Teygjanleg hugtök

Posted: febrúar 23, 2014 in Umræða

Félagi minn sagði við mig þegar ég var að falast eftir sæti á stjórnlagaþingi að við ættum að hafa stjórnarskrána á frönsku. Ja, kannski ekki beinlínis og bókstaflega, en punkturinn var að hugtök væru miklu skýrari og skilmerkilegri á frönsku en á flestum öðrum tungumálum.

Mér verður oftar og oftar hugsað til þegar íslenskar stjórnmálagarpar fara offari í að svíkja gefin loforð og/eða fara einfaldlega með rangt mál.

Einhver frægasti útúrsnúningurinn síðustu mánaðar er væntanlega að „strax“ sé teygjanlegt hugtak.

Og um leið og við erum farin að gefa okkur að hvert einasta hugtak sé teygjanlegt og sjálfsagt að láta það merkja það sem hentar hverju sinni… þá eru hugtökin vitanlega fullkomlega gagnslaus.

Nú eru „hungursneyð“, „loforð“, „almenningur“ og „fullveldi“ orðin teygjanleg hugtök hjá forystumönnum ríkistjórnarinnar. Af því að það hentar þeim.

En þetta er grátt gaman hjá þeim. Og varhugaverð braut sem þeir eru að feta.

Kannski finnst einhverjum líka að „friðhelgi Alþingis“, „lög“, „ráðherra“, „dómsvald“ megi allt eins vera teygjanleg hugtök. Ég vona ekki. En ef svo fer, þá vitum við hverjir bera ábyrgð.

Ég verð að ítreka hugmynd vegna Alþingis og sveitarstjórnakosninga. Væri ekki ráð að þeir taki próf sem vilja setjast á Alþingi, sveitarstjórn, taka sæti í ríkisstjórn eða gegna öðrum ábyrgðarstöðum sem hafa mikil áhrif á rekstur þjóðarbúsins og framtíð þjóðarinnar.

Almenn greindarpróf væri auðvitað það fyrsta.

Almenn þekking væri svo eitthvað sem mætti prófa.

Og kannski hæfileikinn til að vinna úr upplýsingum og rökum.

Svona eins og gjarnan er gert þegar fólk er ráðið í ábyrgðarstöður í atvinnulífinu.

Og til að forðast allan misskilning þá er ég ekki að tala um að eingöngu yfirburðafólk á þessu sviðum megi bjóða sig fram (þó það væri auðvitað ekki al slæm hugmynd), aðeins að setja til þess að gera lágan og lítinn þröskuld til að fólk sem jaðrar við að vera greindarskert, veit ekkert í sinn haus og/eða getur ómögulega skilið einföld rök. Það er fordæmi fyrir svona takmörkunum í núverandi kosningalögum og þær eru ekki að ástæðulausu.

Það mætti svo gjarnan bæta prófi í siðblindu við.

Afsakaðu séra, en..

Posted: febrúar 10, 2014 in Trú

Sér Örn Báður skrifar á Vísi (og sennilega í Fréttablaðið) í dag og segir:

Hér á landi er langstærstur hluti barna skírður ár hvert til kristinnar trúar og þau börn ættu að fá fræðslu um sína trú – feimnislaust og af fullri einurð og án afsakana kennara – og þá með biblíusögum, sálmasöng, bænum og öllu sem tilheyrir. Börn annarrar trúar ættu að sjálfsögðu að hafa sama rétt.

Afsakaðu, en hver er að banna foreldrum að fræða börn börn og fara með þau í kirkju og/eða sunnudagaskóla?

Hvers vegna að troða þessu inn í skólann og þar með upp á börn sem eru trúlaus (sem þér virðist nú ekki detta í hug sem möguleiki) eða börn sem eru annarrar trúar?

Hvað kemur þetta skólastarfi við? Fræðsla er eitt, og sjálfsögð, hvorki sálmasöngur né bænir hafa fræðslugildi.

Við getum kannski verið sammála um að kynna biblíusögurnar – helst allar, ekki bara handvaldar – það er fljótlegasta leiðin að trúleysi. En bara sem þjóðsögur og helgisögur, ekki sem einhvern sannleik. Þú virðist nú haga seglum eftir vindi þegar kemur að því að hafa skoðun á hvort sögur biblíunnar eru helgisögur eða sögulegar frásagnir – en við getum væntanlega verið sammála um að það á ekki að líta á þetta sem sögulegar heimildir í fræsðlustofnunum.

