Bréf frá Pírötum til…

Posted: ágúst 13, 2016 in Umræða

Ég hef tekið þátt í umræðunni um höfundarréttarmál við pírata úr alls kyns partýum.. umræðan er afskaplega leiðinleg, fer í hringi, ég heyri sömu „mótrökin“ aftur og aftur þó ég sé búinn að samþykkja þau en bendi á að þau nái einfaldlega ekki nógu langt.

Píratar hafa nefnilega rétt fyrir sér að mörgu leyti þegar kemur að höfundarréttarmálum – það er erfitt að koma í veg fyrir dreifingu án óásættanlegs eftirlits og nýtt umhverfi skapar heldur betur tækifæri fyrir suma.

En það er líka skelfilegt að heyra einstaka „Pírata“ tala á köflum og hugarfar þeirra er beinlínis til þess fallið að við horfum fram á fátæklegra menningarefni í framtíðinni.

Ég efast ekkert um á áhugann og viljann til að gera vel en mikið af umræðunni er nánast gagnslaus.

Þannig að mér dettur í hug að Píratar skrifi bréf til tveggja ímyndaðra [ekki svo mjög samt] einstaklinga.

„Simmi“ semur mikið af eðal rokklögum, hann er hins vegar lítillega fatlaður og á ekki gott með að spila sitt efni sjálfur – er reyndar ekkert sérstaklega góður flytjandi ef út í það er farið – lögin hans hljóma einfaldlega miklu betur í flutningi annarra. Það nennir enginn að gefa þessi lög út, þeim er einfaldlega dreift ólöglega og hvorki flytjandi né höfundur fá mikið fyrir sinn snúð. Tekjur af tónlistarveitum duga fyrir kaffinu, en ekki með því.

„Sammi“ hefur gert vandaða og vinsæla sjónvarpsþætti fyrir framleiðslufyrirtæki sem er í eigu þekkts athafnamanns. Ætlunin var að gera fleiri seríur, en þrátt fyrir að þættirnir væru í boði fyrir lítinn pening var þeim dreift óleyfilega í slíku magni að litlar sem engar tekjur höfðust upp í kostnað. Framleiðandinn hætti við að framleiða fleiri þætti og „Sammi“ missti vinnuna.

Skrifið þeim félögum bréf og segið þeim hvað þið viljið gera til að þeir geta lifað af að búa til eftirsóknarvert efni.

  • Þið getið auðvitað sagt þeim að „éta það sem úti frýs“, þeir verði bara að sætta sig við breytt umhverfi og fara að gera eitthvað annað. En hafið þá í huga einsleitnina í tónlist og sjónvarpsþáttagerð sem fylgir því að útiloka þá félaga.
  • Það er fín hugmynd að stytta tímann sem efni er varið eftir dauða höfundar, en það hjálpar þeim félögum nú ekki mikið.
  • Það er líka lítils virði fyrir „Samma“ að heyra að framleiðandinn sé nú moldríkur og það sé allt í lagi að stela frá honum.
  • Munið að það er lítil hjálp í almennu orðalagi um að skoða hlutina og stefna að einhverju, leita leiða, skoða og taka mið af…
  • Fyrir alla muni, ekki byrja á samsærisröflinu um ritskoðun, það er vitlausara en að rukka Sighvat um húsaleigu.

En ef þið hafið raunverulegan áhuga á að Simmi og Sammi geti unnið áfram að sinni sköpun, skrifið þeim ímyndað bréf og þá er stefna ykkar komin.

Verðtryggingardæmi fyrir daufum eyrum

Posted: ágúst 13, 2016 in Umræða, Verðtrygging
Efnisorð:

Fullt af fólki heldur að það að „afnema“ verðtryggingu leysi bókstaflega öll heimsins vandamál, „lækni“ skalla, komi á friði í mið-austur-löndum og losi okkur við Trump.

