Archive for the ‘Stjórnmál’ Category

Hvers vegna ég get ekki kosið… Húmanistaflokkinn

Posted: apríl 13, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Hugtakið „húmanismi“ hefur flækst fyrir mér í gegnum tíðina. Ég hafði hálfpartinn skömm á þessu hugtaki í gamla daga, einfaldlega vegna þess að þær tunnur sem buldi hvað hæst í um gildi húmanismans reyndust innantómar þegar kom að eigin hegðun.

Á hinn bóginn er ég meðlimur í Siðmennt, félagi siðrænna húmanista á Íslandi – og fyrir mig eru þær lífsskoðanir mikils virði. Ég reyni hins vegar að taka það til mín – þó eflaust mætti ganga betur – frekar en að messa yfir öðrum.

Nóg um það.

Stjórnmálaflokkur sem byggir á þessum hugmyndum er að mínu viti jafn fráleitur og kristilegur flokkur eða flokkar sem byggja á hvers kyns öðrum trúarhugmyndum. Þetta er einfaldlega sitt hvor hluturinn, fólk getur verið hvar sem er í stjórnmálaflokki og aðhyllst ólíkar lausnir, til dæmis, í efnahagsmálum, hvort sem þeir telja sig húmanista eða ekki.

En svo get ég nú heldur ekki kosið þau vegna fáránlegra stefnumála eins og banka án vaxta og að óheimilt verði að bera fólk út af heimilum (jú, það á að vera erfitt og það á að þurfa mikið til, en ekki ómögulegt).

Hvers vegna ég get ekki kosið… Regnbogann

Posted: apríl 12, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Aðallega vegna þess að þess virðist vera eins máls flokkur og ég er þeim fullkomlega ósammála.

Ég hef reyndar ekki gert upp við mig hvort ég er fylgjandi eða andvígur aðild að Evrópusambandinu – og ætla ekki að gera fyrr en ljóst er hvaða samningur er í boði.

En þetta tal um að einhvers konar fullveldisafsal felist í aðild að sambandinu er þvílíkt rugl að það tekur því ekki að velta þessu frekar fyrir sér.

Þá hafði ég aldrei mikið álit á helsta talsmanni flokksins þegar hann sat í ríkisstjórn og gat ekki svarað einföldum spurningum án útúrsnúninga og/eða stæla.

En [svo ég bæti við upphaflega færslu] auðvitað er þetta ekki þeirra eina stefnumál, en þeir virðast „helteknir“ af þessu, varla hægt að nefna veðrið án þess að þeir fari að tala um ESB, og því kannski fljótlegt að afgreiða þá sem valkost. Ef önnur stefnumál eru skoðuð þá er ég svona mismikið sammála þeim, það er ekkert sem dregur mig sérstaklega til þeirra umfram aðra og þetta stóra atriði sem ég er ósáttur við nægir til.

Blekkingarleikur með skatthlutfall

Posted: apríl 11, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Því er gjarnan haldið fram að skattar séu ekkert hærri á Íslandi en í nágrannalöndunum. Þessu til staðfestingar er gjarnan vísað til prósentu tekjuskatts og virðisaukaskatts annars vegar og hins vegar að tekjur ríkissjóðs séu sambærilegt hlutfall af þjóðarframleiðslu og í nágrannaríkjum – hvernig svo sem „nágrannaríki“ eru skilgreind.

Skatttekjur ríkissjóðs sem hlutfall af þjóðarframleiðslu eru um 50% í Danmörku – 44% í Noregi – 41% í Þýskalandi – 40% hér – 32% í Eistlandi – 30% á Írlandi – 30% í Sviss, svo nokkur dæmi séu tekin af handahófi – amk. ef marka má http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_tax_revenue_as_percentage_of_GDP – sem mér sýnist gjarnan vísað til. Að vísu virðist fullyrðingin um „nágrannaríki“ svo sem ekki standast vel skoðun, ef út í það er farið.

