Archive for the ‘Umræða’ Category

Ég er enn að velta vöngum yfir þessum „kristnu gildum“ sem sumir Sjálfstæðismenn vildu hafa til hliðsjónar við lagasetningu.

Kannski er það vegna þess að ég fæ engin svör um hver þessi kristnu gildi eru, þeas. hvaða gildi eru þarna sem ekki finnast í öðrum trúarbrögðum og/eða lífsskoðunum og skipta máli. Og hef ég nú mikið spurt.

Við getum strax útilokað verið sé að vísa til boðorðanna tíu – þá hefði verið talað um að byggja lagasetningar á „gyðinglegum gildum“.

Eins er strax hægt að útiloka almennt siðferði og náungakærleik og gullnu regluna – þetta er allt saman miklu eldra en kristnin – og finnst hjá flestum siðuðum lífsskoðunarfélögum.

En hvað einkennir kristnina sérstaklega? Það er rétt að taka fram að ég er ekki að gera lítið úr því góða og jákvæða sem kristnin hefur þegið frá öðrum hugmyndaheimum, þar er margt gott og gilt. En hvað er sérstakt?

Jú, meyfæðingin, upprisan og að bjóða hinn vangann. Fyrri tvö atriðin eru kannski engan veginn heldur einkennandi fyrir kristnina. Og það sem verra er, það er varla hægt að setja einhver lög sem byggja á upprisu eða meyfæðingu. Eða ég vona að minnsta kosti að það hafi ekki verið hugmyndin í þessu tilfelli.

Þá stendur eftir þetta með að bjóða hinn vangann. Ég man ekki til að þetta komi beinlínis annars staðar, má auðvitað vera minn misskilningur og/eða vanþekking.

En ef rétt er þá vilja þeir sem þetta samþykktu setja í lög á sá sem er sleginn utanundir eigi að bjóða hinn vangann..

PS. Mér fannst nú rétt að láta þessar vangaveltur liggja á milli hluta fram yfir kosningar.

Til hamingju Siðmennt

Posted: maí 3, 2013 in Umræða
Efnisorð:

Frábært að fá þær fréttir að Siðmennt sé viðurkennt lífsskoðunarfélag.

Hér er aflétt enn einum mismuninum þar sem fólki var gert mismunandi hátt undir höfði eftir því hvort það byggði sína lífsskoðun á trú á yfirnáttúrulegar verur eða ekki.

Til hamingju og þakkir til forystu Siðmenntar fyrir frábært starf.

Nei, ég virði ekki allar skoðanir

Posted: maí 2, 2013 in Umræða
Efnisorð:

Ég verð aðeins að fá að svara þessu tali um að við eigum að virða skoðanir annarra.

Það er auðvitað fráleitt.

Ég virði að sjálfsögðu rétt allra til að hafa hvaða skoðun sem er á hverju sem er. Og ég get virt einstaklinga sem hafa skoðanir sem mér finnast fráleitar, heimskulegar og/eða hættulegar. Ég virði reyndar ekki rétt neins til að boða hugmyndir sem eru mannskemmandi og/eða hættulegar.

En ég virði ekki skoðanir sem stangast á við þekktar staðreyndir, byggja á rökleysum og/eða bábiljum. Það kemur bara ekki til greina.

Þessu fylgir svo auðvitað að þó ég telji skoðanir einhvers hreinasta þvætting, þá þýðir það ekki virðingarleysi fyrir viðkomandi einstaklingi, aðeins viðkomandi skoðun.

Ég hef lengi talað fyrir persónukjöri í kosningum. Hefði það verið í boði síðustu helgi hefði ég til dæmis getað stutt Skúla Helgason inn á þing án þess að eiga á hættu að atkvæðið nýttist Ólínu Þorvarðardóttur – að ég tali nú ekki um ýktari dæmi en það.

Það skiptir mig talsverðu máli að fá fólk inn á þing sem ég get treyst til að vinna úr málum og taka málefnalega afstöðu til þeirra þegar þar að kemur. Fólk sem hleypur ekki undir pilsfaldinn hjá formanninum þegar reynir, leggst ekki í flokksgrafir (flokkslínur + skotgrafir). Það er ekki ljóst fyrir kosningar hvaða mál koma til afgreiðslu á komandi þingi þannig að það að kjósa flokka eftir stefnumálum er til þess að gera gagnslítið. Jú, línur eru kannski lagðar með almennum hætti, en ganga kannski ekki svo mikið eftir þegar á reynir, sérstaklega ekki í samsteypustjórnum.

