Archive for the ‘Trúarbrögð’ Category

Ég fór að velta þessu fyrir mér í framhaldi af fréttum um að minnsta kosti einn prestur ætli í framboð til forseta Íslands.

Auðvitað er ekkert tæknilega séð sem kemur í veg fyrir þetta, en er þetta góð hugmynd?

Nú er rétt að taka fram að ég þekki viðkomandi einstakling ekkert en hann fær hin bestu meðmæli, fínn og vandaður maður og hefur, að mér er sagt, sýnt fulla tillitssemi í samskiptum við fólk sem ekki er kristið og forðast að troða siðum upp á þá sem ekki vilja. Sem sagt eins góður prestur og þeir gerast – og mættu aðrir taka hann sér til fyrirmyndar.

En ég kemst ekki fram hjá þessu með trúna.

Þó ekki væri annað en trúarjátningin.

Í henni eru að minnsta kosti tvær fullyrðingar sem stangast á við náttúrulögmálin.

Þannig að annað hvort trúa prestar því að náttúrulögmálin hafi verið brotin fyrir tvö þúsund árum eða svo. Eða þeir fara reglulega með yfirlýsingu sem þeir taka ekki trúanlega.

Ekki segja mér að þetta sé myndlíking eða dæmisaga.. þetta er skýr og klár yfirlýsing.

Og ekki segja mér að yfirlýsingar séu marklausar, það gengur ekki almennilega upp fyrir forseta.

 

 

Kannski er ég farinn að endurtaka mig, en svona í ljósi nýjustu frétta – um þyngdarbylgjur – rifjast upp hversu galið það er í ljósi þekktra upplýsinga að trúa því að heimurinn hafi verið skapaður af guði gyðinga fyrir fáum þúsundum ára.

Það eru auðvitað sárafáir hér á landi og í Evrópu sem beinlínis hafa þetta fyrir satt. En í fjölmennu ríki vestan hafs er þetta til að mynda nokkuð útbreidd skoðun.

Það væru nokkuð augljós viðbrögð að þegar búið er að afsanna án nokkurs vafa þann grundvöll sem ákveðinn trúarbrögð byggja tilvíst sína á – þá væri sjálfgefið að segja einfaldlega, „jæja, þetta var nú barasta hreinn og klár misskilningur, þeim var kannski vorkunn að halda þetta á sínum tíma, en nú vitum við betur og leggjum þetta til hliðar“. Þannig bregst að minnsta kosti sæmilega skynsamur einstaklingur við því þegar í ljós kemur að skoðanir hans / hennar standast ekki skoðun.

En einhverra hluta vegna ríghalda talsmenn trúarbragðanna í að þetta sé nú samt allt satt og rétt, þrátt fyrir allt. Kannski er of mikið undir. Kannski er búið að fjárfesta of mikið, bæði bókstaflega og fyrir mannorðið.

Á flóttanum undan staðreyndum og upplýsingum þá er gripið til að segja að megnið af vitleysunni sé nú bara líkingamál, allt saman myndlíkingar sem beri nú (allt í einu) ekki að taka bókstaflega. Enginn getur reyndar svarað fyrir hvað þetta líkingamál stendur og/eða hvað það er sem myndlíkingarnar vísa til. Ég veit ekki til að nokkur hafi getað svarað því hvað það er sem „meyfæðing“ vísar til sem myndlíking.

En ef allt sem stendur í bókinni er orðið líkingamál, eða amk. smám saman að verða líkingamál (því flóttinn frá textanum virðist hraðari með hverjum deginum), hvert er þá innihaldið? Er þá ekki guðinn sjálfur myndlíking? Eru trúarbrögðin (sum) þá bara safn myndlíkinga?

Mikið rosalega getur málflutningur talsmanna ríkiskirkjunnar farið í taugarnar á mér.

Annars ágætur prestur, Davíð Þór Jónsson, er að fárast yfir harðri gagnrýni og spyr hvort kirkjan eigi að bjóða hinn vangann – sem er nú reyndar það sem hún sjálf boðar, svo kaldhæðnislegt sem það er.

