Guðfræðileg stærðfræði

Posted: ágúst 23, 2014 in Uncategorized

Það er kannski illa gert að hlæja að því þegar guðfræðimenntaðir einstaklingar eru að setja sig á háan hest með tölfræði / stærðfræði. Og opinbera eigin fáfræði.

Einn presturinn hefur skrifað nokkrar greinar um „kristna talnaspeki“.

Í þeirri nýjustu, fjórir er eftirfarandi speki:

Reyndar á þessi mynd sér enn eldri samsvörun í fyrsta kafla Esekíel í Gamla testamentinu og í táknum ættbálka Ísraels í Mósebókum. Sem eru 4×4 – eða 12.

Kannski væri hugmynd að halda smá upprifjun á margföldunartöflunni í guðfræðideild. Þá myndu „hámenntaðir“ prestar ekki halda að 4×4 sé 12.

Að ég tali nú ekki um að þeir gætu gert greinarmun á tölunum 4 og 40.

Já, kannski illa gert að hlægja að þessu. En ég er bara ekki merkilegri en þetta – mér finnst einfaldlega eitthvað við sjálfumgleðina og hrokann sem veldur því að ég hef ekkert samviskubit yfir því að hlægja að þessu.

 

PS. fljótlega eftir að ég skrifaði færsluna er búið að breyta „4×4“ í „3×4“.. sem er auðvitað rétt reiknað, en innihaldið fellur á að það er ekkert lengur merkilegt við 3×4, eins og mögulega hefði verið við 4×4. Æ. og Æ.

Þjóðartrú eða þjóðtrú?

Posted: ágúst 20, 2014 in Uncategorized

Það er svolítið skemmtilegt að sjá þingmann tala um að standa vörð um „þjóðartrúna“ í einhverri örvæntingu yfir ómerkilegri dagskrárbreytingu Rúv.

Það er kannski engin tilviljun að þetta hljómar nánast eins og „þjóðtrú“ – sem er hugtak yfir gamlar „kerlingarbækur“ og hjátrú – þar sem fólk trúði hvers kyns vitleysu án nokkurra upplýsinga eða staðreynda.

Mér varð að minnsta kosti hugsað til þess hversu líkt þetta í rauninni er, enda má færa rök fyrir að mörg trúarbragðanna byggi á „þjóðtrú“ gyðinga.

Af hverju skyldi svo fullorðið fólk gera lítið úr fárra hundruð ára þjóðtrú hér á landi en bregðast ókvæða við til að verja þúsunda ára þjóðtrú gyðinga og afsprengi hennar.

Það má segja að breyting á dagskrá Rúv, þar sem ákveðið var að fella niður úrelta dagskrárliði sem hafa litla hlustun, sé ekki stórmál. Auðvitað á Rúv ekki að þjóna einu trúfélagi sérstaklega, en það er önnur saga.

Ég efast um að sú ákvörðun að fella niður dagskrárliði sem fáir hlusta á myndi yfirleitt kalla á nokkur viðbrögð.

En þarnar er atriði tengt kirkjunni.

Það er ótrúlegt að fylgjast með viðbrögðunum.. heiftinni, rangfærslunum og samlíkingunum.

Einn prestur líkti þessu við ofsóknir á hendur kristnum mönnum í Austurlöndum, annar við banni við ástarjátningar svo ég nefni nú tvö dæmi um ruglið.

Vantrú og Siðmennt er kennt um og talað um volduga einstaklinga á þeirra vegum!

Stofnuð var Facebook grúppa sem hleypir bara inn athugasemdum frá þeim sem eru sammála!

En kannski er þetta merki um örvæntingu.

Og kannski er þessi örvænting merki um breytta tíma.

Okurverð á litlum bjór

Posted: ágúst 3, 2014 in Spjall, Umræða
Efnisorð:,

Ég get ekki almennilega skilið verðlagninguna á bjór á börunum hér á landi. Jú, áfengi er almennt óhóflega dýrt hér á landi. Og ég skal viðurkenna að ég hef ekki reynt að reka bar.

Það má vissulega finna bari í stórborgum sem erum með verðið á bjór slagar upp í verðið hér. En almennt er bjór hér tvöfalt (og jafnvel ríflega það) dýrari á bar en erlendis. Áfengisskatturinn skýrir þetta auðvitað að hluta.. en bara að hluta.

