Archive for the ‘Umræða’ Category

Mér hefur ekki alveg tekist að halda mig utan við árlega umræðu.. hún fer reyndar talsvert illa í taugarnar á mér.

Ekki það að ég hafi ekki áhuga á málefnalegri umræðu. En þar stendur hnífurinn í kúnni, hún er ekki málefnaleg.

Það sem einkennir umræðuna þessa dagana er að fólk er að skamma mig fyrir að hafa skoðanir sem ég hef ekki. Og það er tilgangslaust að biðja um dæmi þess að ég hafi einhverju sinni viðrað tilgreinda skoðun. Þá tekur bara við fordómar.. aftur án nokkurs rökstuðningar (auðvitað, annars væru þetta ekki fordómar).

En hvernig á að rökræða við fólk sem heldur því fram að þú hafir aðra skoðun en þú hefur og neitar að taka gott og gilt þegar þú reynir að koma leiðréttingu á framfæri?

Það er auðvitað ekki hægt.

Það eina sem hægt er að gera er að sætta sig við að á meðan ekki eru rök gegn mínum raunverulegu skoðunum þá halda þær vatni.

Hvernig bregðast þeir við sem fengu styrk úr sameiginlegum sjóðum nú þegar hlutirnir eru heldur betur að snúast við?

Svokölluð skuldaleiðrétting ríkisstjórnarinnar er afskapleg misráðin aðgerð.. ég ætla ekki að tíunda hvers vegna. Vissulega var erfitt hjá mörgum þegar verðbólga rauk upp og lánskjaravísitala hækkaði langt umfram laun.. hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir fasteignakaupum, hjá þeim sem höfðu tekið lán fyrir öðru, hjá þeim sem voru með námslán og svo mætti lengi telja. Sumir þeirra fengu stuðning af almennafé í nýlegum aðgerðum ríkisstjórnarinnar. Langt frá því allir. Og allt of margir fengu stuðning sem þurftu nákvæmlega ekkert á honum að halda, lánin þeirra komin í takt við laun og eignirnar jafnvel verðmeiri en áður.

Gott og vel. Nei, reyndar ekki. En búið og gert.

Verðbólga rauk upp, sem hefði mátt gera ráð fyrir, launin voru talsvert á eftir um tíma.

Nú er verðbólga með því minnsta sem mælst hefur í langan tíma. Laun hækka umfram verðbólgu. Það eru jafnvel dæmi um lækkun vísitölu.

En er ekki augljóst að þeir sem þáðu almannafé til að styðja við bakið á þeim þegar lánin hækkuðu umfram laun.. þeir hljóta með sömu rökum að vera tilbúnir að greiða meira til samfélagsins þegar launin hækka um fram lánin.

Svona ef þeir vilja vera sjálfum sér samkvæmir.

Það er kannski einfaldast að átta sig á svokallaðri „skuldaleiðréttingu“ með því að skoða þetta í samhengi við sex manna fjölskyldu, foreldrar, tveir synir og tvær dætur. Gefum okkur að móðirin sé hálfgerður einræðisherra af gamla skólanum og faðirinn sjái að mestu um innkaup heimilisins

Gefum okkur að yngri sonurinn hafi náð að safna nokkru fé. Sá lánar eldri syninum peninga til að kaupa litla íbúð á höfuðborgarsvæðinu. Hann hafði reyndar sjálfur ætlað að kaupa sér lítið hús úti á landi en ákvað að gera bróður sínum greiða og bíða með sín kaup.

Þeir semja um að ef verðlag hækkar þá fái sá yngri greitt til baka í jafnverðmætum peningum þannig að han geti keypt húsið sitt þegar hann fær lánið endurgreitt. Báðir vita þeir af sögunni að verðbólga getur hæglega farið upp og fram úr launum.

Eftir tvö ár lækkar íbúðin verulega í verði á sama tíma og verðbólgan fer upp og launin ná ekki að halda í við verðbólguna. Þeim eldri finnst hann hafa farið illa út úr viðskiptunum, forsendur fyrir láninu hafi brostið, jafnvel þó að hann hafi vitað fullvel að verðbólgan gæti farið af stað. Hann heldur þó áfram að greiða lánið til baka. Og þremur árum seinna hefur íbúðin hækkað í verði og er jafnvel meira virði en endurgreiðsla lánsins með verðbótum.

Eldri systirin átti einnig nokkuð fé aflögu. Sú yngri fékk lánað hjá henni og fór í nám. Hún kláraði námið en á meðan hækkaði verðlag verulega og kjör hennar voru talsvert lakari en hún hafði gert ráð fyrir. Hún kláraði þó námið og greiðir systur sinni til baka, verðtryggt.