Hitt er verra að hér á Íslandi fáum við minna fyrir skattpeninginn en í mörgum þessara landa. Þannig erum við nefnilega líka rukkuð um alls kyns aukagjöld vegna þátta sem aðrar þjóðir greiða fyrir með sköttum, bæði þegar kemur að heilbrigðisþjónustu og menntakerfi. Þetta auðvitað dulin skattheimta. Þegar við borgum 40% í skatta til að standa straum af (meðal annars) heilbrigðis- og menntakerfi og erum svo rukkuð að auki um komugjöld og skólagjöld (eða hvað það er kallað) þá erum við auðvitað að borga meira fyrir þessa þjónustu en þau 40% sem svona samantektir gefa til kynna.

Það má deila um hversu háir skattar eiga að vera. Og það er áhugavert að rökræða hvort megnið eigi að koma í gegnum jaðarskatta, neysluskatta, tekjuskatta, eignaskatta, o.s.frv..

En fyrir alla munið hættið þessum blekkingum og ræðum málið út frá réttum forsendum.

Betra peninga / umferðarkerfi

Posted: apríl 10, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Það hefur verið ótrúlega hávær umræða um það sem áhangendur kalla „betra peningakerfi“, oft nefnt heildarforðakerfi.

Ég vona að ég fari ekki mjög rangt með stutta lýsingu að þetta gangi út á að stöðva heimildar banka til að lána út umfram þá peninga sem Seðlabanki viðkomandi ríkis leggur til. Í einhverjum tilfellum má lána innlán sem samþykki eigenda innlána. Þetta þýðir auðvitað engan sveigjanleika til uppbyggingar eða framþróunar og allar ákvarðanir eru teknar af miðstýrðri nefnd, nokkuð sem minnir óþægilega á hörðustu kommúnistaríki tuttugustu aldarinnar. Þetta kerfi á sér rætur í fræðimannasamfélaginu en hefur (mér vitanlega) hvergi verið reynt síðustu 3-4 aldir. Hugmyndirnar um kerfið hafa vissulega verið plástaðar eftir gagnrýni, en það er svo sem ekki að sjá að þessar hugmyndir séu teknar alvarlega. Að minnsta kosti virðist ekki nokkurri ríkisstjórn hafa komið til hugar að taka þetta upp.

Nú skil ég að vissu leyti hvers vegna þetta fær byr undir stöku væng, nánast óheft dæling peninga í hagkerfið fyrir hrun átti stóran þátt í hversu illa fór. Það er hins vegar ekki þar með sagt að vandamál vegna öfga í eina áttina kalli á enn meiri öfgar í hina. Það gleymist að í flestum löndum sem hafa stýringar í lagi þá virkar hefðbundið peningakerfi – sem kallað hefur verið brotaforðakerfi, til aðgreiningar – alveg ágætlega.

Þessu má kannski líkja við land þar sem allar umferðarreglur væru nánast ófheftar og öllum frjálst að keyra hvar þeim á sýndist, á hvaða raða sem þeim dytti og hug og án tillits til ástands. Líkast til – ja, eða alveg örugglega – yrði talsvert um umferðarslys.

Svarið væri ekki að banna alla umferð og öll ökutæki – eða ég vona ekki.

Svarið væri að horfa til þeirra þjóða sem hafa besta umferðarmenningu og taka mið af þeirra lögum og reglum.

Ég vona að minnsta kosti að það fengi lítið fylgi að banna alla umferð og allan akstur, það er nefnilega heilmikið gagn af ökutækjum ef rétt er með farið.

Skattalækkanir

Posted: apríl 7, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Ein ástæða þess að ég rekst hvergi almennilega í stjórnmálaflokki er að mínar skoðanir ganga þvert á flokka og framboð.

Ég er til dæmis á því að skattalækkanir, bæði á fyrirtæki og einstaklinga, séu eitt mikilvægasta verkefni nýrrar ríkisstjórnar þegar kemur að efnahagsmálum. Einföldun skattkerfisins skiptir líka máli. Og það að lækka vexti. Sem stangast á við skoðanir skoðanabræðra og systra í mörgum öðum mikilvægum málum.

