Archive for the ‘Stjórnmál’ Category

Er siðferði bara spurning um niðurstöður kosninga?

Posted: janúar 26, 2017 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Það var kannski ekki auðvelt að átta sig á orðum forsætisráðherra á Alþingi, enda kominn í vonda stöðu og svörin kannski fyrst og fremst hugsuð til að drepa umræðunni á dreif.

En.. ef ég skildi rétt (sem þarf ekki að vera) þá var siðferði og siðareglur eitthvað sem þingmenn ættu að ræða sín á milli og komast að samkomulagi um – en það var samt óviðeigandi að ræað þetta í þinginu!

Og svo mátti skilja sem svo að allt væri siðferðilega í lagi ef kjósendur greiddu viðkomandi einstaklingi atkvæði í næstu kosningum, það væri í rauninni eina viðmiðunin. Burtséð frá því að kjósendur þurfa nú oftast að taka tillit til margra mála, vega og meta, út frá sínu gullfiskaminni í mörgum tilfellum – þá er þetta samt þannig að það er engin þörf á siðareglum.. bara kosningum eftir nokkur ár.

Hitt er svo líka skondin mótsögn.. að eftir að hafa orðið uppvís að því að leyna mikilvægum upplýsingum um eigið siðferði fyrir kjósendum rétt fyrir kosningar – þá er ansi holur hljómur í tali um að leggja siðferði í dóm kjósenda.

Trump, áhyggjur? Já, já…

Posted: janúar 22, 2017 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Gott og vel, Trump er mögulega ekki eins tröll heimskur og margir vilja láta.

Og jú, einhverju hefur verið logið upp á hann, sumt hefur verið ýkt og eitthvað hefur verið tekið úr samhengi.

En…

Svona, bara, ef við metum hann eingöngu út frá (sannanlega) óklipptum ræðum, tístum og yfirlýsingum.. og fyrstu verkum, þá stendur hann klárlega fyrir flest það sem mér finnst ógeðfellt.

Það er vissulega eitthvað til að hafa áhyggjur af, en við höfum áður séð undarlega einstaklinga í valdastöðum og heimurinn hefur svo sem komist af en óneitanlega verið talsvert verri fyrir vikið.

Það sem ég virkilega óttast og það sem veldur því að ég hef í fyrsta skipti verulegar áhyggjur af leiðtoga í valdastöðu sem getur haft mikil áhrif á heimssöguna (jú, víst) er að..

Ofan á það sem virðist ekkert sérstaklega mikil greind, getu til að vinna úr upplýsingum og alls engan áhuga á að kynna sér mál áður en ákvörðun er tekin – þá virðist þetta vera einstaklingur í verulega miklu ójafnvægi, einstaklingur sem getur ekki höndlað minnsta mótlæti eða frábrigði án þess að bregðast við af gegndarlausu offorsi og persónulegum árásum á þá sem eru ósammála hans (að mér finnst) brengluðu sjónarmiðum.

Síendurtekin vanstilling að hætti þriggja ára barns í skapofsaköstum er einfaldlega eitthvað sem ég hef verulegar áhyggjur af hjá einum valdamesta einstaklingi í heimi.

Vonandi er öryggisnetið í lagi og vonandi verður hægt að koma honum (ofbeldidslaust) úr embætti sem fyrst.

 

Að nenna ekki að lesa leiðbeiningarnar..

Posted: desember 29, 2016 in Stjórnmál, Umræða

Ég hef talað fyrir þeirri hugmynd að kjósendur þurfi að sýna að þeir hafi algjöra lágmarks þekkingu á því sem þegar þeir eru að greiða atkvæði í kosningum. Þá hafa verið hugmyndir um að vægi atkvæði þeirra sem nenna að kynna sér málefnið vel vegi þyngra en atkvæði annarra (td. hafa Matthías Ásgeirsson og fleiri hafa nefnt ágætis hugmyndir).