Nú fær fjölskyldumóðirin stórkostlega hugmynd og ákveður að setja heimsmet. Hún segir að eldri sonurinn hafi orðið fyrir forsendubresti og öll fjölskyldan eigi að leggja í púkk og bæta honum skaðann. Yngri systirin er ekki sátt, finnst hún hlunnfarin því enginn bæti henni forsendubrestinn hennar. Hin systkinin eru heldur ekki sátt og segja elsta soninn hafa vitað að hverju hann gekk og þar fyrir utan eigi hann verðmæta eign. Faðirinn er jafnvel hálf fúll, enginn er að bæta honum upp forsendubrestinn af hækkandi verðlagi umfram laun og hann hafi þurft að reka heimilið á sama tíma.

Móðirin er sem fyrr segir einvaldur af gamla skólanum og ákveður að allir borgi elsta syninum bætur.

En hún er auðvitað til í að ræða málið – svona eftir á.

Þau hittast, móðirin kveður sér hljóðs í upphafi og er að rifna af stolti yfir því hvað hún hafi staðið sig vel. En þegar aðrir fjölskyldumeðlimir ætla að taka til máls þá man hún allt í einu eftir mikilvægum fundi úti í bæ og hleypur út.

Ég sé að heilbrigðisráðherra viðurkennir að hafa neytt ólöglegra vímuefna en vill ekki lögleiða neyslu þeirra.

Kannski finnst honum hann hafa farið illa út úr neyslu þeirra – sem ég efast nú reyndar um, ég sé ekki betur en að hann hafi verið ákaflega farsæll í starfi. Eða kannski finnst honum einfaldlega rétt að aðrar viðmiðanir gildi fyrir hann en aðra og betra sé fyrir hann að hafa vit fyrir öðrum.

Ég hef aldrei neytt ólöglegra vímuefna. Ég fór meira að setja í gegnum það að vera í hljómsveit sem var mjög virk og tók góðan þátt í skemmtanalífinu, þar sem nóg var um ólögleg efni. Ég veit að einhverjir efast um að ég segi satt, en það verður að hafa það – ég hef í alvöru aldrei neytt þessara efna.

Ég hef alveg séð fólk lenda í vandræðum. Og ekki efast ég um að neysla þessara efni geti haft alvarlegar afleiðingar. En hitt er líka vel þekkt, fólk prófar, notar tímabundið, hættir og kemst vandræðalaust frá því.

Þetta snýst í fyrsta lagi um það að fólk á að hafa val um að taka heimskulegar ákvarðanir sjálft.

Og þetta snýst um að baráttan gegn notkun ólöglegra vímuefna er löngu gjörsamlega töpuð, gerir illt verra og er í eðli sínu illa ígrunduð. Það eina sem virkar er fræðsla.

Auðvitað er rétt að loka síðum eins og „deildu“. Það má vera að það sé ekki erfitt að fara fram hjá svona lokunum og væntanlega finna þeir sem reka þetta sér aðrar leiðir.

Og auðvitað eru til betri leiðir til að berjast gegn ólögmætri dreifingu efnis, þeas. þjófnaði.

En það eru kostir við svona lokanir.

Þetta truflar fyrir og tefur rekstur á svona síðum.

Þetta sendir ákveðin skilaboð og áminningu um að þetta er ekki í lagi. Ef þjófnaður er látinn óátalinn (svona almennt séð) þá eru það skilaboð til þeirra sem vilja stela að þetta sé í rauninni í góðu lagi.

Mögulega fara einhverjir þeirra sem hafa notað síðurnar að hugsa sinn gang.

Og kannski verður það til þess að færri missa vinnuna, td. við framleiðslu á efni, útgáfu tónlistar. Jú það eru staðfest dæmi þess að hætt hefur verið við framleiðslu á sjónvarpsefni vegna þess að fyrri hlutar voru „í boði“ á deildu. Er það ekki hið besta mál?

Víst er í lagi að banna vefsíður..

Posted: október 13, 2014 in Umræða
Efnisorð:,

Það hefur skapast nokkur umræða síðustu daga um hvort rétt hafi verið að loka ákveðinni vefsíðu. Fyrir það fyrsta þá er hverju fyrirtæki auðvitað heimilt að ákveða hverja það vill stunda viðskipti við.

Hitt er að ég hef séð nokkuð marga kvarta undan þessari lokun, á forsendum sem ég er fullkomlega ósammála.

Að hluta til hafa þessi mótmæli verið byggð á að ekki séu skýrar lagaheimildir, að hluta til á að tjáningarfrelsi sé það algilt að ekki megi í nokkru tilfelli loka síðum og í einhverjum tilfellum annað innihald síðunnar væri það mikils virði að ekki mætti loka henni.

Þeim sem hafa mótmælt þessu hefur að vísu vafist fingur um lyklaborð þegar ég hef borið þetta saman við síður sem hýsa barnaklám eða væru að boða stuðning við kynþáttahatur með efni þar sem fólk er myrt.