Ríkiskirkjan rekur grimmt markaðsstarf, kostað af almannafé, þar sem ítrekað er haldið fram rangfærslum, blekkingum og jafnvel hreinum ósannindum í áróðrinum.

Örfáir einstaklingar eiga það til að benda á rökleysur og rangfærslur – í sínum frítíma – án þess að talsmenn kirkjunnar hafi nokkur svör, þeas. -önnur en að kveinka sér undan umræðunni.

Þannig að ef þið lítið á málefnalega gagnrýni sem löðrung, já, þá megið þið alveg bjóða hinn vangann.

En byrjið kannski á að fylgja öðrum boðskap ykkar í verki, þetta boðorð, þarna, þið munið, sem hefur eitthvað með ljúgvitni að gera.. Eða er það kannski bara orðið líkingamál eins og allt annað hjá ykkur?

Kannski rifja upp eitthvað með bjálka og flísar..

Það er kannski óþarfi að vera að tíunda niðurstöður úr könnuninni sem Maskína gerði fyrir Siðmennt. En, jú, jú.. hún er nokkuð merkileg og um að gera að ræða málin.

Ef marka má niðurstöður könnunarinnar þá er um fjórðungur þjóðarinnar kristinnar trúar en trúir ekki á neitt.

Líklegasta skýringin er auðvitað að fólk telji sig finna siðferðisleg gildi í kennisetningum trúarinnar og/eða kunni að meta athafnir, siði og venjur trúfélaganna.

Það er hins vegar mikill misskilningur að ekki sé hægt að finna góð siðferðileg viðmið án trúarinnar.. þvert á móti þá geta þau sem ganga út frá grundvöllum trúarsetninga verið mjög skaðleg eins og sést best á viðhorfi margra kristinna til samkynhneigðra.

Svo er auðvitað engin þörf á að tengja viðburði við yfirnáttúrlegar verur.. Siðmennt hefur til að mynda sýnt fram á í verki að athafnir geta verið ógleymanlegar og vel heppnaðar þó ekki sé verið að skreyta þær með bábiljum fyrri alda.

Það hefur oft verið sagt að stysta leið kristinna að trúleysi sé að lesa biblíuna.

Fyrir um það bil tveimur áratugum ákvað kirkjan að hefja sérstakt átak í skólum landsins, prestar voru sendir í skólana á skólatíma og oftar en ekki farið með börnin í messu í kirkju.

Þetta hefur, eðlilega, verið mikið gagnrýnt og ekki fyrir löngu setti Reykjavíkurborg skýrar reglur um aðgang utanaðkomandi aðila í menntastofnanir – nokkuð sem kostað hefur rifrildi og ritdeilur nánast fyrir hver einustu jól.

En nýleg könnun sem Maskína gerði fyrir Siðmennt sýnir að ekki eitt einasta barn undir 25 ára aldri trúir á guð kristinna. Þau eru kannski sátt við siði og athafnir – og þau eru sammála mörgu í siðferðisboðskap kristinna – sem að mestu er eldri en kristnin og hefur lítið með hana að gera.

En þetta er einmitt sú kynslóð sem sat undir markaðsátaki kirkjunnar.

Kannski ættum við trúlaus frekar að hvetja kirkjuna til að mæta í skólana, fulltrúar hennar eru að ná miklu betri árangri en við…

Það er óneitanlega verulega skondið að fylgjast með umræðunni í kjölfar skoðanakönnunar sem Siðmennt lét gera um trúarskoðanir og fleira.

Það hefur aðeins verið gagnrýnt að ekki hafi verið boðið upp á guð-stýrði-miklahvelli sem valkost.

Það er í meira lagi skondið að sjá fólk reyna að grauta þessum hugmyndum saman. Kenning biblíunnar um hvernig og uþb. hvenær guð á að hafa skapað heiminn er nokkuð skýr. Og hún hefur klárlega verið afsönnuð.