Það hefur lengi verið sagt [réttilega] að lottó, happdrætti, getraunaseðlar séu skattur á fólk sem kann ekki að reikna. [ég kaupi oft lottómiða, getraunaseðla og happdrætti – styrki gott málefni og hef gaman af að fylgjast með úrslitum – en ég geri mér engar vonir um að vinna].

Á sama hátt er ákveðin kvöð á fólk sem kann ekki að reikna þegar kemur að þjóðfélagsumræðu að halda að það bjargi einhverju að „afnema“ verðtrygginguna.

Alls kyns undarlegar kenningar hafa komið fram, fólk gengur meira svo langt að kalla þær „staðreyndir“. Það hjálpar ekki að kenningarnar eru þvers og kruss – mótsagnakenndar og ganga einfaldlega ekki upp.

Fyrir ekki svo löngu fékk maður mikla athygli í helstu fjölmiðlum, í boði hagsmunasamtaka heimila.. sem kunni ekki muninn á margföldun og samlagningu.

Þegar búið var að hrekja flestar bábiljurnar komu einhverjar kenningar um að verðtrygging væri verðbólguhvetjandi. Skoðum þetta aðeins.

Gefum okkur þrjá einstaklinga – Anna, Bjarni og Dísa – sem öll eru með þúsund kórónur í árslaun árið 1. Anna kaupir sér íbúð fyrir 5 þúsund kórónur og tekur verðtryggt lán fyrir öllum herlegheitunum. Anna borgar eitthvað nálægt 300 kórónum á ári af íbúðinni, lifir til þess að gera sparlega, neysla er að öðru leyti 650 kórónur og hún á 50 kórónur eftir. Og Anna notar einmitt þessar 50 kórónur til að kaupa flug og hótel í jólaferð.

Bjarni er á svipuðum nótum, neyslan er svipuð – en hann tók lán með breytilegum vöxtum fyrir sinni íbúð og fór með Önnu í sömu jólaferð.

Dísa lætur sér aftur nægja að leiga fyrir 200 kórónur á ári, en lifir eitthvað hærra, neyslan hjá henni er 750 kórónur og á einmitt líka 50 kórónur eftir til að fara með Önnu og Bjarna um jólin.

Ef verðbólgan er engin þá er verðtryggingin engin, breytilegu vextirnir eru óbreyttir og ef launin standa í stað þá eru þeir í sömu stöðu árið 10.

Ef verðlag hefur hækkað um 50% á fyrstu tíu árunum og laun hafa hækkað í takt – þá eru þau með 1.500 kórónur í laun, Anna borgar 450 kórónur af láninun á íbúðinni, sem hún getur núna selt fyrir 7.500 kórónur, Dísa borgar 300 kórónur í leigu. Og vegna þess að Bjarni tók lán með breytilegum vöxtum þá borgar hann einmitt 450 kórónur líka. Vegna verðbólgunnar er neysla Önnu og Bjarna komin í 975 kórónur og neysla Dísu er komin 1.125 krónur. Ferðin þeirra hefur líka hækkað um 50% og kostar núna 75 kórónur. Og ótrúlegt en satt, þau eiga einmitt 75 kórónur eftir í jólaferð.

Verðtrygging er sem sagt ekkert vandamál.

Stundum er misgengi launa og verðlags og jafnvel íbúðaverðs vandamál.

Gefum okkur að launin þeirra hafi bara hækkað upp í 1.450 kórónur á ári. Verðtrygging hækkar lán Önnu umfram greiðslugetu og hún á bara 25 kórónur eftir. Breytilegu vextirnir á láni Bjarna hækka í takt við verðbólguna, og hann á bara 25 kórónur eftir, sennilega eitthvað minna því breytilegu vextirnir eiga það til að hækka meira en því sem verðbólgu nemur. En, Dísa, sem ekki er með neitt verðtryggt lán á nefnilega samt bara 25 kórónur eftir.

Vegna þess að verðtrygging er heldur ekki vandamálið.. heldur misræmi verðlags og launa. Og það gildir jafnt fyrir þá sem eru með verðtryggð lán, þá sem borga breytilega vexti og þá sem eru ekki með nein lán.