Í þessu tiltekna tilfelli er vefsíðan beinlínis verkfæri morðingja.. þeas. þeir drepa fólk og nýta vefsíðu til að birta og auglýsa verknaðinn í áróðursskyni. Ef ekki væri í boði að dreifa þessum viðbjóði á vefnum þá væri ekki tilefni til þessara morða.

Það er að vísu réttmæt ábending að þetta má ekki vera geðþótta ákvörðun hverju sinni. Og ég skal játa að ég er ekki viss um hvernig þetta stenst lög eða hvaða lög…

Þessar ábendingar eru góðar og gildar og um að gera að ræða þann vinkil. En þetta snýr eingöngu að því að við þurfum þá að lagfæra lögin og tryggja að hægt sé að loka á svona efni. Hvort sem um er að ræða morð á saklausu fólki, barnaklám eða annan hatursáróður þar sem vefsíður bjóða upp á eða stuðla að lögbrotum.

Ekki ræða hvort þetta þýði að við getum eða getum ekki lokað þessum síðum, ræðum þetta á þeim nótum að við þurfum hugsanlega að bæta löggjöfina.

Ég greip nokkra búta úr umræðum um frumvarp til að leyfa sölu áfengis í matvöruverslunum í fréttum Rúv í gær.. ég ætlaði nú reyndar að láta það gott heita sem ég hef skrifað um þetta mál – en ég var eiginlega enn pirraður yfir rökleysunum þegar ég vaknaði í morgun.

Ég heyrði Ögmund Jónasson tala af miklu yfirlæti niður til flutningsmanna, hvort þeir væru „börn“ og að auðvitað myndu kaupmenn stilla rauðvíninu upp við hliðina á steikunum (man ekki orðrétt).

Fyrir það fyrsta.. kannski hefur Ögmundur ekki komið til útlanda, en ég hef oft verið á flakki, það hefur alveg komið fyrir að ég hafi farið í matvöruverslanir en ég man ekki til þess að rauðvíni hafi verið stillt upp hjá kjötinu. Það hefur (eðlilega) verið með öðrum drykkjarvörum. Kannski þekkist þetta, ég ætla ekki að fullyrða, en þetta er að minnsta kosti ekki vaninn.. ekki frekar en að kaupmenn stilli (óhollum gossullinu) upp hjá kjötinu í dag.

Svona yfirlæti er auðvitað þreytandi, en það fyllir mælinn þegar það er byggt á fáfræði.

Þetta er auðvitað ekkert aðalatriði.

Aðalatriðið er að jafnvel þó kaupmenn myndu stilla víninu upp hjá kjötinu þá er ég alveg fullfær um að taka ákvörðun sjálfur um hvað ég kaupi og hvað ég kaupi ekki. Ögmundur og/eða aðrir þingmenn þurfa einfaldlega ekkert að hafa vit fyrir mér. Við erum ekki börn. Takk fyrir umhyggjuna, en sama og þegið.

Annar þingmaður talaði um að áfengi myndi flæða hér ef breytingin yrði samþykkt. Já, já, eins og áfengi flæðir í þeim löndum Evrópu sem hafa leyft sölu áfengis í matvöruverslunum..

Enn einn talaði af alvöru um að þetta væri „lýðheilsumál“. Mögulega. En í ljósi þess að við Íslendingar erum ekki fyrirmyndir annarra þjóða þegar kemur að áfengisneyslu – og aðrar þjóðir eru ekki að fara að taka upp þann sið Íslendinga að selja áfengi í ríkisreknum sérverslunum – þá er kannski vert að velta fyrir sér hvort núverandi fyrirkomulag sé einmitt „lýðheilsuvandamál“. Og það væri til mikilla bóta að hætta að umgangast áfengi með þeim Molbúahætti sem við gerum.

PS. nei mér er alls ekkert illa við Ögmund, er oft sammála honum (ja, amk. kemur það fyrir), hann er sjálfum sér samkvæmur og hans afstaða og rökin fyrir henni eru yfirleitt skýr – ég er einfaldlega ósammála í þetta sinn.

Ég er ekki frá því að ákveðin straumhvörf séu að verða í umræðum um trúmál og trúleysi hér á landi.

Til skamms tíma höfum við trúlaus verið máluð sem sérvitringar og jafnvel „kverúlantar“ sem sitja nöldrandi út í horni og enginn þarf að taka alvarlega. Með dyggri aðstoð hlutdrægra fjölmiðla hefur verið máluð brengluð mynd af þeim sem ekki vilja hafa ríkisrekið trúfélag.

En trúleysingjar í Siðmennt og Vantrú hafa – með kannski ólíkri nálgun – opnað umræðuna, málefnalega, og bent á eitt og annað sem stenst ekki í samfélagi sem vill virða trúfrelsi/frelsi til lífsskoðana og sýna þeim mismunandi skoðunum umburðarlyndi.