Tilgáta vísindanna um miklahvell er sennilega besta (ja, skársta) nálgun sem við höfum. Mögulega koma aðrar og betri kenningar síðar, en það verður á forsendum vísindanna.

Það er með ólíkindum að fullorðið og – að því virðist, að öðru leyti – nokkuð greint fólk skuli ekki einfaldlega getað kyngt þessu og samþykkt að texti biblíunnar sé hreint og klárt bull.

Þess í stað er farið að fjasa um að biblían sé nú bara líkingamál og hangið á því eins og hundur á roði að það megi nú bara alveg gefa sér að það sé eitthvað að marka þennan texta. Texta sem ekkert sérstaklega vel upplýstir einstaklingar skrifuðu fyrir nokkur þúsund árum í einhverri tilraun til að geta sér til um upphaf alheimsins.

Og úr verður einhvers konar grautarhyggja sem gengur gegn einfaldri skynsemi, þekktum staðreyndum og augljósum rökum. Og til að bíta höfuðið af skömminni þá er þetta sama fólk að setja sig á háan hest í umræðunni, þykist vera eitthvað „andlega“ merkilegra en við hin..

 

 

„Túlkunar“hefðin

Posted: janúar 9, 2016 in Trú, Trúarbrögð, Umræða

Ég sé að starfsmaður ríkisins er að kveinka sér undan því að of margir vilji kasta einhverri túlkunarhefð.

Eins og svo oft áður þegar þessi stétt er að reka áróður fyrir að vera áfram á ríkisspenanum þá er talað niður til allra sem voga sér að hafa aðra skoðun en þeir og skoðanir þeirra uppnefndar.

Það er eitt og annað við þetta að athuga.. og þetta helst.

Þetta er engin þúsund ára „túlkunarhefð“, þar til nýlega var þessu haldið fram sem staðreyndum og „túlkun“ kom hvergi við sögu. Og reyndar er mjög margir sem gera það enn. En á flóttanum frá upplýsingum og raunverulegum staðreyndum síðustu áratuga er allt í einu farið að tala um túlkun og jafnvel líkingamál. Þessi túlkun er í besta falli nokkurra áratuga gömul.

En það sem verra er þessi túlkun hefur verið og er enn notuð til að níðast á og brjóta mannréttindi á fólki. Skemmst er að minna fordóma gagnvart samkynhneigðum sem enn eru mjög áberandi í skjóli þessarar túlkunar.

Svo er líka allt í lagi að hafa í huga að þessi úrelta túlkun á kenningum sem klárlega standast enga skoðun er einfaldlega fullkomlega óþörf.

Í rauninni eru það því allt of fáir sem vilja kasta þessu út í hafsauga.

Nýtt trúarbragð

Posted: apríl 12, 2015 in Spjall, Trúarbrögð
Efnisorð:,

Ég er að velta fyrir mér að stofna nýja trúarhreyfingu.

Kenningin er að eftir dauðann þá upplifir hver einstaklingur allt sitt líf til hins óendanlega. Með öfugum formerkjum. Þeir sem koma vel fram við náungann fá sömu framkomu um alla eilífð – hlýju, ást, kærleika og allt það besta sem þeir hafa sýnt öðrum. En að sama skapi fá þeir sem koma illa fram við aðra að upplifa það á sjálfum sér óendanlega oft. Sá sem beitir ofbeldi og gengur í skrokk á öðrum upplifir stöðugt að það er verið að ganga í skrokk á honum, sá sem drepur upplifir að vera drepinn endalaust.

Nú eru engar sérstakar sannanir fyrir því að þetta verði svona. En það sama gildir auðvitað um öll (önnur) trúarbrögð.

Og ef við getum sannfært fólk um þetta þá er þetta öruggasta, einfaldasta og besta leiðin til að fá fólk til að tileinka sér betri hegðun – þeas. þeim sem ekki nægir heilbrigð skynsemi. Þetta er miklu betra en núverandi trúarbrögð því það eru enginn hvattur til að ráðast gegn öðrum og drepa „villutrúarmenn“.