En það sem viriklega gengur fram af mér er verðlagningin á litlum bjórum. Bæði er að oft finnst mér fínt að fá bara lítinn bjór og láta þar við sitja. Hitt er að mér finnst í öðrum tilfellum gaman að smakka mismunandi bjóra.

Erlendis er verðið á litlum bjór nokkurn veginn helmingur af verðinu á stórum, jú kannski eitthvað örlítið hærra.

Í gær fór ég á nokkuð skemmtilegan bar þar sem úrvalið var mikið, sérstaklega af krana. Það spillti óneitanlega fyrir að stór bjór kostar þar 1.500 krónur. En gott og vel, mér fannst úrvalið spennandi og ákvað kannski allt í lagi að styrkja staði sem nenna að hafa fyrir því að bjóða upp á fjölbreytt og skemmtilegt úrval. Úrvalið var reyndar það mikið að ég var í vandræðum með að velja og ákvað fá mér tvo litla. Hvað kostaði lítill? Jú, 1.250…

Ég reyndi að skammast út í barþjóninn – þó ég efist nú um að ákveði þetta.Hann svaraði að skýringin væri sú að áfengisskatturinn hér heima væri svo hár. Ég benti honum á að áfengisskatturinn af litlum bjór væri nákvæmlega jafn hár á hvern millilítra í litlum og stórum bjór.

En ég efast nú einhvern veginn samt um að búið verði að lækka verðið á litlum bjór þegar ég kem næst. Ef ég kem aftur.

Ég kaupi helst ekki vörur sem eru merktar „lífrænt ræktaðar“.

Sennilega er þetta smá sérviska – eða mótþróaskeiðið enn á sextugsaldri.

Einhvern veginn finnst mér þetta vera innihaldslaust markaðsátak til að selja mér vörur á óþarflega háu verði.

Upphaflega hugmyndin byggði á að þekkja upprunann, „þekkja bóndann“ og vita þannig hvaðan varan kom og hvernig hún var meðhöndluð. Þetta er auðvitað löngu horfið með lífrænt rækuðum deildum í stórmörkuðunum. Það er einfaldlega engin tenging þarna lengur.

Einhverjir vilja meina að lífrænt ræktaður matur sé betri og hollari, þarna sé minna af eiturefnum og jafnvel fari þetta betur með náttúruna, þeas. ræktarlandið.

Ég hef ekkert séð um að lífrænt ræktað sé betra á bragðið.. enda smekksatriði.

Þá virðist almennur misskilningur að engin eiturefni eða aukaefni séu notuð við ræktun á lífrænt ræktuðum matvælum. Þetta er ekki rétt, en vissulega eru einhverjar takmarkanir á hvaða efni má nota eða í hvaða mæli… en „lífrænt ræktað“ þýðir ekki það sem hugtakið gefur til kynna, þeas. það er vissulega notað eitur og alls kyns aukaefni. Bara í takmörkuðu magni. Og það sem verra er, stundum einfaldlega gömul og léleg efni í stað nýrri og betri efna – nýjar og og betri aðferðir skila oftast meiri framleiðslu og jafnvel með „skárri“ aukaefnum – sem hvort sem er mælast varla.. „snefilmagn“ er held ég rétta hugtakið.

Gott og vel ég er ekki sérfræðingur í þessu. En ég kalla þá eftir betri upplýsingum og betri rökum.

Hvers vegna er í lagi að nota „bara svolítið“ af úreltu skordýraeitri? Væri þá ekki nær að ganga alla leið og hafa ræktunina 100% lífræna? Það yrði reyndar varla hægt að fæða heimsbyggðina.. en það er væntanlega aukaatriði.

Áfengi og Ríkið

Posted: júlí 22, 2014 in Umræða
Efnisorð:,

Ég er enn að furða mig á undarlegum og nánast forneskjulegum skoðunum á því hvort selja megi vín í matvöruverslunum eða ekki.

Ég er væntanlega eitthvað tregur, en ég get ekki mögulega skilið rök – eða rökleysur – sem einkenna umræðuna.

Fyrir mér er þetta frekar einfalt. Áfengi er vara sem er leyfilegt að selja hér á landi án sérstakra kvaða, fyrir utan takmarkanir vegna aldurs sem gildir um margt annað.