Það virðast einhver álög á mér við að reyna að fá þjónustu þessar vikurnar… þeas. ef ég tryði á svoleiðis þvælu (þeas. eins og álög).

Ég hef gjarnan keypt áskrift að enska boltanum og/eða Evrópuboltanum nokkra mánuði á ári, en nenni ekki að sitja yfir þessu allt árið.

Nú var komið að því að kaupa nokkra mánuði og ég byrjaði að hringja í Stöð2 síðasta mánudag. Ég ætlaði bara að kaupa febrúar, mars og apríl, ég næ væntanlega lítið að horfa í maí, hvort sem er.

Nú, fimmtán símtölum seinna, fjórum tölvupóstum og löngu, tímafreku netspjalli er ég búinn að gefast upp.

Sá sem tók við fyrsta símtalinu gleymdi að senda mér tilboðið. Hann benti mér hins vegar á smá hugmynd sem gæti nýst mér þar sem ég vinn. Gott mál. Vel þegið hversu vel vakandi hann var. Ég hringdi aftur og sá sem tók við því símtali sendi mér tilboð, en ekki miðað við upphaflegar forsendur og ekkert kom fram um að ég ætlaði bara að kaupa þrjá mánuði. Einu sinni enn hringdi ég… .

Já, vel á minnnst, ég hringdi.. það er ekkert einfalt að hringja. Yfirleitt var ég þetta ellefti til tuttugasti og annar í röðinni. Og biðin eftir að ná í gegn var ekki beinlínis mæld í sekúndum eða örfáum mínútum. Ég gat nú reyndar ekki alltaf beðið lengi.

Þrisvar þáði ég að panta að fá símtal til baka. Það var bara einu sinni hringt til baka.

En, já, einu sinni enn hringdi ég. Nú var mér sagt að ég þyrfti að senda tölvupóst á ákveðið netfang og að yfirmaður minn þyrfti að staðfesta. Gott og vel. Við gerðum það síðasta miðvikudag. Ekkert svar. Þá var mér sagt að það hefði verið skráð í kerfið að ég ætlaði bara að kaupa þrjá mánuði þó það kæmi ekki fram í tilboðinu. En viðkomandi sagðist senda staðfestingu í tölvupósti. Sú staðfesting kom ekki.

Einu sinni enn hringdi ég. Ég þurfti að byrja upp á nýtt og útskýrði að ég hefði sent tölvupóst, þá var lofað að skoða málið. Ég fékk svo tölvupóst um kvöldið þar sem mér var sagt að ég þyrfti að senda tölvupóst á ákveðið netfang. Sem ég hafði útskýrt að ég væri löngu búinn að gera. Ég svaraði tölvupóstinum og útskýrði einu sinni enn að ég hefði sent umbeðinn tölvupóst á þetta tiltekna netfang.

Ekkert svar.

Ég ákvað að prófa eitthvað sem er kallað „netspjall“, eitthvað sem var alltaf verið að benda á þegar ég beið í símanum – og hélt að væri einhvers konar spjallþráður fyrir áskrifendur, „netspjall“ gefur það jú til kynna. Þetta reyndist vera þjónustu á netinu.

Enn eina ferðina útskýrði ég að ég hefði sent tölvupóst á uppgefið netfang. Svarið var, „þú þarft að senda tölvupóst á þetta netfang“. Mér var farið að líða eins og ég væri að tala við vegg. Ég útskýrði enn einu sinni.

Ég var kominn á fremsta hlunn með að kaupa áskrift án þess að nýta mér vinnustaðinn, vildi bara fá staðfestingu á að þetta yrði í lagi um helgina. Og ég bað enn einu sinni um staðfestingu á að ég ætlaði bara að kaupa þrjá mánuði, febrúar – mars og apríl – alls ekki maí og ég vildi ekki þurfa að hafa fyrir að segja upp þá. Já, já, kom svarið eftir drykklanga stund, ég er búinn að senda þér uppsögn frá 1. júní 2014. Ég benti á að ég ætlaði bara að kaupa þrjá mánuði og tók það skýrt fram í netspjallinu nokkrum línum áður. Nú var mér sagt að ég yrði að borga fyrir maí. Ég get sem sagt ekki keypt febrúar, mars og apríl. Þrátt fyrir að það væri margsinnis búið að staðfesta við mig að ég gæti keypt þrjá mánuði.

smá viðbót

Ég fékk loksins svar við tölvupóstunum sem ég hafði sent á miðvikudag. Svarið var þess eðlis að starfsmenn þar sem ég vinn ættu ekki rétt á neinu. Og að ég yrði að kaupa maí.

