Ómálefnaleg umræða, útúrsnúningar og undanbrögð hafa því miður allt of oft einkennt stjórnmálaumræðuna.
Í gær heyrði ég haft eftir stjórnmálamanni að hann gerði ekkert með efnislegar athugasemdir stofnana vegna þess að heiti þeirra eru skammstöfuð.
Ég náði ekki hver þetta var, né hvert tilefnið var né hvaða mál var til umræðu. Enda skiptir það engu máli.
En er þetta ekki botninn á umræðu taktík? Og má þó benda á ansi mörg tilsvör sem veita harða samkeppni.
Ég skrifaði undir kröfu um óbreytt veiðigjald.
Ekki svo að skilja að mér finnist þetta besta lausnin, langt frá því..
En mér finnst fráleitt að fella þetta niður án þess að koma með nothæfa lausn.
Og ég hef enn ekki séð nein rök fyrir að ekki sé hægt að innheimta þetta… og þó þau rök væru fyrir hendi, þá væru réttu viðbrögðin auðvitað að gera nauðsynlegar lagfæringar í stað þess að fella niður.
Ég hef heldur ekki séð nein rök fyrir að þetta stangist á við stjórnarskrá, en ef þau rök eru til, þá staðfesta þau auðvitað hversu handónýt núverandi stjórnarskrá er.
Best væri að koma með nothæfa lausn. Á meðan er fráleitt að fara til baka í algjörlega ónothæft kerfi.
Í dag minnumst við þess að tvö ár eru liðin frá því forseti Íslands steig það gæfuspor að senda Alþingi heim og tók að sér að sjá um löggjöf sjálfur.
Þær efasemdar- og gagnrýnisraddir sem heyrðust sumarið 2015 hafa nú þagnað. Forsetanum hefur farist löggjöf einstaklega vel úr hendi og ríkisstjórnin sem hann hefur stýrt frá sama tíma hefur náð ótrúlegum árangri. Þá hafa landsmenn glaðst yfir þeirri miklu hrifningu sem einkavinir forsetans í Evrópu hafa lýst á störfum hans.
Ekki má gleyma hversu vel þær litlu breytingar sem forseti gerði á stjórnarskránni, í góðri sátt við sjálfan sig, hafa virkað.
Gríðarlegar breytingar hafa einnig orðið í allri fjölmiðlun eftir að forsetinn tók að sér umsjón þeirra, og gildir þetta jafnt um prentmiðla, ljósvakamiðla og vefmiðla – rifrildi, þras og hvers kyns gagnrýni er nú óþekkt – sátt og samlyndi einkennir nú þjóðlífið.
Við hér á vefsíðu Íslands hvetjum forseta vorn til að stíga skrefið til fulls og taka að sér embætti biskups.
Mér hefur lengi þótt tímabært að endurskrifa stjórnarskrána frá grunni. Hún er ruglingsleg, mótsagnakennd og tekur ekki á mikilvægum atriðum – hefur verið gagnslaus þegar kemur að skilgreiningu á hlutverkum, völdum og ábyrgð ráðamanna.
Helstu svörin sem ég hef fengið er að það sé allt í lagi að hún sé ruglingsleg, takmörkuð og óskýr… við höfum hefðir til að styðjast við.
Fyrir nokkrum árum braut núverandi forseti þá hefð að forseti nýtti sér ekki þann möguleika að neita að skrifa undir lög. Sami einstaklingur hafði reyndar áður talið að hefðarinnar vegna væri þetta vald ekki hjá forseta lengur.
Aftur braut forsetinn blað í gær þegar hann fór að segja þingmönnum fyrir verkum í stórpólitískum málum. Bæði þegar kom að aðild að Evrópusambandinu. Og ekki síður þegar kom að endurskrift stjórnarskrárinnar.
Um leið og forsetinn fór að segja sína skoðun á stjórnarskrá, og það við setningu þingsins.. undirstrikaði hann hversu losaralega gamla stjórnarskráin er, hversu gagnslausar hefðirnar eru og hversu mikilvægt er að fá nothæfa stjórnarskrá.