Eini maðurinn sem ég þekki sem kaus Framsókn – já, ég játa að ég þekki einn – hafði nákvæmlega enga trú á stefnumálum flokksins eða að flokkurinn gæti staðið við stóru orðin. En kaus samt, ef ég skil rétt, vegna þeirra einstaklinga sem voru í forystu fyrir flokkinn. Þannig fær flokkurinn samt þau skilaboð að viðkomandi kjósandi styðji stefnu hans.

Þá eru stefnuskrár flokkanna þannig að vonlaust er að finna flokk sem er að öllu leyti sammála mér – eða ég sammála flokki. Það eru miklu meiri líkur til að finna einstaklinga sem hafa svipaðar skoðanir, því innan flokkanna safnast jú saman fólk með ólíkar skoðanir.

Þannig er persónukjör miklu nærtækara – og talsvert einfaldari og hreinlegri leið kjósendur að hafa áhrif.

Hitt er, að auðvitað eru málefni líka mikilvæg. En aftur þá eru stefnuskrár flestra flokka undarleg karfa af ágætis málum, þokkalega góðum en óljósum vilja og svo satt best að segja, tómri þvælu.

Þetta er auðvitað ekkert flókið. Það má samhliða kosningum með persónukjöri greiða atkvæði um nokkur mál – förum nánar út í það síðar hverjir og hvernig á að velja þau mál.

Kjósa sem sagt bæði um menn og málefni án þess að styðja flokka.

 

Eitt kjördæmi

Posted: apríl 30, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Ég hef lengi talað fyrir því að landið verði eitt kjördæmi. Rökin fyrir því eru aðallega þau að mér finnst fráleitt að fólk sé kosið á þing eftir landssvæðum, til að vinna að löggjöf – og eins og staðan er hjá okkur – til að mynda ríkisstjórn. Ég hefði reyndar viljað sjá framkvæmdavaldið kosið sérstaklega, en það er önnur saga.

Við erum fámenn þjóð og við þurfum ekki þann hrepparíg sem fylgir kjördæmum og kjördæmapoti. Það eru einfaldlega allt of mörg dæmi þess að þingmenn styðji mál sem nýtast sínu „héraði“ en taki um leið vonda ákvörðun fyrir þjóðina í heild. Kannski finnst þeim þeir vera skuldbundnir þeim sem sendu þá á þing. Það eiga auðvitað allt önnur sjónarmið að ráða hverjir setjast á þing en hvaða landssvæði þingmenn tilheyra.

Á móti kemur að mér finnst sjálfsagt að færa vald meira „heima í hérað“ þannig að íbúar á hverjum stað hafi meira sín mál að segja en virðist í dag. Þannig get ég alveg verið hallur undir einhvers konar fylkja eða landshlutafyrirkomulag í stjórnsýslunni. Á móti kemur auðvitað að við erum tiltölulega fá…

Svo má ekki gleyma því að þetta er einfaldasta leiðin til að ná fullum jöfnuði þingsæta á milli flokka, reyndar ekki eina leiðin – svo því sé haldið til haga – það má gera með fleiri jöfnunarsætum og sérstaklega með jafnari fjölda þingsæta á milli kjördæma.

5% ruglan

Posted: apríl 29, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Það hafa verið einhverjar umræður um hvort 5% reglan í kosningakerfinu eigi rétt á sér eða ekki.

Svarið er einfaldlega kýrskýrt „nei“.

Eða ætlar einhver í alvöru að halda því fram að það sé eitthvert réttlæti í því að 2.430 kjósendur Framsóknarflokks fái sinn fulltrúa á þing á meðan 5.855 kjósendur Dögunar fá engan fulltrúa á þing?

Auðvitað er þetta óréttlát og ósanngjörn regla, sett inn á sínum tíma til að fækka smáflokkum og auðvelda stjórnarmyndum. Hún er sem sagt hugsuð af – og fyrir – stóra flokka á þingi. En ekki fyrir kjósendur. Þetta eitt og sér sýnir svo ekki verður um villst, að stjórnmálaflokkar og/eða þingmenn eiga ekki að vera að vasast í kerfinu sem ræður því hverjir ná inn á þing.