Hvers vegna ríkið ætti eitt að reka verslun sem selur þessa vöru er mér algerlega óskiljanlegt. Svo ég tíni nú til nokkur atriði

  1. Aðalatriðið eru að þetta er grundvallaratriði þegar kemur að því hverju ríkið á að vera að vasast í og hverju ekki – það er ekki ríkisins að segja hvenær má selja mér og hvenær ég má kaupa vöru sem er leyfileg að selja á annað borð.
  2. Það er mikill tvískinningur í því að selja tóbak í matvöruverslunum en ekki vín. Vín í hófi þykir hollt og er í fæstum tilfellum ávanabindandi. Ég hef ekki heyrt að tóbak sé talið til hollustu og tóbak er nánast undantekningarlaust ávanabindandi.
  3. Ég sé engin rök fyrir því að þurfa að kaupa eina tegund af matvöru fyrir 18:00 á laugardögum ef til kemur að við fáum gesti á sunnudegi eða okkur skyldi detta í hug á sunnudegi að bjóða í mat. Allt annað er aðgengilegt í næstu búð. Ef ég er ekki svo heppinn að búa á höfuðborgarsvæðinu gæti ég þurft að hugsa fyrir þessu enn fyrr.
  4. Að meðhöndla áfengi eins og stórkostlega verðmæti gerir lítið annað en að gera þetta spennandi og eftirsótt.
  5. Takmarkaður opnunartími og sérstakar verslanir gerir ekki annað en að trufla og tefja fyrir og leggja krók á leið þeirra sem nota áfengi í hófi. Þetta breytir engu fyrir þá sem eru í vandræðum með áfengisneyslu. Ef eitthvað er þá verður þetta til þess að þeir birgja sig upp fyrir lokun.. eiga þannig meira áfengi en annars og drekka jafnvel meira.
  6. Sú hugsun að miða verslun með áfengi við þá sem eiga í vandræðum með neyslu þess gengur ekki upp, hún truflar þá sem ekki eiga í vandræðum en hjálpar þeim sem eiga í erfiðleikum í rauninni ekkert. Með sömu rökum mætti beita takmörkunum á sölu annarra vörutegunda – og ætti í raun miklu frekar við um aðrar vörur en áfengi.
  7. Ein rökin eru þau að vöruúrval sé betra í ríkisrekinni verslun en í einkareknum. Mér finnast þau rök fráleit og þarf ekki að horfa mjög langt aftur til hafta í verslun til að sjá að þau standast ekki. Enda ættu þeir sem telja þetta góð og gild rök að einbeita sér að ríkið yfirtaki rekstur og hefji einkasölu á mikilvægari vörum en áfengi. Vissulega yrði vöruúrval mismunandi eftir stöðum, en ef sú verður raunin að einkarekstur standi ekki undir betra vöruúrvali en ríkisrekstur þá er um leið verið að halda því fram að reksturinn sé niðurgreiddur. Ef það er tilfellið fæ ég ekki séð hvers vegna ríkið ætti að niðurgreiða rekstur á verslun með áfengi en ekki öðrum vörum. Þá gengur ekki upp að halda því fram að vöruúrval á áfengi sé betra hér en annars staðar. Við sjáum til þess að gera fáar vörutegundir af þeim sem framleiddar eru. Ef ekki væri meira framboð annars staðar þá væri engin grundvöllur fyrir framleiðslunni.
  8. Þá er ákveðin mótsögn í rökum þeirra sem telja bæði að hlutirnir séu í fínu lagi eins og þeir eru, vöruúrval og þjónustu séu eins og best verður á kosið – á sama tíma og þeir telja rétt að takmarka neyslu annarra með því að takmarka opnunartíma og framboð – þessir sem þykjast þess umkomnir að segja okkur hinum hvað okkur sé fyrir bestu. Væri þá ekki nær að þeir fögnuðu minna framboði?
  9. Svo er kannski ágætt að hafa í huga að á Íslandi er mjög sérstakt fyrirkomulag á sölu áfengis, muni ég rétt er þetta nánast óþekkt nema í Svíþjóð. Er einhver í alvöru að halda því fram að vínmenning okkar sé til þeirra fyrirmyndar og eftirbreytni að við getum ekkert lært af öðrum þjóðum – og þeim væri nær að taka upp ríkisrekna einkasölu á borðvínum?