Enn eitt ruglið. Því samstarfsfélagi minn er með áskrift á þessum kjörum, honum hafði reyndar fyrst verið sagt að okkar fyrirtæki væri ekki hluti af tilboði, en síðar leiðrétt…

Ég hef verið harður talsmaður þess að fólk kaupi löglega áskrift og notfæri sér ekki að stela efni. En svei mér þá ef ég er ekki farinn að fá ákveðna samúð…

Ósamræmi í málflutningi

Posted: febrúar 6, 2014 in Tónlist, Umræða
Efnisorð:,

Ég á marga góða vini, kunningja, spjallfélaga og þess vegna fólk sem líkar ekkert sérstaklega vel við mig.. sem mér finnst hafa ansi undarlegar og, í rauninni, ósamrýmanlegar skoðanir á tveimur málum.. sem eru í rauninni náskyld.

Þá er ég annars vegar að tala um ólöglega dreifingu á höfundarréttarvörðu efni… sem mörgum finnst í góðu lagi vegna þess að ekki sé hægt að koma í vef fyrir dreifingu – og gefa lítið fyrir það hversu siðferðilega rangt það er að taka efni höfunda og dreifa í leyfisleysi. „það er ekki hægt að koma í veg fyrir þetta“, „fólk verður að aðlaga sig að raunveruleikanum“, „höfundarnir verða svo vinsælir að þeir mega bara þakka fyrir“, summera nokkurn veginn upp flest rökin.

Hins vegar er mjög algengt að þessir sömu einstaklingar bregðist heiftarlega illa við því þegar tölvupóstur og önnur trúnaðar gögn einstaklinga eru tekin ófrjálsri hendi og þeim dreift án leyfis viðkomandi. Þá bregður svo við að engu máli skiptir hversu erfitt er að koma í veg fyrir ólöglega dreifingu, raunveruleikinn er aukaatriði og ekki skiptir máli hvort eigandi fær mikla athygli. Nú skiptir allt í einu öllu máli að taka siðferðilega afstöðu.

Er alveg nógu gott samræmi í þessu?

Kæra Wow

Posted: febrúar 5, 2014 in Umræða
Efnisorð:,

Kæra Wow,

Ég fagnaði komu ykkar á ferðamarkaðinn þegar þið bættust í hópinn. Bæði er ég fylgjandi samkeppni og eins fylgdi ykkur ferskur blær og óvenjuleg nálgun.

Ég verð samt að segja farir (ferðir?) mínar ekki sléttar í framhaldi af flugi með ykkur. Við keyptum okkur (sautján í hóp) flug til Salzburg þann 18. janúar – nánar um málsatvik má sjá hér að bíða, Wow.

Ég kenni ykkur ekki um veðrið eða lendingarskilyrði. Ég get meira að segja alveg haft góðan skilning á að þetta var óvænt og þið voruð kannski illa undirbúin.

En þið mættuð sýna því skilning að viðbrögð ykkar, eða skortur á viðbrögðum, kom sér verulega illa fyrir marga farþega og að tjón þess er nokkurt fyrir marga farþeganna.

Það sem truflar mig þó ekki síður eru síðbúin og innihaldslaus svör við fyrirspurnum eftir að heim kom. Ég hef sent ykkur sextán – já, sextán! – tölvupósta eftir þessa ferð til að leita skýringa. Ég hef margsinnis útskýrt sömu hluti og ég hef ítrekað spurt um hvaða ábyrgð þið teljið ykkur bera á tjóni vegna ykkar mistaka. Ég hef spurt við hverju ég megi búast ef ég skyldi kjósa að fljúga aftur með ykkur og sambærilegar aðstæður skyldu koma upp. Ég þurfti þrisvar að spyrja um sama atriðið áður en ég fékk svar og svo þurfti ég þrisvar sinnum til viðbótar að útskýra þetta sama atriði, sem var þó nokkuð einfalt. Ég fékk satt að segja á tilfinninguna að þið hafið haldið að ég væri að segja ósatt.