PS. jú, fastir vextir eru möguleiki, en ekki í boði í efnahagsumhverfi með svona verðbólgu nema þá fáránlega háir.

 

Prófkjör Pírata, spurningar

Posted: ágúst 8, 2016 in Stjórnmál, Umræða, Verðtrygging
Efnisorð:, , , , ,

Ég þarf að fara að ákveða hverjum ég greiði atkvæði í prófkjöri Pírata á Stór-Kópavogssvæðinu.

Það er ákveðið „lúxusvandamál“ að mér líst mjög vel á mjög marga frambjóðendur og á eiginlega frekar erfitt með að gera upp á milli.

En nokkur atriði telja mikið fyrir mér og ég er ekki alveg klár á afstöðu allra frambjóðenda til þeirra.

Þannig að mig langar til að setja fram nokkrar spurningar um nokkur atriði sem skipta mig máli.

  1. Ertu fylgjandi því stjórnarskrá stjórnlagaráðs verði samþykkt á næsta þingi?
  2. Ertu fylgjandi því að afnema verðtryggingu?
  3. Ertu fylgjandi aðskilnaði ríkis og kirkju?
  4. Finnst þér siðferðilega rétt að deila og sækja efni (svo sem tónlist, sjónvarpsþætti, hugbúnað, bíómyndir) í óþökk þeirra sem eiga höfundarrétt þegar hægt er að kaupa fyrir sanngjarnt verð og sækja efnið á einfaldan og löglegan hátt? [ég er ekki að spyrja um hvort ykkur finnist að höfundar eigi að bjóða efnið aðgengilegt frítt, ég er ekki að spyrja um hvort / hvernig ætti að framfylgja einhverju hugsanlegu eftirliti og ég er ekki að spyrja um skoðanir á refsingum við brotum] – en þið megið sjálf ákveða hvað er „sanngjarnt verð“ og „einfaldur háttur“

Frídagar, endurskoða??

Posted: ágúst 2, 2016 in Spjall, Umræða
Efnisorð:

Næsta átta og hálfan mánuðinn er einn almennur frídagur.

Annar í jólum, 26. desember, er eini frídagurinn þar til svokallaður Skírdagur dettur inn 13. apríl 2017.

Er ekki löngu kominn tími til að endurskoða þetta frídaga kerfi?

Það er auðvelt að stilla frídögum ársins upp þannig að þeir verði að jafnaði jafn margir á hverju ári og þeir eru með núverandi kerfi. En í stað þess að sum árin sé nánast enginn frídagur og önnur endalausir frídagar, þá má jafna þetta á frekar einfaldan hátt.

Ég setti fram hugmynd í grein á Eyjunni fyrir nokkru, sem er vert að rifja upp.

  • síðasti virki dagur hvers árs verður frídagur – heill, ekki hálfur
  • síðasti virki dagur fyrir 25. desember, oftast 24. desember – líka heill frídagur
  • fyrstu tveir virkir dagar eftir 24. desember
  • fyrsti virki dagur hvers árs
  • síðasti föstudagur fyrir 16. júní (vegna 17. júní)
  • fyrsti mánudagur í maí (í stað 1. maí)
  • fyrsti mánudagur í ágúst (óbreyttur frídagur verslunarmanna)
  • fyrsti mánudagur í júní (nýr frídagur, td. sjómanna)
  • löng páskahelgi óbreytt, en mætti gjarnan festa við fyrstu helgi í apríl
  • uppstigningardagur dettur út
  • annar í hvítasunnu dettur út
  • sumardagurinn fyrsti dettur út

Punk eða ekki punk

Posted: júlí 31, 2016 in Spjall, Tónlist, Umræða
Efnisorð:,

Ég kíkti nýlega á upphitun fyrir punk hátíð.

Eins og svo oft áður þegar ég kíki á hljómsveitir sem kenna sig við punk þá fannst mér eiginlega ekkert rosalega gaman.

