Archive for the ‘Stjórnmál’ Category

Svelgist kirkjunni á matnum?

Posted: september 10, 2014 in Stjórnmál, Trú
Efnisorð:, ,

Ég verð að játa að ég skil ekki almennilega áherslurnar í nýju fjárlagafrumvarpi þegar kemur að útgjöldum til kirkjunnar. Eða réttara sagt, ég á ekki til orð.

Ég get til að mynda ekki með nokkru móti skilið hvers vegna flokkur – sem í orði vill draga saman umsvif ríkissjóðs – eykur í verki framlög af almannafé til reksturs persónulegra mála eins og trúfélaga.

Það er ekki svo að það hafi staðið steinn yfir steini í útreikningum eða málflutningi kirkjunnar þar sem þeir töldu sig þurfa á „leiðréttingu“ að halda. Það hefur marg sinnis verið sýnt fram á að þeir útreikningar standast ekki.

Á sama tíma er skattur á matvæli hækkaður. Þessi hækkun kemur mest niður á barnafjölskyldum og þeim sem minnst hafa aflögu. Þetta er jú sú neysla sem hvað erfiðast er að skera niður.

Skyldi kirkjunni svelgjast á þessu?

Ég bauð mig fram til Alþingis fyrir hönd Sólskinsflokksins 1979. Okkar aðal stefnumál var að breyta veðrinu, ma. með því að setja veðurfræðinga á bónus þannig að þeir fengju einungis greitt fyrir góðviðrisdaga. Fleiri stefnumál voru á þessum nótum.

Þetta var satt best að segja ekki í fullri alvöru.

En mér verður hugsað til framboðsins þegar allir eru að safna vinsældum með því að tala um að banna verðtrygginguna. Verðtryggingin er ekki vandamál, verðbólgan er vandamál. Ef engin væri verðbólgan þá skipti verðtryggingin engu máli. Vísitalan mælir verðbólgu (þó að vísu megi deila um hvað á að taka með í þeim útreikningum) og staða verðtryggðra lána er svo reiknuð út frá vísitölunni.

Þegar ég heyri fólk tala um að banna verðtrygginguna þá finnst mér það álíka gáfulegt og að banna hitamæla eða vísitölu. Þetta hljómar vel – sérstaklega fyrir fólk sem kann ekki að reikna – en þetta er nákvæmlega það.. eitthvað sem bara hljómar vel. 

En hver borgar?

Posted: maí 18, 2014 in Stjórnmál, Umræða

Stuðningsmenn ríkisstjórnarinnar hafa bókstaflega verið alveg gáttaðir á að fá ekki almennan stuðning við svokallað skuldaleiðréttingarfrumvarp.

Það ætti svo sem að vera augljóst eftir að búið er að benda á marga galla, jafnvel þingmenn stjórnarflokkanna hafa komið fram með vel rökstudda og málefnalega gagnrýni.

Hitt er að það er gjarnan talað eins og það að fólk fái skattaafslátt til að auka séreignarsparnað til að greiða niður lán, sem aftur þá auðvitað ekki sparnaður, heldur niðurgreiðsla á skuld. Það getur komið sér jafn vel fyrir viðkomandi, en köllum hlutina réttum nöfnum, þetta er ekki „sparnaður“ þetta er lækkun skulda.

En það sem mér finnst einkenna umræðuna er að þessi skattaafsláttur vaxi á trjánum, sé gripinn úr lausu lofti – þarna verði peningar til úr engu og allir geti verið glaðir og sáttir.

Það er nefnilega þannig að þegar gefinn er skattaafsláttur, þá verður ríkið af tekjum. Þessum tekjumissi þarf að mæta, annað hvort með niðurskurði í þjónustu eða með auknum sköttum annars staðar. Það er sem sagt alltaf einhver sem greiðir fyrir.. ýmist með því að fá skerta þjónustu eða með hærri sköttum annars staðar.

Þannig að ég spyr.. hver borgar?

Ég hélt að hlutverk stjórnmálaflokka væri, svona að einhverju leyti, að halda uppi umræðu og hafa skoðanir – jafnvel koma svo hlutum í verk.

Nú sé ég að fyrrum ráðamaður hjá stórum stjórnmálaflokki kvartar yfir því að skoðanir trufli andrúmsloftið innan flokksins og að það sé þess vegna ekki nægilega gott.

Þetta skýrir kannski hvers vegna ég hef aldrei átt heima í stjórnmálaflokki.

Svona getur maður verið vitlaus.

Þessi spurning hefur nú dúkkað upp annars staðar, en oftar en ekki sem hluti af stærra samhengi. Og hvort sem er, svörin virðast ekki á lausu.