Þetta snýst ekki um greind kjósenda heldur það að leggja á sig lágmarksvinnu. Ég á nefnilega erfitt með að sætta mig við að fólk er að kjósa án þess að nenna að hafa fyrir því að kynna sér um hvað það er að kjósa. Allt of oft þekkir fólk hvorki rök né mótrök og hefur ekki grun um hvort þau rök sem haldið er fram standist skoðun. Það eru meira að segja óteljandi dæmi um að fólk hafi kosið án þess að vita einu sinni um hvað það var að kjósa.

Því fleiri atkvæðagreiðslum sem ég fylgist með, því sannfærðari verð ég um ágæti þess að gera lágmarkskröfu til kjósenda, ekki einhver greindarpróf, heldur einfaldlega að athuga hvort fólk hafi nennt að sinna sjálfsögðum undirbúningi.

Þetta er að einhverju leyti ekki ósvipað því að einhver kaupi flugelda, nennir ekki að lesa leiðbeiningarnar og kveiki í nærliggjandi húsum.

Sama gildir í raun um kosningar, ef kjósendur lesa ekki leiðbeiningarnar og vita ekki hvað þeir eru að gera… þá er hætta á slysi – slysi sem getur verið dýrkeypt fyrir okkur hin.

Við erum ekki að tala um að sauðurinn með flugeldana hafi ætlað sér að kveikja í eða valda tjóni, þetta var sinnuleysi, leti og/eða áhugaleysi um lágmarks tillitssemi og lágmarks undirbúning við einfalt verk.

Svipaðar hugmyndir eru að einhverju leyti í núverandi kerfi þar sem kosningaréttur er takmarkaður við aldur. 17 ára einstaklingur, með mikla þekkingu, borgar sína skatta og er fullfær um að taka meðvitaða ákvörðun, fær ekki að kjósa á meðan annar 18 ára sem nennir ekki að skilja um hvað málið snýst, fellur fyrir ómerkilegum slagorðum og tekur ákvörðun sem hefur gríðarleg áhrif á okkur hin.

Ég get eiginlega ekki ímyndað mér hvað mælir á móti þessari hugmynd. Jú, eitthvað virðist hugmyndin nýstárleg og þurfa umhugsun, stundum er erfitt að yfirvinna hefðir og gamlan vana.

Þeir einu sem væntanlega hafa eitthvað á móti því að bæta kosningakerfið eru sennilega þeir sem vilja geta spilað á vanþekkingu og komist til valda og náð ákvörðunum í geng með hreinu lýðskrumi.

Meira ruglið um meirihlutastjórnir

Posted: nóvember 25, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

það er varla hægt að hlusta á umræður um stjórnarmyndun án þess að viðmælendur taki andköf, ákalli yfirnáttúrlegar verur og biðji þær um að forða þjóðinni frá þeim ósköpum að ekki sé hægt að mynda meirihlutastjórn..

Hvers vegna? Ég veit ekki, ég fæ engar skýringar nema eitthvert óljóst tal um hefðir.

Það eru nefnilega engin haldbær rök gegn minnihlutastjórnum. Þær hafa gefist mjög vel á öðrum norðurlöndum enda augljóst að stjórn sem þarf að vinna máli fylgi með rökum og taka tillit til andstæðra sjónarmiða nær líkast til betri niðurstöðu en stjórn sem veður áfram undir forystu hins óskeikula leiðtoga.

En hvaðan kemur þetta rugl um hefðir? Hvaða máli skipta þær og hvers vegna má ekki skilja þær eftir þegar betri hugmyndir koma fram.

Ég get nefnt ýmis gróf dæmi um vondar hefðir sem búið er að leggja af, sem betur fer.

En kannski má líka skoða þetta í samhengi við fótbolta.