Umræðum um skattakerfið og skattprósentu hefur að mörgu leyti verið byggð á misnotkun á tölfræði. Bent er á að skatthlutfall sé ekki svo hátt í samanburði við nágrannalöndin. Það gleymist hins vegar að nefna hvað við fáum fyrir skattpeningana. Það kostar talsvert fyrir hvern nemanda að mæta í skóla, reynið að bjóða norðmönnum upp á þetta. Hver heimsókn á heilbrigðisstofnun kostar meira en þekkist í sömu löndum. Svo má ekki gleyma að við erum ekki með há útgjöld til varnamála..

En svo því sé haldið til haga þá er ekki þar með sagt að ég fordæmi verk núverandi ríkisstjórnar af sama krafti og margir andstæðingar hennar. Það ber að virða að þau tóku við hrikalega erfiðu verkefni, og þó ég hefði mælt með öðrum leiðum – sem enginn veit hvernig hefðu farið – þá má ekki gleyma að þau fylgdu sinni sannfæringu, gengu heiðarlega í verkið og náðu betri árangri en flestir þorðu að vona.

En það er kominn tími til að lækka skatta og einfalda skattkerfið. Ég hef ekki endanlegt svar við hversu mikið. En gott dæmi, þó ekki sé stórt, eru háar álögur á fyrirtæki. Tekjurnar af þeim eru svo notaðar til að styrkja nýsköpun. Er ekki einfaldara að halda peningunum innan fyrirækjanna og leyfa þeim að vinna að nýsköpun?

Lækkun skatthlutfalls þýðir ekki að peningar hverfi úr hagkerfinu. Það þýðir að neytendur geta notað peningana. Það skapar fleiri störf. Sem aftur lækkar útgjöld, til dæmis, vegna atvinnuleysis. Ég ætla ekki að láta eins og þetta sé einföld jafna eða töfralausn að fara í kúvendingu, en núverandi skatthlutfall er of hátt.

Hækkun skattleysismarka, ein skattprósenta og lægri aukaskattar, svo sem tryggingagjald… væru fyrstu skrefin.

[PS. gerði minni háttar lagfæringar á upphaflegri færslu]

Hvers vegna ég get ekki kosið… Hægri græna

Posted: apríl 4, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:,

Ég skal játa að ég afskrifaði þetta framboð frekar fljótt og örugglega. Aðallega vegna ótrúverðugrar forystu, sem hefur nú kannski komið í ljós að ræður ekki við einföld verkefni. En aðallega vegna þess að ég næ engu tangarhaldi á stefnu flokksins.

Ekki hef ég hugmynd um hvað felst í þessu hugtaki, „Hægri grænir“, þannig að það hjálpar lítið.

En það nægir mér að flokkurinn flaggar sama bullinu um verðtryggingu og margir aðrir. Og fer fram með óraunhæf loforð, eins og að lækka lán um allt að 45%, lofa öllum nemendum spjaldtölvu og eitt af fáum málum sem nefnd eru snýst um staðsetningu flugvallar í Reykjavík.

Þá kemur einhver undarleg hugmynd þess efnis að tengja krónuna (eða Ríkisdal, eins og gjaldmiðillinn á að heita) við bandaríkjadal. Afnema verðtryggingu og tengja svo gjaldmiðilinn við annan, væntanlega einhliða, og hvað? Ef hugmyndin er að handstýra genginu verða ekki frjáls viðskipti með gjaldmiðilinn.

Þá er flokkurinn á móti aðild að Evrópusambandinu, mál sem mér finnst ótímabært að taka afstöðu til.

En auðvitað er ekki allt slæmt eða neikvætt, ég efast ekkert um vilja til að koma góðu til leiðar og brjóta upp hefðbundin stjórnmál. En það er því miður ekki nóg..