Facebook þumalputtareglur

Posted: júlí 16, 2014 in Umræða
Efnisorð:

Facebook getur verið alveg ágætis fyrirbæri, þeas. ef maður nýtir kostina og forðast gallana – kannski sérstaklega tilhneigingu Facebook til að vilja verða nýtt internet. Facebook getur nefnilega fljótt orðið fáránlega stór tímaþjófur. Mér finnst fínt að fá fréttir að vinum, kunningjum, ættingjum og jafnvel gömlum nágrönnum og skólafélögum sem ég umgengst ekki daglega. Þá þigg ég með þökkum að fá að vita af viðburðum sem margir færu annars fram hjá mér. Ég hef ekki nokkrar áhyggjur af „persónuverndarmálum“, ég set ekkert þarna sem hvers sem er má ekki vita.. geri þar fyrir utan ekki ráð fyrir að nokkur maður hafi áhuga. En ég hef tamið mér nokkrar „þumalputtareglur, það er að segja atriði sem ég geri (nánast) aldrei:

  • ég spila aldrei leiki, aldrei
  • ég tek aldrei þátt í „hver/hvernig ert þú…“ prófum
  • mér líkar aldrei við þessa ofur hallærislegu sjálfshjálpartexta sem virðast vera í tísku
  • ég forðast leturskreytta texta, þeas. texta sem búið er að setja upp sem mynd með skræpóttu letri og/eða myndskreytingu sem bætir engu við innihaldið
  • mér finnst (orðið) óþarfi að tilkynna sérstaklega að mér líki við að einhver skipti um „prófíl“ mynd
  • ég svara að ég komist ekki á viðburð ef ég kemst ekki eða hef ekki áhuga, án þess að eyða tíma í að afsaka mig eða skýra hvers vegna, ég kann samt ágætlega við að fá fréttir af sem flestum viðburðum
  • já, og – mjög mikilvægt – ég merki aldrei að mér líki vel við stöðu uppfærslur þar sem viðkomandi skrifar um sjálfan sig í þriðju persónu
  • ég nenni ekki lengur að segja að mér líki við breyttar prófíl myndir, ekki nema kannski viðkomandi hafi sett betri andlitsmynd af sér, þessi árátta að setja nýja prófíl mynd fyrir hvern viðburð er frekar hallærisleg
  • ég skoða aldrei myndskeið sem eru kynnt eitthvað á þá leið að ég trúi ekki hvað gerist næst eða að ég verði að sjá hvað gerist
  • ég tek aldrei þátt í umræðum þar sem einhver setur inn texta og endar á „Ræðið“.. mér finnst þetta eitthvað svo yfirlætislegt eða eins og viðkomandi sé að skipa fyrir
  • ég hef ekki grun um hvað „poke“ er eða hvaða tilgangi það þjónar og læt sem vind um augun þjóta

Úrslitaleikurinn…

Posted: júlí 13, 2014 in Fótbolti

Þá er bara að reyna að spá einhverju fyrir um úrslitaleikinn á HM… nánast engin spá hefur gengið eftir hjá mér þannig að ég verð að reyna einu sinni enn.

Þýska liðið er það lið sem hefur heillað mig einna mest í keppninni í Brasilíu. Það er ekki bara leikurinn á móti heimamönnum, heldur nánast í öllum leikjum sem ég hef séð til þeirra.. mis mikið auðvitað. Hér áður fyrr gat ég aldrei haldið með Þjóðverjum, mér fannst þeir spila grófan, stórkarlalegan og óspennandi fótbolta þar sem oftar en ekki var hugsað frekar um manninn en boltann. Auðvitað var þetta einföldun, en það gengur ekki að hafa sí breytilega eða flókna fordóma.

Síðustu ár hefur áferðin breyst talsvert á leik liðsins, liðið spilar góðan bolta og að öðrum ólöstuðum hefur Özil kannski hrifið mig mest.

Argentínumenn hafa gjarnan verið með frábæra einstaklinga en um leið farið í taugarnar á mér áratugum saman. Í einföldum heimi staðalmynda fótbolta landsliða þá hafa þeir verið liðið sem fann upp á leikaraskap.

Ég ímynda mér að ef Argentína og Þýskaland myndu spila fimm leiki (til þrautar) þá ynnu þjóðverjar fjóra og Argentínumenn einn – en þessi eini gæti allt eins verið úrslitaleikurinn á sunnudaginn. Úrslitaleikurinn er auðvitað bara einn leikur. Leikur með öllum sínum tilviljunum, mistökum leikmanna, mistökum dómara – og taugaspennu augnabliksins.