Á sama tíma var reyndar felld út regla um að framboð þyrfti að ná kjördæmakjörnum manni til að eiga rétt á jöfnunarsæti. Það var reyndar rétt að fella þá reglu út en að sama skapi fráleitt að setja þessa reglu. Það eru engin rök fyrir reglunni, það er ekkert sem segir að ekki megi úthluta þingsætum út frá fjölda atkvæða.

Þá kemur fjöldi jöfnunarmanna þessu heldur ekkert við, það er jú alltaf betra að hafa þá fleiri en færri, þá eru meiri líkur á að góður jöfnuður náist. En sá fjöldi hangir á misvægi atkvæða, ekki einhverri 5% reglu.

Einhver umræða hefur verið um að þessi regla hjálpi til að við ná jöfnuði þingflokka. Það er einfaldlega ekki rétt, hún skekkir þá úthlutun.

Það stefnir í að sigurinn í IceSave málinu verði okkur heldur betur dýrkeyptur þegar öll kurl koma grafar.

Vissulega var ég ánægður með að málið vannst… þrátt fyrir að ég mælti með að samþykkja hann á sínum tíma. Mér fannst áhættan einfaldlega ekki verjandi og málsstaður okkar engan veginn eins skotheldur og aðrir vildu meina. Samningurinn var fyrir mér ásættanlega niðurstaða samningaviðræðna þegar aðilar deila.

Málið vannst á tækniatriði sem hafði ekkert að gera með afstöðu þeirra sem börðust fyrir því að fella samninginn. Enginn hafði – amk. mér vitanlega – nefnt þessi rök í kosningabaráttunni. Og hafi einhver nefnt þetta var það að minnsta kosti ekki að ná til kjósenda.

En eftir stóð að málið vannst og sá flokkur sem barðist harðast gegn samningnum sópar að sér fylgi. Kjósendur virðast halda að þó málið hafi unnist hafi það eitthvað haft með afstöðu og rök flokksmanna að gera.

Og afleiðingin verður mögulega sú að ódýrar yfirlýsingar flokksmana í kosningabaráttunni laða kjósendur að flokknum. Kjósendur hugsa líklega eitthvað á þá leið að fyrst flokkurinn hafi haft rétt fyrir sér í IceSave – sem hann hafði ekki – þá hljóti honum að vera treystandi í efnahagsmálum.

Einhverjir kjósendur hafa tekið sönsum eftir því sem flokknum vefst oftar tunga um tönn við að skýra hvað hann  meinar í rauninni með kosningaloforðunum. Og markviss gagnrýni á hugmyndir flokksmanna hafa

En eftir stendur að allt of margir virðast ætla að kjósa flokkinn.

Þetta gæti á endanum kostað okkur meira en það sem við „spöruðum“ með IceSave. Pyrrhosar-sigur var þetta einhverju sinni kallað.

Ég breytti fyrirsögninni úr „Get ég kosið Lýðræðisvaktina?“ eftir að færslan hafði verið í loftinu í nokkra tíma og enginn hefur komið með rök sem sannfæra mig um annað. En það er auðvitað ekki kosið fyrr en á morgun.

Ég hef verið fylgjandi því að setja nýja stjórnarskrá frá því löngu fyrir hrun. Ekki bara vegna auðlindaákvæðis eða betra lýðræðis, þarna skiptir heildar endurskoðunin mestu.

Að mörgu leyti get ég tekið undir þau sjónarmið sem Lýðræðisvaktin setur fram. Þeir hafa verið einlægir í baráttu sinni fyrir nýrri stjórnarskrá, nokkuð sem ég met mikils.

En stefnan er á hinn bóginn full óljós, eða óskýr, fyrir minn smekk, „auka“, „rýmri“, „örva“ og „efla“ er allt góðra gjalda vert. En það vantar allt innihald. Hvernig á að fara að þessu? Á móti kemur að það er lítið hægt að setja út á flest þessi atriði.