Það eykur ekki traust mitt að þið beitið stundum þeirri aðferð að gera mér upp skoðanir og svara svo þessum tilbúnu skoðunum mínum. Þið talið eins og ég kenni ykkur um veðrið, nokkuð sem ég hef hvergi gert. Þið gefið í skyn að ég láti eins og þið hafið gert þetta að gamni ykkar að lenda ekki í Salzburg, ekki veit ég hvernig ykkur dettur það í hug. Og þið látið í veðri vaka að við ætlumst til að þið takið áhættu í fluginu.

Og það bætir ekki úr skák að þið farið rangt með í nokkrum atriðum sem einfalt væri að hafa í lagi.

Ég var virkilega að vonast til að fá önnur og betri viðbrögð. Ég get alveg „lifað af“ að þurfa að kaupa kvöldmat aukalega eitt kvöld. Og glataður tími er auðvitað þegar farinn. En ég var að vonast til að fá viðbrögð þannig að ég hafi geti treyst því að til dæmis upplýsingagjöf verði í lagi ef sambærilegar aðstæður koma upp. Almennt spjall um að þið séuð að skoða málin breytir ekki miklu. Og kannski allra helst var ég að vonast til að fá boðleg viðbrögð við kvörtunum.

Ykkur finnst sem sagt varla taka því að svara tölvupóstum efnislega. Ég gafst upp á tölvupóstsendingunum þegar ég var enn einu sinni beðinn um skýringu og staðfestingu á atriði sem ykkur var í lófa lagið að kanna.

Kannski finnst ykkur heldur ekki taka því að svara svona færslum. Mér finnst samt rétt að gera eina lokatilraun.

PS. ég á engra hagsmuna að gæta hjá öðrum flugvélögum.

Ég hef aðeins verið að hugsa… kannski á svipuðum nótum og stundum áður þegar ég hef heyrt að tónlistarmenn sem ég hef haldið mikið upp á hafi kannski ekki verið neitt sérstaklega aðlaðandi einstaklingar.

Ég fór að velta þessu aftur fyrir mér eftir að ég sá bréf Dylan Farrow um Woody Allen.

Woody Allen hefur gert margar af kvikmyndir sem eiga heima á topp tuttugu listanum mínum. Vissulega á hann líka nokkrar frekar vondar kvikmyndir – og svo allt þar á milli.

Ég hef engar forsendur til að efast um frásögn Dylan, frekar en ég hef forsendur til að efast um svör Allen, ég get auðvitað ekkert fullyrt, en það er ekki punkturinn með þessari færslu… og fyrir alla muni höldum þeirri umræðu annars staðar.

En ég velti fyrir mér hvort myndirnar hans séu minna virði?

Og í framhaldinu, svona almennt séð, geta glæpamenn og drullusokkar búið til listaverk?

Verðtryggingin, til útskýringar…

Posted: janúar 26, 2014 in Verðtrygging
Efnisorð:

Það er einhver grundvallar misskilningur í gangi vegna verðtryggingarinnar. Ég átta mig ekki á því hvort þetta er hreinn og klár misskilningur, vankunnátta í reikningi eða hreint og klárt lýðskrum… eða kannski einfaldlega vegna þess að hún er „áþreifanleg“ og þægilegt að benda á, hentugur blóraböggull. Það er auðvelt að ná vinsældum með því að tala gegn verðbólgunni og það hljómar vel í mörg eyru að ætla að beita sér gegn henni.

Verðtryggingin er mótvægi við verðbólgu. Verðbólgan er raunverulega vandamálið. Ef ekki væri verðbólga þá væri verðtryggingin ekki sýnileg og skipti engu máli.

Hitt er að verðtryggingin væri heldur ekkert vandamál í verðbólgu ef laun fylgdu verðbólgunni líka.. þá hækkuðu launin einfaldlega jafnt og lánin og sami hluti launa færi til að greiða af lánum. Það sem gleymist í öllum hávaðanum og allri umræðunni um verðtrygginguna, sem vissulega er vandamál fyrir þá sem borga af lánum og fá greidd laun sem ná ekki að fylgja verðbólgu. Það gleymist hins vegar í þessu að aðal vandamálið er einmitt að launin fylgja ekki þróun verðlags. Og það gleymist að þetta er ekki bara vandamál fyrir þá sem borga af verðtryggðum lánum. Þetta er nefnilega líka vandamál fyrir þá sem þurfa að borga hækkandi húsaleigu, þurfa að kaupa mat, föt og aðrar nauðsynjar. Vandamálið er sem sagt ekki verðtryggingin heldur misræmi launa og verðlags.