Jú, mikill kraftur, ekki vantaði hraðann, rosalega vel æft og spilamennskan var þétt og fumlaus. En… mér fannst bara samt ekkert gaman. Og mér finnst þetta eiginlega rauður þráður í því að mæta og hlusta á punk hljómsveitir. Nei, kannski ekki, það er fullt af skemmtilegum undantekningum – en allt of oft.

Ég hlustaði á tónlist sjöunda áratugarins þegar ég var krakki, aðallega voru það eldri systkini mín sem „fóðruðu“ mig á tónlist. Síðan kom ákveðinn öldudalur, að mér fannst, með svokölluðu „prog-rokki“ annars vegar – sem fyrir mér var uppfullt af tilgangslausum flækjum, sýndarmennsku og uppskrúfuðum tilraunum – og svo diskóinu hins vegar – sem var aftur dauðhreinsað, óspennandi, máttlaust og innihaldslaust.

Punkið heillaði mig, en eiginlega bara tónlistin og viðhorfið til hennar, alls ekki fatatískan og engan veginn ruglingsleg skilaboðin um breytt samfélag. Gott og vel, best að alhæfa ekki, það var langt frá því að öll tónlistin væri góð, stundum voru fötin skemmtileg og auðvitað kom fyrir að eitthvað væri til í skilaboðunum. En miklu oftar var það eiginlega fyrir utan mitt áhugasvið.

Tónlistin var hins vegar einhvers konar afturhvarf til sjöunda áratugarins, ekki endilega að allt hljómaði eins, heldur viðhorfið, tónlist átti að vera einföld, kraftmikil og skemmtileg, flutt af áhuga og ástríðu, en þurfti engan veginn að vera fullkomin í flutningi – kannski betra, en innan ákveðinna marka var það aukaatriði.

Í samanburði við það sem var alls ráðandi á þessum tíma þá kom punkið til sögunnar sem ofsalega „árásargjarnt“, því það var bæði hrátt og hratt og engan veginn dauðhreinsað af mistökum. Það var einfaldlega vegna þess að ráðandi tónlist var komin svo langt út í einhverja undarlegan jaðar að í samanburðinum virkaði þetta sem einkenni. Í framhaldinu urðu þessi einkenni svo einhverra hluta vegna aðaltriðið.. í stað þess að við fengjum meira að skemmtilegri tónlist þá fóru hljómsveitir sem vildu kenna sig við punk að ganga sífelld lengra í að vera harðari og hraðari – en steingleymdu upphaflegri nálgun – eða voru kannski aldrei að skilja.

Ég nefni sem dæmi, af handahófi, Ramones, Clash, Stranglers, Sex Pistols, Jam og Stiff Little Fingers. Ekkert af því sem ég heyri í dag og er kennt við punk, á nokkuð skylt við tónlist þessara hljómsveita.

Best að taka vonda líkingu…

Það má kannski líkja þessu við að mæta í húsnæði sem er illa þrifið og koldrullugt. Einhver nefnir að það megi nú kannski sópa, mæta með sápu og skúra og þrífa – sem er gert. Í framhaldinu er svo farið út fyrir öll mörk í sápu og húsnæðið er óhæft vegna þess að þar flýtur allt í sápu! [kannski ekki svo vond líking!]

Rök(leysur) um höfundar- / hnefarétt

Posted: júlí 29, 2016 in Umræða

Svona rétt í kjölfar þess að ég lýsti yfir stuðningi við pírata greip mig óstjórnleg þörf til að fara að ræða höfundarréttarmál..

Ég er ekki talsmaður þess að beita aðferðum sem skerða persónufrelsi eða brjóta mannréttindi á fólki.

Ég er talsmaður þess að fræða fólk, segja hvers vegna það er rangt að taka efni ófrjálsri hendi og vonast þannig til að ná árangri.