Mig grunar jafnvel að margir frambjóðendur vaktarinnar séu mér sammála í nokkurra ára tuði um að verðtryggingin sé ekki vandamál, heldur vísitalan og háir vextir.. en þori varla að segja það almennilega upphátt af ótta við að missa kjósendur. Sumir frambjóðendur hafa tekið undir þetta.. en það er erfitt fyrir mig að komast fram hjá, „Rétta hlut heimilanna með því að færa niður höfuðstól verðtryggðra og gengistryggðra húsnæðislána með almennum aðgerðum“. Þetta er afleit stefna. Fyrir það fyrsta, hvers eiga þeir að gjalda sem ekki eru með verðtryggð eða gengistryggð lán? Í öðru lagi, hvernig á að fara að þessu? Hvað með lánveitendur, sem að stórum hluta eru lífeyrissjóðirnir?

Svo ber að nefna að ég kannski ekki alveg hlutlaust, því einn sonurinn, Viktor Orri, er í fjórða sæti í hinu Reykjavíkurkjördæminu og þó þar fari mjög öflugur (væntanlega) framtíðarþingmaður, þá liggur honum ekkert á – og ég kem hvort sem er seint til með að kjósa eftir vina- og/eða fjölskyldutengslum. Annar sonur, Andrés Helgi, er í framboði í Suðvesturkjördæmi en frekar neðarlega á lista. Þá er þarna mikið af fólki, eins og gengur, sem ég hef „tröllatrú“ á og á fullt erindi á þing – og svo auðvitað stöku dæmi um fólk sem ég tel ekkert erindi eiga á þing.

Það spillir nefnilega mikið fyrir að ofarlega á lista í mínu kjördæmi eru einstaklingar sem ég tel ekkert erindi eiga á  þing. Ekkert persónulegt, ég vil bara ekki „ráða þá tvil vinnu“ á Alþingi.

Oddviti listans í mínu kjördæmi virkaði ekki vel á mig við kynningu á framboði, mér fannst spyrjendur allt of oft koma að tómum kofum og til að kóróna frammistöðuna kom fullyrðing út í loftið á þá leið að álfyrirtæki væru karlafyrirtæki sem skiluðu engu til þjóðfélagsins.

Í öðru sæti er frambjóðandi sem ítrekað hefur farið með rangt mál að mínu viti og tekur ekkert mark á mótrökum eða upplýsingum sem ganga þvert á það sem hann heldur fram. Ekki bætir úr skák að viðkomandi hefur oftar en einu sinni gefið sér að þeir sem hafa aðrar skoðanir séu ekki alls kostar heilir á geði. Auðvitað kemur fyrir á bestu bæjum að fólk láti eitthvað ósmekklegt flakka í hita umræðunnar. En þá þarf viðkomandi bæði að vera tilbúinn til að biðjast afsökunar án undanbragða og helst ekki að vera sífellt að endurtaka leikinn. Þetta er afleitt hjá tilvonandi þingmanni, þeas. að geta ekki tekið rökum og geta ekki skoðað mál hlutlægt og geðvonskulaust.

Þetta er sem sagt ekkert persónulegt, ég þekki hvorugan að nokkru marki og báðir fá ágætis ummæli frá sameiginlegum kunningjum, þetta snýst um allt annað.

Auðvitað get ég strikað þá út sem ég treysti ekki, en dómgreindarskorturinn sem felst í því að setja viðkomandi ofarlega á lista fælir mig frá.

Á hinn bóginn þá eru ekki margir kostir eftir í stöðunni.

Eins og er þykir mér líklegast að Lýðræðisvakin fái mitt atkvæði, en fari svo kem ég til með að strika efstu tvo frambjóðendurna út. Þessi afstaða byggir á því að það er fátt sem mér mislíkar og einhverjar líkur eru til að vinna megi betur úr stefnu og áherslum, framboðið er jú nýtt, og kannski ekki mikill tími til að slípa alla hluti til.

Ég hef spjallað við fullt af vinum og kunningjum – og ég er ekki frá því að það sé þokkalegur samhljómur um hvernig flokk við myndum vilja kjósa í komandi alþingiskosningum – auðvitað með heiðarlegum undantekningum, aðallega hjá þeim sem starfa fyrir eða tilheyra öðrum framboðum.

Það er samt frekar skrýtið að þrátt fyrir fjórtán framboð í mínu kjördæmi þá er enginn valkostur sem virðist ganga upp – eiginlega ekki einu sinni nálægt því.

Hvað vil ég þá geta kosið?