Þannig að mig langar til að spyrja þá sem tala fyrir svokölluðu skuldaleiðréttingarfrumvarpi stjórnarinnar.

Hvaða forsendur hafa brostið hjá þeim sem fá leiðréttingu á skuldum samkvæmt frumvarpinu? Þá á ég auðvitað við forsendur sem eingöngu hafa brostið hjá þeim sem frumvarpið nær til. Og ég á líka auðvitað eingöngu við þá sem ekki hafa fengið aðrar leiðréttingar, svo sem hækkað verð á húsnæði.

Svarið mætti gjarnan vera rökstutt og því mættu fylgja tilvísanir í gögn, bæði til stuðnings því að forsendubrestur hafi orðið hjá þessum hópi og sérstaklega til stuðnings því að aðrir hafi ekki orðið fyrir sama bresti.

Þá væri vel þegið að svarið væri laust við að uppnefna mig og/eða gera mér upp annarlegar hvatir. Mér þykir þetta nefnilega nokkuð forvitnilegt.

Það var stundum atriði í spurningaleikjum, aðallega í „gamla daga“, að fá leynigest. Þá var einhver fenginn til að fela sig á bak við tjald og svara spurningum. Keppendur spreyttu sig á að þekkja gestinn með því að spyrja spurninga og það eitt skipti máli *hvað* gesturinn sagði.

Er þetta ekki kjörið fyrirkomulag á Alþingi?

Með þessu fyrirkomulagi leggja þingmenn fram fyrirspurnir án þess að nokkur viti hver er að tala. Þá er ekki hægt að svara með hefðbundnu skítkasti eins og „þessi þingmaður er nú alltaf svona og svona…“. Það er einfaldlega ekki hægt að vera með persónulegar pillur ef viðkomandi veit ekki hver er að tala. Það er ekki einu sinni hægt að hrauna yfir „stjórnarandstöðu“ eða „stjórn“… því sá sem spyr gæti allt eins verið „samherji“.

Sama gildir um frumvörp, er ekki einfaldast að þingmenn leggi þau fram nafnlaust?

Umræður fara auðvitað líka fram nafnlaust, sem og atkvæðagreiðslur.

Fáránlegt??

Já, kannski. En þetta myndi að minnsta kosti útrýma þessum sandkassa- smábarnaskap sem einkennir Alþingi.

Þannig að, nei, ekki svo fáránlegt.

Það eru rök með og á móti aðild að ESB… hversu sterk þau vega á endanum ræðst auðvitað af því hvað kemur út úr aðildarviðræðunum, að því gefnu að það gefist nú ráðrúm til að klára þær.

Ég játa að fyrir nokkrum árum hafði ég talsverðar efasemdir um aðild að ESB, amk. efnahagslegar, en hef alltaf séð sterka Evrópu sem mikilvægt mótspil gegn öðrum stórveldum – og okkar lítilvæga lóð ætti ágætlega heima þarna.

En ég hef fylgst nokkuð með umræðunni um ESB aðildina og satt að segja þá eru fylgjendur aðilar að vinna þá umræðu – og það talsvert afgerandi. Þeir hafa verið málefnalegri, hafa svarað fullyrðingum andstæðinganna málefnalegar og bent á atriði sem skipta máli og standast skoðun.

Nei, nei, þetta er ekkert svart og hvítt, auðvitað eru til málefnalegir andstæðingar ESB og auðvitað er hægt að finna dæmi um ómálefnalegan stuðning. En á heildina litið hef ég hallast meira og meira að því að við eigum heima í ESB.. ég tek einfaldlega mark á rökum þeirra sem eru fylgjandi, þeir hafa staðið sig betur.

Eitt það sem mér finnst hjákátlegast við fullyrðingar andstæðinga ESB er þegar þeir spila á einhverja tilfinningasemi og tala um fullveldisafsal.

Þetta er auðvitað tóm tjara. Aðild að ESB felur ekki í sér fullveldisafsal á meðan við höfum fullt vald yfir þeirri ákvörðun að segja okkur úr sambandinu ef og þegar okkur sýnist. Þetta er svona einfalt.

Það að samþykkja samninga og gangast undir að hlýta ákveðnum reglum sambandsins felur ekki í sér fullveldisafsal frekar en aðrir alþjóða samningingar. Ekki frekar en aðild okkar að Sameinuðu Þjóðunum, Mannréttindadómstólnum, Barnasáttmála Sameinuðu Þjóðanna svo eitthvað sé nefnt. Og ekki frekar en aðila að EES.. sem mér sýnist að margir andstæðingar ESB hafi verið hlynntir, en tali nú um fullveldisafsal í öðru hverju orði þegar ESB er annars vegar.