Umræðan hefur stöður orðið sýnilegri og smátt og smátt hefur orðið meira og meira áberandi að það eru hvorki meðlimir Siðmenntar né Vantrúar sem eru sérvitringarnir eða „kverúlantarnir“..

Það er fjarri mér að alhæfa.. það er mikið af góðu fólki sem vill vel, bæði innan kirkjunnar og annarra trúfélaga – fólk sem hægt er að eiga málefnalegar samræður við.

Það sem hefur breyst er – mögulega í einhvers konar örvæntingu – að sífellt fleiri talsmenn kirkjunnar opinbera forneskjulegan þankagang með umræðuhefð sem varla verður kölluð annað en skítkast, útúrsnúningar og jafnvel klár ósannindi – í bland við kröfur sem jaðra við óstjórnlega heimtufrekju.

Ég sé merki þess að það hilli undir lokin á baráttu Siðmenntar og Vantrúar… það liggur við að við getum slakað á og leyft öfgamönnum í forsvari kirkjunnar að koma henni hjálparlaust úr ríkisforsjá. Þeim fjölgar stöðugt sem sjá að svona starfsemi á ekki heima í ríkisrekstri.

Ég er nú samt ekki verr innrættur en svo að ég vona virkilega að kirkjan hafi rænu á að skipta um talsmenn áður en þeir ná að valda henni meiri skaða.

Ég er að minnsta kosti sannfærður um að það er vel leysanlegt að koma starfsemi hvers kyns lífsskoðunarfélaga fyrir þannig að hver fái að hafa sína skoðun í friði og láta vera að krefjast þess að aðrir borgi brúsann. En bestu bandamenn okkar sem vilja breytingar eru öfgamennirnir í forsvari ríkiskirkjunnar.

Birtingarmynd umburðarlyndis

Posted: september 8, 2014 in Umræða
Efnisorð:,

Til þess að gera reynslulítill þingmaður kvartar í dag yfir því vera boðið til athafnar Siðmenntar vegna setningar þings á morgun. Hann virðist ekki átta sig á því að þetta hefur verið í boði í nokkuð mörg ár – og margir þingmenn hafa mætt. En það er kannski önnur saga.

Þingmaðurinn fullyrðir út í bláinn – eða að minnsta kosti án þess að nefna nokkuð máli sínu til stuðnings – að Siðmennt eyði mestum tíma sínum í að berja á kristni og kirkju.

Varla á þingmaðurinn við að það að bjóða fólki valkost við þingsetningu sé merki um skort á umburðarlyndi. Það væri jú álíka vitlaust og að segja það skort á umburðarlyndi að vilja leyfa frjálslegri klæðnað í þinginu. Það má vera að þingmaður hafi þá skoðun á þingmenn eigi að mæta til guðsþjónustu trúarbragða sem þeir standa utan við og að þingmenn eigi að klæðast samkvæmt áratuga hefðum hvort sem þeim líkar betur eða verr. En það er aldrei skortur á umburðarlyndi að umbera skoðanir og viðhorf annarra.

Hvað á hann þá við með þessari fráleitu fullyrðingu? Hann nefnir jú ekkert annað þannig að kannski finnst honum það skortur á umburðarlyndi að hafa önnur viðhorf en hann sjálfur.

Enda má segja þetta geðvonskukast þingmannsins ágætt dæmi um lítið umburðarlyndi gagnvart viðhorfum annarra.

Þannig að við erum þó sammála um eitt.

Birtingarmynd umburðarlyndis er greinilega með ýmsum hætti.

Ég bauð mig fram til Alþingis fyrir hönd Sólskinsflokksins 1979. Okkar aðal stefnumál var að breyta veðrinu, ma. með því að setja veðurfræðinga á bónus þannig að þeir fengju einungis greitt fyrir góðviðrisdaga. Fleiri stefnumál voru á þessum nótum.

Þetta var satt best að segja ekki í fullri alvöru.

En mér verður hugsað til framboðsins þegar allir eru að safna vinsældum með því að tala um að banna verðtrygginguna. Verðtryggingin er ekki vandamál, verðbólgan er vandamál. Ef engin væri verðbólgan þá skipti verðtryggingin engu máli. Vísitalan mælir verðbólgu (þó að vísu megi deila um hvað á að taka með í þeim útreikningum) og staða verðtryggðra lána er svo reiknuð út frá vísitölunni.

Þegar ég heyri fólk tala um að banna verðtrygginguna þá finnst mér það álíka gáfulegt og að banna hitamæla eða vísitölu. Þetta hljómar vel – sérstaklega fyrir fólk sem kann ekki að reikna – en þetta er nákvæmlega það.. eitthvað sem bara hljómar vel.