Að lokum gleymist, eða er reynt að fela, að öll lán eru í rauninni verðtryggð. Aðferðin sem notuð er við óverðtryggð lán kallast breytilegir vextir. Þessir breytilegu vextir taka einmitt við af… verðbólgu. Og fylgja verðlagsþróun en ekki launaþróun. Og það sem verra er, breytilegir vextir byggja ekki á tiltölulega gagnsærri vísitölu, heldur verðbólgu og spádómum um verðbólgu.

Ég veit að það er hægt að finna ýmis dæmi með því að velja rétt tímabil sem sýna fram að á verðtryggð lán komi illa út, en til lengri tíma litið þá er ekkert að verðtryggingunni, hún er ekki vandamálið sem þarf að leysa.

Ég velti fyrir mér hvort reglur / lög um afnám verðtryggingar séu afleiðing þess sem kom fram í Pisa könnuninni.

Það er komin heil kynslóð sem kann ekki að reikna og skilur ekki einföldustu útreikninga.

Að bíða, Wow

Posted: janúar 19, 2014 in Uncategorized
Efnisorð:

Við vorum á leiðinni til Salzburg í gær…

Þegar nálgaðist Salzburg kom í ljós að ekki var hægt að lenda, að mér skilst vegna mikillar þoku og blindflug kom ekki til greina – án þess að ég skilji nákvæmlega hvers vegna, en hef engar athugasemdir við að ekki sé tekin áhætta ef ekki er hægt að lenda örugglega.

Ekki hvarflar að mér að áfellast ykkur fyrir veðurskilyrði og þaðan af síður dettur mér í hug að fara fram á að þið takið nokkra áhættu þegar öryggi farþega er annars vegar. Þá vil ég hrósa áhöfninni fyrir sína vinnu og góð viðbrögð – það hefði þó mátt vara farþega við hvernig hætt er við aðflug ef ekki tekst.

Í framhaldinu var flogið með okkur til Stuttgart, beðið þar í drykklanga stund á flugvellinum, síðan var reynt að fljúga aftur til Salzburg og reynt tvisvar að lenda og áður en flogið var aftur til Stuttgart. Upplýsingarnar sem við fengum í fluginu voru ekki miklar, helst að það biðu okkar rútur sem myndu flytja okkur til Salzburg.

Á flugvellinum í Stuttgart tók við mikil óvissa, langur biðtími og nákvæmlega engar upplýsingar. Þó höfðuð þið bæði símanúmer og tölvupóstfang. Það voru nokkur börn í hópnum og óvissan kom sér illa. Þetta virtist gilda um alla farþega, við spurðum nokkuð marga þeirra sem biðu með okkur á flugvellinum en enginn vissi neitt. Eftir talsverða bið var okkur fylgt á hótel við flugvöllinn og sagt að við fengjum gistingu og morgunmat en þyrftum að sjá sjálf um kvöldmat. Ekki fengust öruggar upplýsingar um framhald aðrar en óljós boð komu um að mæta daginn eftir á flugvöllinn ýmist klukkan hálf tíu eða tíu.

Við mættum á flugvöllinn morguninn eftir og okkur var fyrst sagt að flogið yrði klukkan ellefu. En þegar innritun var að ljúka komu boð frá þeim sem sáu um innritun þess efnis að fluginu myndi seinka, sennilega til þrjú / fjögur en allt væri óvíst.

Enn hafði enginn frá Wow haft samband við okkur.

Einhver farþeganna þekkti, að mér skilst, einhvern heima sem þekkti einhvern hjá Wow og gat grafið upp þær upplýsingar að lendingarbúnaður hefði bilað í vélinni og að viðgerð stæði yfir. Við kusum að bíða á flugvellinum, aðrir gáfust upp og tóku rútu á eigin vegum eða á vegum viðkomandi ferðaskrifstofu. Við náðum svo til Salzburg um hálf fimm, ríflega sólarhring eftir áætlaðan komutíma.

En það mætti vera í fyrsta forgangi að miðla upplýsingum. Bara „Við erum að vinna í málinu, nánari fréttir og upplýsingar fást …“ myndi muna miklu, sérstaklega ef raun upplýsingar eru aðgengilegar.

Flugfélag sem sendir mér auglýsingar og margarusl pósta í mánuði hlýtur að ráða við að senda mér mikilvægar upplýsingar um ferðina þar sem ég er strandaður á þeirra vegum.

PS. Lýsing uppfærð eftir fyrstu færslu