Rökleysurnar fyrir ólöglegri dreifingu fara nefnilega talsvert í taugarnar á mér, ef við skoðum aðeins hvernig færi ef sömu hugmyndafræði væri beitt í víðara samhengi.

Ofbeldi er auðvitað ekki löglegt og auðvitað viljum við ekki að þeir sem beita ofbeldi komist upp með það.

Að dreifa og taka efni í leyfisleysi er auðvitað ekki löglegt og auðvitað viljum við ekki að þeir sem dreifa efni ólöglega komist upp með það.
En það er erfitt að koma fullkomlega í veg fyrir ofbeldi. Sennilega væri eina mögulega leiðin sú að setja upp eftirlitsmyndavélar í hverju skúmaskoti og vakta allan sólarhringinn. Það finnst okkur (vonandi) óásættanleg innrás í einkalíf fólks og fráleit skerðing á persónufrelsi.

En það er erfitt að koma fullkomlega í veg fyrir ólöglega dreifingu efnis. Sennilega væri eina mögulega leiðin sú að setja upp eftirlit með allri netumferð, á hverri tölvu og síma og vakta allan sólarhringinn. Það finnst okkur (vonandi) óásættanleg innrás í einkalíf fólks og fráleit skerðing á persónufrelsi.
Við samþykkjum samt ekki að lögleiða ofbeldi. Við segjum ekki, fólk verður bara að sætta sig við að raunveruleikinn er svona. Við höldum áfram að segja fólki að þetta sé rangt, við höldum áfram að reyna að koma í veg fyrir ofbeldi og reynum allt sem við getum til að minnka.

Við samþykkjum samt ekki að lögleiða ólöglega dreifingu efnis. Við segjum ekki að fólk verði bara að sætta sig við að raunveruleikinn sé svona. Við höldum áfram að segja fólki að þetta sé rangt, við höldum áfram að reyna að koma í veg fyrir ofbeldi og reynum allt sem við getum til að minnka það.

Gott og vel, ofbeldi og ólögleg dreifing efnis eru ólíkir hlutir, en rök þeirra sem tala um að fyrst ekki sé hægt að koma í veg fyrir ólöglega dreifingu efnis þá verðum við að sætta okkur við það, þau eru jafn vitlaus  – og við sættum okkur vonandi seint við rökleysurnar fyrir ólöglegri dreifingu efnis þegar ofbeldi á í hlut.

Kæri fyrrverandi forsætis..

Posted: júlí 28, 2016 in Stjórnmál, Umræða

Ekki svo að skilja að ég trúi einu orði af kenningum um hver stóð á bak við að birta svokölluð Panama skjöl eða hver tilgangur viðkomandi hefði getað verið. Það má meira að segja vel vera að þetta sé allt rétt, ég hef ekki grun.

Það skiptir einfaldlega engu máli.

Það sem skiptir máli er hvað stendur í skjölunum.

Og það skipti máli hvernig þú brást við.

Að mæta, eða ekki, á viðburði..

Posted: júlí 26, 2016 in Umræða

Einhverra hluta vegna finnst mér að ég þurfi að útskýra og afsaka hvers vegna ég mæti ekki á alla viðburði sem mér er boðið að mæta á.

Ég fæ ógrynni af boðum um að mæta á alls kyns viðburði, aðallega í gegnum Facebook upp á síðkastið.

Fyrir það fyrsta þá erum við Iðunn ákaflega dugleg að halda sambandi við vini og kunningja – og erum gjarnan bókuð í alls konar samkomur, hittinga, vinnupartý, matarboð og ég veit ekki hvað – þess vegna bæði föstudag og laugardaga – oftar en ekki margar helgar í röð. Ef ekki, þá finnst okkur ekki verra að fá okkur bjór á meðan við erum að elda og rauðvín með matnum.. sem þýðir að við erum ekki ökufær. Leigubílaferðir úr Breiðbolti og til baka eru ekki beinlínis gefnar og strætóferðir taka gjarnan ansi góða tíma og eru sjaldan í boði þegar við erum á ferðinni.