Og við værum ekki að afsala okkur fullveldi frekar en Bretar, Danir, Þjóðverjar, Hollendingar eða aðrar þjóðir ESB. Eða ætlar einhver að halda því fram að þetta séu ekki fullvalda ríki? Ef svo er, þá er skýringin á hugtakinu „fullveldi“ að minnsta kosti fullkomlega marklaust.

Nei, kæru ESB andstæðingar… gerið mér greiða og hættið að spila á þessa tilfinningasemi. Þetta er beinlínis hallærislegt.

Komið frekar með alvöru rök og málefnalega umræðu. Þá skal ég hlusta.

Það er vanmetinn kostur að geta skipt um skoðun þegar nýjar upplýsingar eða betri rök koma fram. Þetta er sérstaklega mikill kostur þegar stjórnendur og stjórnmálamenn eru annars vegar. Það er einfaldlega ekkert að því að geta skipt um skoðun þegar nýjar upplýsingar eða betri rök koma fram.

Það er svo aftur á móti jafn mikill ókostur að vera að skipta um skoðun þegar ekkert hefur breyst.

Það er ekki svo langt síðan núverandi forystumenn stjórnarflokkanna voru hlynntir Evrópuaðild, Evru og / eða þjóðaratkvæðagreiðslu um málið.

Nú eru þeir allir á móti, en það er engin leið að skilja hvers vegna. Það hefur ekkert breyst. Það hafa engar upplýsingar komið fram sem breyta nokkru. Og það hafa engin rök verið færð sem réttlæta breytta skoðun.

Samt eru þeir allir (flestir) búnir að skipta um skoðun.

Kannski er bara einfaldast að doka aðeins við. Kannski verða þeir allir búnir að skipta um skoðun aftur – svona kannski eftir ár eða svo.

Ég verð að ítreka hugmynd vegna Alþingis og sveitarstjórnakosninga. Væri ekki ráð að þeir taki próf sem vilja setjast á Alþingi, sveitarstjórn, taka sæti í ríkisstjórn eða gegna öðrum ábyrgðarstöðum sem hafa mikil áhrif á rekstur þjóðarbúsins og framtíð þjóðarinnar.

Almenn greindarpróf væri auðvitað það fyrsta.

Almenn þekking væri svo eitthvað sem mætti prófa.

Og kannski hæfileikinn til að vinna úr upplýsingum og rökum.

Svona eins og gjarnan er gert þegar fólk er ráðið í ábyrgðarstöður í atvinnulífinu.

Og til að forðast allan misskilning þá er ég ekki að tala um að eingöngu yfirburðafólk á þessu sviðum megi bjóða sig fram (þó það væri auðvitað ekki al slæm hugmynd), aðeins að setja til þess að gera lágan og lítinn þröskuld til að fólk sem jaðrar við að vera greindarskert, veit ekkert í sinn haus og/eða getur ómögulega skilið einföld rök. Það er fordæmi fyrir svona takmörkunum í núverandi kosningalögum og þær eru ekki að ástæðulausu.

Það mætti svo gjarnan bæta prófi í siðblindu við.

Í gamla daga var talað um að fara Krýsuvíkurleiðina þegar farin var óþarflega löng leið að settu marki.

Skuldaleiðréttingarleiðin sem kynnt var á laugardaginn er vissulega skárri en við var að óttast eftir galgopaleg kosningaloforðin.

Ég hef heldur ekki áttað mig á hvers vegna þeir sem skulda húsnæðislán eiga frekar kröfu á leiðréttingu á kjörum en þeir sem búa við verri kjör vegna forsendubrests af öðrum ástæðum.

Þá finnst mér undarlegt, ef það er í lagi að setja skatt á þrotabúin – sem einhver hefði kannski látið kanna áður en farið var að berja sér á brjóst – hvers vegna tækifærið er ekki notað til að skattleggja enn frekar. Og nota peningana í almennar aðgerðir sem nýtast öllum, þess vegna beint í heilbrigðiskerfið, svo eitthvað sé nefnt.

Plástrakerfið sem kynnt var um helgina með tilheyrandi flækjum, undantekningum og takmarkaðri gagnsemi minnir á gamla sögu, „af hverju takið þið bílinn ekki bara úr handbremsu“..

Það væri nefnilega miklu meira gagn að því fyrir alla, ekki bara þá sem skulda verðtryggð húsnæðislán, að ná niður verðbólgu, jafnvel verðhjöðnun. Þá þarf engar sértækar aðgerðir eða plástra.

PS. nei, ég er ekki málpípa þrotabúanna.

PPS. nei, ég er ekki einu sinni talsmaður stjórnarandstöðunnar (nema kannski að því marki að ég þarf alltaf að vera á móti)

PPPS. nei ég er ekki að ljúga.