Til skammst tíma barðist karlalandsliðið okkar í fótbolta hetjulega gegn sér flinkari leikmönnum í fótbolta. Stöku sinnum vannst leikur og nokkur eftirminnileg jafntefli náðust. Þetta hafðist (stundum) með mikilli baráttu, góðri liðsheild og oft góðu skipulagi. En oftar en ekki töpuðust leikirnir og liðið sat svona í neðsta eða næst neðsta sæti í sínum riðli í undankeppninni.

Svo kom upp kynslóð sem hafði fengið að æfa við betri aðstæður, hafði reynslu úr erlendum deildum og gat spilað fótbolta.

Hefði verið klókt að nálgast viðfangsefnið og segja, „nei, við förum ekkert að reyna að spila fótbolta, það er engin hefð fyrir því, við berjumst bara eins og ljón og sjáum hvort við endum í neðsta eða næst neðsta sæti“?

Nei, enda, sem betur fer, breytti liðið um stíl.. við eigum kannski ekki jafn mikið af fyrsta flokks leikmönnum og aðrar þjóðir – og enn þarf að bæta upp með mikilli baráttu, góðum liðsanda og skipulagi.

En, við létum hefðir lönd og leið og naðum eftirminnilegum árangri.

(pssst) Guðni, má ég kannski bara fá stjórnarmyndunarumboðið??

Posted: nóvember 23, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Hvernig væri að skipa ríkisstjórn, helst með fagfólki, mögulega með einum ráðherra frá hverjum flokki ef það þarf til – en án þess að hengja sig í einhvern málefnasamning sem þarf í öllum tilfellum að ganga upp hjá ákveðnum flokkum? Sbr. færslu um meirihlutastjórnir…

Sú ríkisstjórn væri sett á laggirnar á eftirfarandi forsendum:

  • klára að afgreiða nýja stjórnarskrá að tillögu stjórnlagaráðs, hvort minni háttar breytingar verða gerðar er aukaatriði, þjóðin hefur samþykkt þetta sem grunn að stjórnarskrá og það er óboðlegt að hunsa vilja hennar
  • leyfum þjóðinni að kjósa um áframhaldandi viðræður um ESB aðild
  • rukkum sanngjarnt gjald fyrir nýtingu sameiginlegra auðlinda, finnum aðferðina í sameiningu, sbr. hér á eftir
  • setjum nægilegt fé í heilbrigðiskerfið, innifalið að lagfæra kjör aldraðra og öryrkja.. það er góð fjárfesting
  • … og menntakerfið, líka góð fjárfesting
  • höldum samt vel um fjármál ríkissjóðs og reynum sem best að minnka umsvif ríkisins
  • stefnum á fjármálastöðugleika, með eða án krónu (eftir niðurstöðu ESB atkvæðagreiðslu og hugsanlega samninga) og gerum lækkun vaxta mögulega, ræðum þetta líka í sameiningu
  • hættum að tala um verðtryggingu sem vandamál og einbeitum okkur að því að ná verðbólgunni niður, þá skiptir verðtryggingin engu máli
  • komum almennilega fram við flóttafólk og leysum málefni þeirra með mannúð að leiðarljósi

Leysum önnur mál og finnum leiðir til að klára sum atriðanna hér að ofan með raunverulegum samræðum, rökræðum (rökræðulýðræði) – utan flokkslína og án sérhagsmuna – sleppum klisjum og þessum ósið að gera öll málefni að keppnisgrein. Tökum umræður í þinginu með sérfræðingum og þeim sem hafa eitthvað til málanna að leggja, notum þekktar aðferðir til að komast að niðurstöðu. Ef mikill ágreiningur er samt til staðar, vísum málinu til þjóðarinnar. Notum einfaldar skoðanakannanir meðal þjóðarinnar til vísbendingar ef svo ber undir.

Þannig myndum við leysa mál eins og staðsetningu Landspítala, Reykjavíkurflugvöll, höfundarrétt, aðferðir við að innheimta auðlindagjald, hugsanlega gjaldtöku á ferðamenn, framtíðarfyrirkomulag trúmála, forgangsröðun í ríkisrekstri, skattaprósentur.. og í rauninni hvaða mál sem þarf að leysa.

