að mæta en átti ekki kost á því].

Þetta ku vera byggt á einhverri lagagrein sem segir

Hver, sem opinberlega smánar erlenda þjóð eða erlent ríki, æðsta ráðamann, þjóðhöfðingja þess, fána þess eða annað viðurkennt þjóðarmerki, fána Sameinuðu þjóðanna eða fána Evrópuráðs, skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum. Nú eru sakir miklar og varðar brot þá fangelsi allt að 6 árum.

Nú finnst mér viðkomandi lagagrein fráleit. Það er sjálfsagt að sýna öðrum ríkjum kurteisi, en það er líka allt í lagi að láta heyra í sér þegar við á…

En ef hugmyndin er að ganga eftir bókstafnum að þessu leyti þá verður væntanlega gerð krafa um að henni verði fylgt eftir í öllum tilfellum. Skyldi vera fyrningarfrestur á svona „smánun“?

Það er eins og mig minni að harðstjórar hafi fengið það óþvegið í ummælum frá ýmsum forystumönnum í íslenskum stjórnmálum, oftar en ekki verðskuldað, og engum hafi dottið í hug að grípa til þessarar greinar.

Hvers vegna núna?

Bragð er að þá bíblíutúlkarar finna

Posted: ágúst 14, 2012 in Umræða
Efnisorð:,

Ég sé að í grein í Fréttablaðinu skrifa tveir (að ég held) prestar grein þar sem bent er á að ekki þýði að taka biblíuna bókstaflega og úr samhengi við menninguna eins og hún var þegar textinn var ritaður.

Þetta er auðvitað hárrétt.

Auðvitað dettur engum í alvörunni í hug að einhver föðurleg vera hafi skapað heiminn á sjö dögum, spjallað sérstaklega við nokkra útvalda eða stýrt heilu plágunum, hvað þá syndaflóði.

Og auðvitað tekur (vonandi) enginn bókstaflega að einhver hafi fæðst meyfæðingu og síðan risið upp frá dauðum.

Það er verst að þegar búið er að sía út það sem engan veginn á við á okkar tímum – þá stendur nú ansi lítið eftir. Nema kannski ættartölurnar. Og það sem eftir stendur að öðru leyti – og er einhvers virði – má finna í flestum öðrum lífsskoðunum.

Hitt er svo annað mál, að sá hatursáróður sem (væntanlega) er tilefni þessara skrifa er ekki að neinu leyti tekinn úr samhengi.

Og svo er auðvitað þriðja atriðið. Skilji ég rétt þá er biblían orð guðs, skrifuð undir hans leiðsögn (innblæstri). Ef það sem þar stendur er svo háð menningarsamfélaginu á hverjum tíma (hjá gyðingum að mestu leyti) þá er þetta frekar undarleg yfirnáttúruleg vera, þeas. sem sveiflast í skoðunum eftir samfélagi mannanna hverju sinni.

Getur verið að það sé kominn tími til að horfast í augu við hvað þessi bók er í rauninni?

Og leggja um leið af allt hatrið sem byggir á tilvitnunum í hana?

Öfgamaður

Posted: júlí 16, 2012 in Spjall, Umræða
Efnisorð:

Hugtakið „öfgar“ virðist vera í frjálsu gengisfalli þessa dagana. Eins og einelti. Hugtökin eru notuð af minnsta tilefni og dreift hugsunarlaust til að drepa umræðu á dreif og forðast málefnalega rökræðu og að svara efnislega.

„Öfga“ stimpillinn er þægileg leið til að gera lítið úr skoðunum annarra þegar engin mótrök eða upplýsingar virðast vera fyrir hendi. Og „öfgar“ er einmitt gjarnan notað um skoðanir annarra til að réttlæta órökstuddar skoðanir þegar fátt er um rökstuðning.

En hvað eru öfgar? Geta vel rökstuddar skoðanir verið „öfgar“? Eru óvenjulegar skoðanir „öfgar“? Eru skoðanir sem ganga gegn skoðunum fjöldans alltaf „öfgar“?

Ég hef svo sem ekki talið mig öfgamann hingað til. Langt frá því. En þetta eilífa öfgatal er að verða til þess að ég hef verið að hugsa málið.

Ef það eru öfgar að fylgja sannfæringu sinni og rökstuddum skoðunum hvað sem öðrum finnst… tja, þá er ég líkast til mjög öfgafullur.

Eins og allir þeir sem hafa komið einhverjum framförum til leiðar.

Og ef það er „öfgaleysi“ er að sitja þegjandi undir ranglæti vegna þess að það er ekki vinsælt, þá er ég öfgamaður.

Og stoltur af.

Að blogga eða blogga ekki

Posted: júlí 10, 2012 in Spjall, Umræða
Efnisorð:, ,

Ég ákvað fyrr í sumar að hætta að blogga í kjölfar fráleitrar afgreiðslu Hæstaréttar á meiðyrðamáli sonarins og sinnuleysi fjölmiðla, annarra en DV.

Hæstiréttur hefur nú verið beðinn um nánari skýringar og í ljósi dóms Mannréttindadómstóls Evrópu eru nú góðar líkur á farsælli lausn. Þetta verður tíma- og kostnðarfrekt en ég hef fulla trú á að þetta endi vel. Undarlegir dómar íslenskra dómara eru sem sagt ekki endanlegur dómur.

Ég velti því samt enn fyrir mér hvort það geti verið þess virði að standa í því stríði sem sonurinn hefur gengið í gegnum. Það eitt að vita af þöggunartilburðum íslenska réttarkerfisins er kannski næg fæling.

Ég setti þetta blogg hér af stað eftir að ég hætti að blogga á Eyjunni, aðallega hugsað fyrir fréttir af okkur og fjölskyldunni og einhverjar, til þess að gera, ómerkilegar skoðanir og hugmyndir.

En kannski afdráttarlaus dómur Mannréttindadómstólsins verði til að íslenskir dómstólar hugsa sinn gang.

Og kannski er þess virði að taka aftur upp þráðinn.

Older Entries
Newer Entries