Talandi um sjálfsmark…
Ef marka má forsetann þá er enn ein krísan yfirvofandi hjá Evrópusambandinu. Þetta mögulega áfall felst í þeirri ógn ef svo færi að Ísland skyldi nú hafna aðild að sambandinu. Út frá þessum ótta reiknar hann svo út að Evrópusambandið hafi ekki áhuga á að klára viðræðurnar.
Ekki svo að skilja að ég efist um að Evrópusambandið hafi tilbúna neyðaráætlun til að bregðast við þessu hugsanlega krísuástandi sem gæti skapast Ísland skyldi hafna aðild. Ég er svona einhvern veginn meira að efast um að sambandið myndi líta á þetta sem eitthvert sérstakt áfall. Kannski meira í þá áttina að þeim sé nokkurn veginn sléttsama, kannski einhver pirringur að þjóð sé að sækja um aðild án þess að hugur fylgi máli. En að höfnun smáþjóðar vegi yfirleitt eitthvað á móti ákvörðunum þeirra sem hafa sóst eftir og þegið aðild breytir auðvitað sáralitlu – svona kannski líkara því að missa af þúsundkalli eftir að hafa grætt milljónir… eða þannig.
En svo er alltaf hinn möguleikinn.
Sem er að ekkert sé að marka kallinn.
Þessi belgingur að við séum svo stórmerkileg að það yrði öðrum þjóðum áfall ef við skyldum hafna því að leika með minnir nefnilega illa á ýmis vandræðaleg kjánahrolls ummæli fyrir nokkrum árum um hversu merkilegir við Íslendingar séum.
Í kjölfar umræðunnar um að þingmaður telji fólk frá greitt fyrir að leggja sig í einelti…
Nú get ég ekkert fullyrt um það, af eða á, hvort einhver fái greitt fyrir að skrifa neikvæðar greinar og athugasemdir um viðkomandi þingmann eða ekki. Ég veit þetta ekki en þykir harla ólíklegt, ég sé ekki hver þetta ætti að vera eða hver tilgangurinn ætti að vera.
Hitt er, ef ég á að vera alveg hreinskilinn, að ég hef ekki mikið álit á viðkomandi þingmanni. Eflaust er þarna ágætis manneskja á ferð, ég þekki það ekki og hef engar forsendur til að halda annað. Það sem ég á við er að ég hef ekki mikið álit á störfum viðkomandi á Alþingi og hefði kosið að sjá hana í öðru starfi.
Ástæðan er ekki sú að einhver hafi sagt eitthvað ljótt um hana á einhverjum vefsíðum eða staðið að einhverju persónulegu níði. Ég man ekki eftir að hafa séð þetta og hefði ekkert gert með að þó svo hefði verið.
Ástæðan er einfaldlega sú að viðkomandi þingmaður hefur ítrekað látið frá sér ummæli og skoðanir sem ég er fullkomlega ósammála, standast enga skoðun og / eða eru beinlínis rangar – hefur sýnt það sem ég tel vera mikið dómgreindarleysi.
Eina manneskjan sem hefur orðið til þess að rýra álit mitt á störfum hennar er nefnilega hún sjálf.
Þannig má kannski halda því fram að hún sé að leggja sjálfa sig í einelti.
PS. ég fæ ekkert borgað fyrir þessa greing – ég er ekki að taka þátt í einelti – ég er einungis að gera athugasemdir við fullyrðingar
Ég hef auðvitað ekki hugmynd um hvað mér finnst um nýja ríkisstjórn. Það er nefnilega alveg eðlilegt, hún er ekki (eða varla) komin til starfa. Ég ætla að leyfa mér að meta hana af verkum hennar, ekki fyrirfram..
Vissulega er sumt sem mér líst ekkert sérstaklega vel á í stefnu stjórnarinnar, svo langt sem hægt er að festa hönd á henni, annað hljómar ágætlega. Ég held að lækkun skatta og einfaldara skattkerfi sé til bóta, að minnsta kosti ef rétt verður staðið að málum. Mér finnst fráleitt að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu um Evrópusambandsaðild „í miðri á“ og ég hef ekki góða tilfinningu fyrir nálgun þeirra að nýrri stjórnarskrá. Ég var ekki sáttur við auðlindagjald fyrri stjórnar, taldi betri leiðir fyrir hendi, en að bakka aftur til fyrra horfs finnst mér enn verra. Og þetta tal um að það stangist á við stjórnarskrána er auðvitað út í hött, að minnsta kosti ef svo væri, þá er það endanleg sönnun þess að sú gamla er handónýt!