Hættum að hugsa í stjórnarmeirihluta og stjórnarandstöðu, það er alveg eins líklegt að það finnist meirihluti fyrir flestum málum meðal þingmanna, þó það séu ekki alltaf sömu þingmenn sem standa að meirihlutanum í hverju máli.

OK?

PS. ég er í símaskránni

PPS. það þarf auðvitað ekkert að vera „ég“ prívat og persónulega (þó það sé auðvitað fínasta hugmynd), heldur einhver sem getur nálgast stjórnarmyndun á nýjum forsendum.

 

Meirihlutastjórnir og eggin..

Posted: nóvember 16, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Getur hugsast að þessi ofur áhersla á meirihlutastjórnir sé einfaldlega misskilningur, hugsanavilla og/eða tímaskekkja? Að minnsta kosti ekki endilega besta leiðin til að taka sem bestar ákvarðanir.

Það virðist til að mynda ekki ganga neitt sérstaklega illa hjá þeim þjóðum sem búa við minnihlutastjórnir til lengri eða skemmri tíma.

Meirihlutastjórnir geta nefnilega valdið því að minnihluti ráði í ákveðnum málum.

Og meirihlutastjórnir geta hæglega orðið til þess að slæmar ákvarðanir eru teknar.

Tökum dæmi um egg.

Egg voru aðal þrætuepli (þrætuegg?) í kosningabaráttunni.

Segjum sem svo að það séu fjórir flokkar á þingi, þrír þeirra (td. hver með 5 þingmenn) mynda ríkisstjórn og á stefnuskrá þeirra er að allir landsmenn borði eggin sín með því að snúa breiðari hlutanum niður.. um þetta eru þeir allir sammála í þingflokkunum sem mynda ríkisstjórnina og góður meirihluti fyrir þessu á þingi.

En málið vandast þegar kemur að því að spæla eggin. Þá eru tveir flokkanna harðir á því að nauðsynlegt sé að landsmenn spæli egg sín báðum megin, en einn sannfærður um að eggin séu miklu betri ef þau eru aðeins spæld öðru megin, saman gildir um eina stjórnarandstöðuflokkinn (með sína 10 þingmenn), þeirra skoðun er augljós, það fer ekkert á milli mála að landsmenn séu mun betur settir ef þeir spæli sín egg aðeins öðru megin.

En í stjórninni er meirihluti (10 á móti 5) fyrir því að spæla egg báðum megin og þess vegna verður það hluti af stjórnarsáttmála að spæla egg báðum megin því eini flokkurinn sem er á móti gefur eftir fyrir hinum tveimur í stjórnarmyndunarviðræðunum.

En þá er minnihlutinn kominn í „meirihluta“, þeas. ræður í gegnum meirihluta, þrátt fyrir að vera í minnihluta (10 á móti 15).

Svo má auðvitað taka þetta enn lengra og skoða hvað gerist þegar ákveða þarf hvort það eigi að setja pipar í eggjahrærur. Þá er ekki eining innan flokkanna. Naumur meirihluti tveggja stjórnarflokkann vill ekki sjá pipar í eggjahrærum, allir meðlimir þriðja stjórnarflokksins og allir meðlimir stjórnarandstöðunnar geta ekki hugsað sér eggjahræru án pipars. En innan flokkanna tveggja ræður meirihluti (3 á móti 2) þannig að tveir stjórnarflokkanna krefjast piparlausra eggjahræra. En eðli meirihlutastjórna er þannig að lítill minnihluti (6 á móti 19) ræður sem meirihluti! Þetta dæmi á reyndar frekar almennt við um „flokksræði“ og „flokksaga“ sem er að mínu viti afskaplega vont fyrirbæri.

Egg eða ekki egg – hlífið mér við fimm aurabröndurum, þeir eru of augljósir – en þessi dæmi lýsa vel gallanum á meirihlutastjórnum.