Ekki misskilja, ég vil endilega fá sem flest boð og fá að vita af sem flestum viðburðum. En það er auðvitað útilokað að mæta á allt sem ég frétti af.. mér finnst gaman að mæta á (helst ólíka) viðburði ef ég get… en eins og ég segi, oftast erum við nú búin að ákveða hvað við gerum nokkuð (langt) fram í tímann.

Hafi ég lausan tíma þá er forgangsröðin auðvitað að grípa eitthvað sem mig virkilega langar að sjá. Og ef ég þarf að velja á milli nokkurn veginn jafn áhugaverðra viðburða þá vel ég frekar að kíkja ef sá/sú/þeir/þau sem bjóða mér hafa mætt á viðburði sem ég hef verið að skipuleggja. Svona einhvers konar gagnkvæm tillitssemi og/eða virðing.

Fordómahliðrunin

Posted: júlí 24, 2016 in Umræða
Efnisorð:

Ég er ekki frá því að það sé að verða ákveðin hliðrun á því hvaða skoðanir teljast „jaðarskoðanir“. Þessi hliðrun virðast koma í kjölfar mikillar umræðu sem byggir á fordómum og fáfræði frá fólki sem telur í lagi að dæma heilu hópana út frá örfáum einstaklingum.

Það er nefnilega orðið ansi algengt að sjá og heyra yfirlýsingar um innflytjendur, flóttamenn og hópa sem ekki tilheyra einhverri áratuga staðalímynd um hverjir eigi (megi) búa á Íslandi. Alhæfingar sem settar eru fram út frá fáfræði og einstaka dæmum um einstaklinga (þess vegna ímynduðum) – svona allt eftir hentugleikum.

Sem dæmi eru allir innflytjendur / flóttamenn gjarnan stimplaðir út frá einu og einu dæmi um voðaverk sem eignuð eru innflytjendum / flóttamönnum. En þetta sama fólk dæmir hvorki alla Norðmenn, alla Bandaríkjamenn né sína eigin trúbræður til dæmis eftir voðaverkum Breivik eða fjöldamorðingja í Bandaríkjunum.

Það er svo rauður þráður frá þessum fordómafullu einstaklingum að þeir halda því fram að þeir séu bara að ræða málin, það sé ekkert að því að og kvarta um leið undan því að fólk þoli ekki aðrar skoðanir en sínar eigin.

Sem er aftur nokkuð skondið í ljósi þess að fæstir þeirri vilja yfirhöfuð nokkuð „ræða málin“ heldur bregðast ókvæða við allri umræðu, svörum, leiðréttingum og ábendingum um rangfærslur – hvað þá að þeir þoli að þeirra eigin skoðanir séu gagnrýndar. Því fer nefnilega víðs fjarri að þeir þoli öðrum að hafa skoðanir sem þeim líkar ekki. Það er svo nánast sjálfgefin rútína að þeir sem voga sér að svara fordómunum og hafa aðra skoðun fá yfir sig fúkyrðaflaum – ef ekki óskir um að viðkomandi megi nú bara deyja sem fyrst.

Svo rammt kveður að þessu að fólk sem hefur frammi hógværar skoðanir, bendir á mikilvægi þess að virða mannréttindi og varar við að dæma heilu hópana eftir snarbiluðum einstaklingum (eitthvað sem ætti nú að vera sjálfsagt og óþarfi að ræða) er allt í einu komið á jaðarinn sem eitthvert öfgafólk.. öfgafólk sem kallar sjálft yfir sig dónaskap, uppnefni, hótanir og óskir um dauða.

Það er einhvern veginn eins og fáfræðin, vanþekkingin, mannfyrirlitning og hatrið séu að færa meðalveginn eitthvað langt til hliðar.