Ráðherravalið hefði getað verið talsvert verra – fljótt á litið þá virðist þarna veljast frekar fólk sem hægt er að ræða við, frekar en aðrir sem ég óttaðist að settust í ráðherrastól, nefnum engin nöfn.
Ég er alveg til í að gleyma kjánahrollinum við að sjá kosningaloforðin þynnast út og hverfa… það hefði verið svo miklu verra ef reynt hefði verið að standa við þau. Og sama gildir um fólkið sem var með allt á hreinu fyrir kosningar en þarf svo að fara að leggjast í að skoða þau eftir kosningar. Ég vil nefnilega miklu frekar að mál verði skoðuð og vandað til vinnu við lausnir, en að hlaupið verði eftir þeim yfirýsingum sem boðið var upp á í kosningabaráttunni.
En, aðalatriðið er… ég ætla ekki að dæma fyrirfram.
Ég las einhverju sinni smásögu um mann sem var haldið föngnum í þorpi árum saman vegna þess að þorpsbúar þurftu á honum að halda. Hann átti sér þá ósk heitasta að sleppa, en þegar hann var leystur úr haldi komst hann að því að hann vildi hvergi annars staðar vera.
Ég var að velta snjóhengjunni fyrir mér í færslu um daginn, ég fékk svo sem ekki miklar skýringar á því hvernig samningar við kröfuhafa snjóhengju eigenda eigi að skila okkur fúlgum, Einar Karl og Rósa Björg sendu inn ágætis ábendingar, líkast til var ég að einfalda þetta of mikið, en sé ekki að það breyti niðurstöðunni.
Hinn hlutinn af snjóhengju vandanum er – og aftur með fyrirvara að ég sé að skilja rétt – að eigendur þessara krafna eru að stórum hluta erlendir fjárfestar sem vilja fyrir alla muni koma eigum sínum úr landi. Ef það á að ganga eftir þurfa þeir að kaupa mikið af gjaldeyri sem aftur verður til þess að gengi krónunnar myndi lækka. Það virðist reyndar gleymast í þessu samhengi að þegar peningum var dælt inn í landið var gengi krónunnar allt of hátt og öllum var sama.
Burtséð frá því, þetta eru fjárfestar sem vilja ávaxta sitt pund – látum liggja á milli hluta hvað okkur finnst um það – og kannski ekki eins einsleitur hópur og margir vilja láta, látum það líka liggja á milli hluta.
En hvers vegna vilja þessir fjárfestar endilega fara með peningana úr landi? Nú eru væntanlega betri tækifæri hér en víða annars staðar til fjárfestinga, við erum eitthvað á undan mörgum öðrum þjóðum að vinna okkur út úr efnahagsvandanum og tækifærin virðast liggja víða.
Getur verið að ástæða þess að þeir vilja komast með eignirnar séu einfaldlega hömlur á viðskiptaumhverfi? Er mögulegt að sú aðgerð að takmarka flutning á fjármagni úr landi sé aðal ástæða þess að kröfuhafarnir vilji flytji fé úr landi?
Getur verið að sagan sem ég vísaði til í upphafi eigi við um snjóhengjuna? Ef svo er… þá efast ég um að hugmyndir um að berja manninn með kylfu og kasta honum út séu endilega ráðlegasta leiðin?
Eins og fyrri færslan þá er þetta skrifað með fyrirvara, kannski er ég einfaldlega of tregur til að skilja málið, en það væri þá vel þegið að fá svör.
Ég er enn að velta vöngum yfir þessum „kristnu gildum“ sem sumir Sjálfstæðismenn vildu hafa til hliðsjónar við lagasetningu.
Kannski er það vegna þess að ég fæ engin svör um hver þessi kristnu gildi eru, þeas. hvaða gildi eru þarna sem ekki finnast í öðrum trúarbrögðum og/eða lífsskoðunum og skipta máli. Og hef ég nú mikið spurt.