Fyrir all löngu kynntist ég einstaklinga sem var sérstaklega áhugasamur um stjórnmál – og er enn, að því er ég best veit – látum nafn liggja á milli hluta enda er langt um liðið og ég er ekki alveg viss um hvort ég fari nákvæmlega rétt með.

En þessi einstaklingur skilgreindi lýðræðið sem rétt kjósenda til að skipta um stjórnvöld á nokkurra ára fresti og að meirihluti þyrfti að taka tillit til minnihlutans.

Nú heyrist mér að eitt helsta umkvörtunarefni nýlegrar ríkisstjórnar sé að minni hlutinn hafi beitt eina tækinu sem þau höfðu til að stöðva óæskileg mál, hið svokallað málþóf. Auðvitað er málþó hvimleitt, en það er neyðarúrræði ef meirihlutinn hefur bitið í sig að vaða áfram án tillits til minnihlutans.

Þess vegna eru minnihlutastjórnir kannski betri kostur, þær þurfa að taka tillit til annarra, hlusta á rök, gera málamiðlanir og ná sátt um lausn. Ég er ekki frá því að í flestum tilfellum skili það betri niðurstöðu en ef minni hlutinn veður áfram.

Og ef minnihlutastjórnir þurfa að taka tillit til annarra, þá eru þær kannski lýðræðislegri en meirihlutastjórnir.

Á kjördag, kveikja ljós

Posted: október 29, 2016 in Football, Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:, ,

Eitt að lokum á kjördag…

Þetta snýst ekki lengur um að halla mismunandi mikið til hægri eða vinstri né blæbrigði tóna í bláa/græna/rauða litrófinu.

Þetta snýst ekki um hræðsluáróður, kökubakstur, klisjur, fljótfærni, drullumallsdreifingu, minni háttar mistök eða allt-í-einu-viðkunnanlega gæja í auglýsingum.

Þetta snýst um nýja nálgun, ný viðhorf, nýjar aðferðir og breytt hugarfar. Þetta snýst um fólk sem hlustar jafn mikið og það talar – og er fært um að ræða málin, taka rökum og jafnvel viðurkenna mistök ef svo ber undir.

Þess vegna kýs ég Pírata… þó ég sé ekki sammála þeim í einu og öllu.

Ég hendi sem sagt gráðuboganum og kveiki ljósin.

Stjórnmálaflokkabullur

Posted: október 26, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Ég hef illa fundið mig í pólitík sem sést kannski best á því að heitustu stuðningsmenn svokallaðra hægri flokka úthrópa mig sem vinstri mann og afgreiða allar mínar skoðanir á þeim forsendum. Á sama hátt eru þeir sem kenna sig til vinstri í stjórnmálum löngu búnir að stimpla mig sem einn af hægri sinnuðu „óvinunum“.

Þetta er fínt, ég vil ekki vera tjóðraður á einhverja flokkslínu til eilífðar og þurfa að verja hvaða vitleysu sem er þar til ég verð blár í framan (eða marinn á fingurgómum).

Það sem ég get svo ekki fyrir mitt líf skilið er að skynsamasta fólk virðist hengja sig og sína sjálfsvirðingu á ákveðinn stjórnmálaflokk – svona eins og aðdáendur fótboltaliðs.. og haga sér eins og verstu fótboltabullur.

Gott dæmi er moldviðrið sem þyrlað var upp yfir ætluðum blekkingum eins frambjóðanda um menntun. Við nánari skoðun kom í ljós að lykilatriði hafði verið klippt úr skjáskoti að því er virðist eingöngu til að blekkja, þetta var tíu ára gömul skráning á vefsíðu sem bauð upp á takmarkaða möguleika og auðvelt að sjá af samhenginu hver rétt staða var.

Fullt af fólki hefur verið að fara hamförum á samskiptamiðlum yfir þessu.