 

Rökræði / upplýsingaræði frekar en lýðræði

Posted: júlí 4, 2016 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:, ,

Ég hef lengi verið talsmaður lýðræðis og ekki síður hef ég verið hrifinn af þeirri hugmynd að beint lýðræði sé framtíðin. Vandinn við beint lýðræði hefur hins vegar reynst sá að allir fá að kjósa, án tillits til þess hvort þeir hafa svo mikið sem óljósan grun um rök með og á móti viðkomandi máli. Þannig virðist að fólk sem greiðir atkvæði hafi ekki alltaf fyrir því að taka málefnalega afstöðu, jafnvel þegar verið er að taka ákvörðun sem allir þurfa að lifa við til langs tíma. Reynslan hefur sýnt að það er auðvelt að spila á tilfinningar og hræðslu með einfeldingslegum áróðri og innantómum slagorðum.

Jafnast þetta ekki út? Eru ekki jafn margir sem kjósa hugsunarlaust í báðar áttir? Ég held ekki. Einhverra hluta vegna virðist fáfræði haldast í hendur við tilfinningar og slagorð – sem aftur verður til að það hallar á skynsemina í atkvæðagreiðslum. Sem skilar augljóslega verri niðurstöðu.

Hef ég eitthvað fyrir mér í þessu? Kannski var úrtakið ekki stórt í tveimur atkvæðagreiðslum sem ég fylgdist með hér heima, en það hringdu viðvörunarbjöllur.

Í kjölfar BrExit kosninganna hefur til dæmis komið í ljós að 7% þeirra Breta sem greiddu atkvæði með úrgöngu úr ESB virðast sjá strax eftir því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Skoðum þá atkvæðagreiðslu aðeins betur. Umfjöllunin í kjölfarið bendir til að mjög margir hafi kosið án almennilegrar vitneskju um hvaða afleiðingar niðurstöðurnar gætu haft og/eða einfaldlega ekki verið tilbúið til að taka ábyrgð á sínu atkvæði.

Ég er sannfærður um að við fáum betri ákvarðanir með því að sía burt atkvæði þeirra sem hafa ekki hugmynd um hvað er verið að kjósa um. Er það andstætt hugsuninni um lýðræði? Ég held ekki, það stendur öllum til boða að kynna sér málin og taka málefnalega afstöðu. Kannski er betra að tala um „rökræði“ eða „upplýsingaræði“.

Skoðum BrExit betur sem dæmi. Segjum að hverjum atkvæðaseðli hefði fylgt spurning, td. hvað lýsti ESB (EU) best:

  1. popphljómsveit
  2. fæðubótarefni
  3. alþjóðasamtök ríkja
  4. fótboltalið á Írlandi

Og atkvæði þeirra sem ekki geta svarað rétt væru einfaldlega ekki talin með. Sennilega hefði þetta ekki síað burt mörg atkvæði, en miðað við fjölda „google“ um hvað EU er frá Bretlandi eftir kosningar hefði þetta mögulega getað skipt sköpum!

Önnur og nákvæmari spurning gæti verið

  • Rétt eða rangt? Bretar greiða 350m á viku til ESB sem annars mætti nota í heilbrigðisþjónustuna.

Þetta var áberandi fullyrðing í aðdraganda kosninganna. Þessi spurning er hins vegar væntanlega of sértæk, gerir of miklar kröfur – og hefði líkast til síað út mjög mikið af atkvæðum.

Vandinn er að finna réttu spurningarnar og ákveða hversu stífar kröfur á að gera. Og sennilega þurfa þær að vera handahófskenndar, þeas. ekki bara ein spurning sem hægt er að kenna fólki að svara.

Bara það að fólk viti að það er á von á spurningu er væntanlega nægilegt til að kjósendur kynni sér með- og mótrök betur og taki þannig skynsamlegri ákvörðun í kjörklefanum (eða vonandi áður en það mætir í kjörklefann!).

Klárlega þarf að ræða vel hvernig má útfæra þetta svo vel færi, annað væri það í algjörri andstöðu við hugmyndina sjálfa!

En er eitthvað sem mælir í alvöru á móti þessari hugmynd?

Older Entries
Newer Entries