Kannski fær Neuer rautt spjald snemma leiks eftir aldrei-þessu-vant vanhugsað úthlaup. Eða eftir vel útfært úthlaup en jafn vel heppnaða dýfu sóknarmanns. Það væri synd, en kannski yrði það til að fráleit rauðuspjaldareglan verði endurskoðuð.

Kannski hittir Messi á leik sem hæfir tilefninu.

Kannski endar þetta í framlengdri vítakeppni.

Kannski skora Þjóðverjara á þriðju mínútu og halda út.

Tommy Ramone – Erdélyi

Posted: júlí 12, 2014 in Tónlist
Efnisorð:, ,

Tommy Ramone er látinn, síðastur af upprunalegum meðlimum The Ramones.

Ég held að flestir sem hafa áhuga á tónlist og sérstaklega þeir sem fylgdust með seinni hluta síðustu aldri viti hverjir Ramones voru og hvaða áhrif þeir höfðu. En ég er ekki viss um að margir hafi keypt plöturnar þeirra eða hlustað mikið á þá. Ég efast satt að segja um að margir þekki mörg lög frá þeim.

Það var kannski einkennandi fyrir þá að þeir spiluðu fyrir tugi þúsunda á íþróttaleikvangi í Brasilíu, komu heim til Bandaríkjanna og það mættu nokkrir tugir.

Ég náði aldrei að sjá Ramones, þetta var eitthvað sem ég var alltaf á leiðinni að fara að gera, en kom aldrei í verk, voru einhvern veginn aldrei að spila þar sem ég var á ferðinni… það næsta sem ég komst var þegar Steinþór heitinn hringdi í mig úr tíkallasíma frá Kaupmannahöfn, var á hljómleikum og vildi leyfa mér að heyra.

Tommy var upphaflegur trommuleikari Rarmones en spilaði ekki lengi með hljómsveitinni. Muni ég söguna rétt þá var þetta nokkurs konar neyðarúrræði vegna þess að þeir fundu ekki trommara. Um leið og hann fannst sneri Tommy sér að því sem hann hafði mestan áhuga á, upptökum, og stjórnaði upptökum á fyrstu plötum hljómsveitarinnar.

Það er kannski ekki rétt að alhæfa en mér finnast „varnir“ fyrrum stjórnenda föllnu bankanna einkennast af hreinum og klárum rökleysum. Einhver myndi kalla þetta þrálátt og þreytandi væl, ég er reyndar of kurteis til þess.

Oft heyrist eitthvað á þá leið að gagnanna gegn þeim hafi verið aflað á óleyfilegan hátt. Gott og vel, það getur gert það að verkum, ef rétt er, að þeir sleppi, réttilega, við dóm. Það segir mér hins vegar ekki að þeir hafi ekki gert neitt rangt, þvert á móti staðfestir þetta fyrir mér að þeir hafið einmitt gerst sekir um það sem verið er að saka þá um en fundið leið til að sleppa við refsingu.

Hin bylgjan af „málsvörnum“ er eitthvað á þá leið að ekki sé verið að sækja starfsmenn og stjórnendur bankafyrirtækja til saka í öðrum löndum.

Þetta eru rakalaus þvættingur á mörgum hæðum.

Fyrir það fyrsta þá er nú einmitt verið að sækja forsvarsmenn fjármálafyrirtækja til saka – og dæma – „í öðrum löndum“.

Í öðru lagi þá gætu lög og reglur og umhverfi verið öðru vísi hér en „í öðrum löndum“ – ég þekki svo sem ekki nákvæmlega, mögulega er þetta svipað í Evrópu og hér.

En jafnvel þó fyrri tveir liðir eigi ekki við, þá er einfaldlega ekkert sem segir að framferði bankamanna í öðrum löndum hafi verið eins og hér á landi. Jafnvel þó bankamenn „annarra landa“ hafi haldið sig innan ramma laganna og ekki gerst brotlegir þá er ekkert sem segir að allir íslenskir bankamenn að hafa frítt spil til að brjóta lög hér á landi. Ættu þeir að mega brjóta lög bara vegna þess að þeir vinna í banka?

Ég veit ekki hvort þeir eru sekir eða saklausir í einstaka málum. Hef í fæstum tilfellum einfaldlega skoðað nægilega vel.

En þetta eru skelfilegar rökleysur.