Ég man ekki til að þeir hinir sömu hafi haft sig mikið í frammi við að gagnrýna það að forystumenn ríkistjórnarflokkanna létu vera að upplýsa að þeir og/eða makar áttu stórar eignir í skattaskjólum og verið í hópi kröfuhafa á bankana. Það er svona frekar að viðkomandi hafi vorkennt mönnum að upp um þá komst og séð samsæri í hverju horni. Ekki man ég til að viðkomandi hafi heldur haft orð á vafasamri skráningu á menntun „þeirra“ manna.

Mér þykir menntunarskráning frambjóðenda á LinkedIn ómerkilegt atriði og hefði varið hvern þann frambjóðanda í hvaða flokki sem er í sömu stöðu.

Mér þykir óboðlegt að frambjóðendur geri ekki grein fyrir eigum í skattaskjólum [hvort sem þeir segjast hafa greitt skatt eða ekki og hvort sem þeir segjast hafa fylgst vel með] og mér finnst óverjandi að gera ekki grein fyrir hagsmunatengslum við kröfuhafa bankanna. Og ég hefði tekið heilshugar undir gagnrýni á frambjóðendur hvar í flokki sem þeir væru.

Allt annað er óboðlegur pólitískur bullugangur. Og mig langar að biðja þá sem eru í þeim leik að láta mig í friði fram yfir kosningar… og eiginlega að sleppa því að ræða við mig um stjórnmál yfirleitt.

Píratar, höfundarréttur og þingkosningar

Posted: október 21, 2016 in Spjall, Stjórnmál, Tónlist, Umræða
Efnisorð:, ,

Mig langar að beina þessari færslu til tónlistarmanna og annarra sem eiga hagsmuna að gæta vegna höfundarréttar.

Ég efast um að margir hafi þrasað eins mikið við Pírata um höfundarréttarmál og ég hef verið að gera síðustu árin.

Samt ætla ég að kjósa Pírata í komandi kosningum.

Að miklu leyti vegna þess að það hefur orðið talsverð hugarfarsbreyting hjá þeim flestum, ef ekki öllum sem eru nálægt því að komast inn. Ný stefna í höfundarréttarmálum er langt frá því að vera gallalaus en hún er mikil framför frá fyrri yfirlýsingum.

En aðallega vegna þess að það er hægt að ræða málin og þau taka upplýsingum og þau taka rökum.

Þá má ekki gleyma að þau standa fyrir mjög mikilvæg málefni, þar sem stjórnarskráin er efst á blaði. Næsta þing á hvort sem er ekki eftir að skipta sköpum í höfundarréttarmálum, en það gæti skipt sköpum í mörgum lykilatriðum.

Nú veit ég ekkert hvort ykkur (sem ég nefndi í upphafi) hugnast yfirleitt að kjósa Pírata í næstu kosningum. En að minnsta kosti ef þetta er eina atriðið sem stóð í veginum, þá er það ekki lengur tilefni til að neita að kjósa Pírata. [nei, ekki heldur hallærislegt nafn, eða sagan á bak við það]

Að sleppa því að kjósa er eins og að..

Posted: október 15, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

sitja í bát sem er að sigla í strand og nenni ekki að grípa í stýrið vegna þess að það sé ekki alveg öruggt að það breyti neinu.

Klisjur eins og

.. að eitt atkvæði breyti ekki neinu ganga ekki upp því að um leið og tuttugu kjósendur hugsa (og haga sér) þannig getur það breytt öllu, munað því hvort framboð komist yfirleitt inn á þing.

.. að það sé sami rassinn undir þeim öllum stóðst ekki skoðun þegar lítið annað var í boði en svokallaður fjórflokkur, og er hreint og klárt kjaftæði í komandi kosningum þegar mikið úrval er af framboðum sem bjóða allt aðra sýn á stjórnmálin og allt aðra nálgun við framkvæmd fyrirliggjandi verkefna.

Þetta eru einfaldlega lélegar afsakanir fyrir leti og framtaksleysi.

 

Older Entries
Newer Entries