Einhverjir myndu kalla þetta hægra megin við miðju og ofarlega á frjálslyndisskalanum, og hafa rétt fyrir sér að hluta, þeas. afskipti ríkisins takmörkuð og til þess að gera einfaldar almennar reglur. Miklu skiptir að atvinnulífið fái viðunandi skilyrði. Ríkið sinni fáum verkefnum en geri það vel. Almennar og einfaldar leikreglur fyrir fyrirtæki þar sem ábyrgð fylgir frelsi, fyrirtæki standa jafnt að vígi og vinatengsl skipta ekki máli. Draumórar? Getur verið, en ekki verri en hverjir aðrir.

Ég vil sjá nýja stjórnarskrá, breytt kvótakerfi, ekki vil ég ríkiskirkju, mér finnst fráleitt að afskrifa Evrópusambandið án þess að fá að vita hvað er í boði – og ég kaupi ekki töfralausnir í efnahagsmálum.

Þá vil ég sjá einstaklinga sem geta tekið þátt í málefnalegri umræðu, tekið mótrökum og skipt um skoðun ef svo ber undir. Og taka aldrei þátt í málþófi, útúrsnúningum eða skipa sér í lið með afstöðu sinni. Kannski ætti þetta að heita Skynsemisflokkur??

Mér finnst ég ekki einu sinni biðja um mikið…

Besta kosningataktíkin?

Posted: apríl 25, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Það er oft talað um að kjósa taktískt. Oftast er þá átt við að „nýta“ atkvæði sitt með því að kjósa einhvern þeirra flokka sem eru líklegir til að ná 5% markinu sem þarf til að ná jöfnunarmanni á þing … svona eins langt og skoðanakannanir ná.

Ef marka má skoðanakannanir þá eru Dögun og Lýðræðisvaktin nokkuð undir 5% markinu eða nær 3%. Þetta er reyndar ekki svo mikið þegar fjöldi óákveðinni er hafður í huga.

Það er rétt að ítreka, í ljósi athugasemda, að þessi færsla fjallar eingöngu um úthlutun jöfnunarsæta. Sérstök dreifing atkvæða í einu kjördæmi getur auðvitað orðið til að flokkur nái manni án 5% reglunnar.

Þetta þýðir að mesta „verðmætið“ fæst mögulega fyrir atkvæðið með því að kjósa annan hvorn þessara flokka, eða þess vegna einhvern sem mælist með enn minna fylgi. Ef atkvæði er greitt einhverjum þeirra sem líklegir eru til að ná 5%, þá hjálpar eitt atkvæði í mesta lagi við að bæta einum þingmanni við hjá viðkomandi flokki. En hvert atkvæði getur jafnvel komið þremur þingmönnum inn ef það verður til þess að koma framboði yfir 5% múrinn. Það er líka rétt að ítreka að þetta er bara líklegur möguleiki og ekki hægt að gefa sér neitt um fjölda þingmanna.

Þannig er atkvæði greidd þessum flokkum mögulega verðmætustu atkvæðin ef til tekst. En auðvitað, ef ekki, þá fellur það dautt. En þá má líka hafa í huga að það falla líka talsvert mörg atkvæði dauð af þeim sem greidd eru „stórum“ flokkum. Í síðustu kosningum fóru til dæmis 7.217 atkvæði „til spillis“ af sem greidd flokkum sem náðu manni á þing en 5.255 atkvæði voru greidd þeim sem ekki náðu inn á þing.

Það er rétt að ítreka að dreifing atkvæða á milli kjördæma getur skekkt þessa mynd, sérstaklega ef einn flokkur fær miklu fleiri kjördæmakjörna þingmenn en hann á „innistæðu“ fyrir á landsvísu.

Ég bendi í þessu samhengi á færslur frá Viktor Orra Að nýta atkvæðið sem best og Einar Steingrímssyni á Að koma í veg fyrir meirihluta B+D.

PS. Ég breytti upphaflegu heiti á færslunni úr „Besta kosningataktík stuðningsmanna Samfylkingarinnar“, þar sem þetta á ekkert endilega sérstaklega við þá – þó svo að hugmyndin hafi komið fyrst upp þannig. Og þegar öllu er á botninn hvolft mæli ég auðvitað með því að fólk kjósi eftir sannfæringu. Færslan er svona í aðra röndina hugsuð sem mótvægi gegn þessum gegndarlausa áróðri að fólk eigi ekki að kjósa smáflokka vegna 5% reglunnar – og beint til þeirra sem hafa hugsað sér að kjósa gegn sinni sannfæringu.