Við getum strax útilokað verið sé að vísa til boðorðanna tíu – þá hefði verið talað um að byggja lagasetningar á „gyðinglegum gildum“.
Eins er strax hægt að útiloka almennt siðferði og náungakærleik og gullnu regluna – þetta er allt saman miklu eldra en kristnin – og finnst hjá flestum siðuðum lífsskoðunarfélögum.
En hvað einkennir kristnina sérstaklega? Það er rétt að taka fram að ég er ekki að gera lítið úr því góða og jákvæða sem kristnin hefur þegið frá öðrum hugmyndaheimum, þar er margt gott og gilt. En hvað er sérstakt?
Jú, meyfæðingin, upprisan og að bjóða hinn vangann. Fyrri tvö atriðin eru kannski engan veginn heldur einkennandi fyrir kristnina. Og það sem verra er, það er varla hægt að setja einhver lög sem byggja á upprisu eða meyfæðingu. Eða ég vona að minnsta kosti að það hafi ekki verið hugmyndin í þessu tilfelli.
Þá stendur eftir þetta með að bjóða hinn vangann. Ég man ekki til að þetta komi beinlínis annars staðar, má auðvitað vera minn misskilningur og/eða vanþekking.
En ef rétt er þá vilja þeir sem þetta samþykktu setja í lög á sá sem er sleginn utanundir eigi að bjóða hinn vangann..
PS. Mér fannst nú rétt að láta þessar vangaveltur liggja á milli hluta fram yfir kosningar.
Ég hef lengi talað fyrir persónukjöri í kosningum. Hefði það verið í boði síðustu helgi hefði ég til dæmis getað stutt Skúla Helgason inn á þing án þess að eiga á hættu að atkvæðið nýttist Ólínu Þorvarðardóttur – að ég tali nú ekki um ýktari dæmi en það.
Það skiptir mig talsverðu máli að fá fólk inn á þing sem ég get treyst til að vinna úr málum og taka málefnalega afstöðu til þeirra þegar þar að kemur. Fólk sem hleypur ekki undir pilsfaldinn hjá formanninum þegar reynir, leggst ekki í flokksgrafir (flokkslínur + skotgrafir). Það er ekki ljóst fyrir kosningar hvaða mál koma til afgreiðslu á komandi þingi þannig að það að kjósa flokka eftir stefnumálum er til þess að gera gagnslítið. Jú, línur eru kannski lagðar með almennum hætti, en ganga kannski ekki svo mikið eftir þegar á reynir, sérstaklega ekki í samsteypustjórnum.
Eini maðurinn sem ég þekki sem kaus Framsókn – já, ég játa að ég þekki einn – hafði nákvæmlega enga trú á stefnumálum flokksins eða að flokkurinn gæti staðið við stóru orðin. En kaus samt, ef ég skil rétt, vegna þeirra einstaklinga sem voru í forystu fyrir flokkinn. Þannig fær flokkurinn samt þau skilaboð að viðkomandi kjósandi styðji stefnu hans.
Þá eru stefnuskrár flokkanna þannig að vonlaust er að finna flokk sem er að öllu leyti sammála mér – eða ég sammála flokki. Það eru miklu meiri líkur til að finna einstaklinga sem hafa svipaðar skoðanir, því innan flokkanna safnast jú saman fólk með ólíkar skoðanir.
Þannig er persónukjör miklu nærtækara – og talsvert einfaldari og hreinlegri leið kjósendur að hafa áhrif.
Hitt er, að auðvitað eru málefni líka mikilvæg. En aftur þá eru stefnuskrár flestra flokka undarleg karfa af ágætis málum, þokkalega góðum en óljósum vilja og svo satt best að segja, tómri þvælu.
Þetta er auðvitað ekkert flókið. Það má samhliða kosningum með persónukjöri greiða atkvæði um nokkur mál – förum nánar út í það síðar hverjir og hvernig á að velja þau mál.
Kjósa sem sagt bæði um menn og málefni án þess að styðja flokka.
Valgarður Guðjónsson 