Verðtrygging í verðhjöðnun

Posted: apríl 3, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:, ,

Það er víst tilgangslaust að ræða verðtryggingu og vísitölur.. svörin sem fást eru svona allt frá útúrsnúningum til uppnefna – og sami misskilningurinn endurtekinn aftur og aftur.

En, af meðfæddri þrjósku…

Verðtrygging er ekkert vandamál, hún segir einfaldlega að lán skuli greidd til baka í jafn verðmætum krónum og það var upphaflega veitt.

Vísitalan sem hefur verið notuð er vandamál, lánin hækka úr takti við launaþróun. Það er svo sem ekki víst að það yrðu allir sáttir við að nota launavísitölu – á árunum 1995-2005 hefðu lánin nefnilega hækkað umfram verðlag. Mér finnst þetta þó miklu nærtækari viðmiðun, lántakendur vita þó að hverju þeir ganga. Önnur leið væri að miða húsnæðislán við verðlag á húsnæði, lánin hækka eða lækka í takt við verðmæti eignarinnar.

Kannski er best að velta fyrir sér hvort betra sé að vera með verðtryggt lán eða óverðtryggt með því að skoða það mögulega (en vissulega ósennilega) tilfelli að verðhjöðnun verði í stað verðbólgu. Þetta hefur gerst, ekki oft, og ekki mikið, en er sem sagt ekki óhugsandi. Það er ekki punkturinn hjá mér. Heldur að ef við gefum okkur að verðhjöðnun verði í einhvern tima, laun lækki jafnvel og verð á neysluvörum lækki. Þá væri heldur betur hagstætt að hafa lánin verðtryggð. Þau myndu nefnilega lækka.

Ég endurtek, ég veit að þetta er ekkert sérstaklega líklegt, en þetta er ágæt leið til að skilja hugmyndina á bak við verðtryggingu.

Hún er ekki verðbólguhvetjandi frekar en hitamælir hefur áhrif á veðurfarið…

Vegguppstilling

Posted: mars 31, 2013 in Stjórnmál, Umræða

Nú hef ég ekki gert upp við mig hvað ég ætla að kjósa í komandi alþingiskosningum, enda ótímabært, það er ekki ljóst hvaða valkosti ég hef. Mörg ný framboð eru álitlegur kostur, en ég hef svo sem margt við flest þeirra að athuga.

En það er augljóst að fráleitt ákvæði í kosningalögum gerir þeim erfitt fyrir, þeas. 5% reglan við úthlutun jöfnunarsæta. Ekki bara vegna þess að reglan getur hæglega komið í veg fyrir að fleiri en eitt framboð hljóti verðskulduð þingsæti heldur líka vegna þess að einmitt sú staðreynd fælir væntanlega kjósendur frá.

Auðvitað er einhver og jafnvel talsverður munur á stefnumálum margra þessara framboð. Í sumum tilfellum meiri en svo að hægt sé að sameinast um framboð. Í öðrum tilfellum er ágreiningur sennilega talsvert minni en innan margra eldri stjórnmálaflokkanna.

Þess vegna er það ákveðinn dómgreindarskortur af þessum framboðum að fara ekki sameiginlega í framboð. Og ég á erfitt með að kjósa fólk ef dómgreindin er úti á túni.

Ég stilli því fulltrúum þessara framboða „upp við vegg“, náið saman um framboð og ég skoða alvarlega að kjósa ykkur eða mitt atkvæði fer annað.

Og mér er slétt sama um hvort ykkur finnst þetta óþægilegt eða ekki.

Ein samtök, mörg framboð

Posted: mars 30, 2013 in Stjórnmál, Umræða

Það er ekkert því til fyrirstöðu að ein samtök bjóði fram marga lista í komandi alþingiskosningum.

Þá eru fordæmi fyrir því að ólíkir lista geti haft hvert sinn listabókstaf. Þetta gerðist 1967 þegar Hannibal Valdimarsson bauð fram utan flokka í Reykjavík undir með listabókstafinn I en atkvæðin töldust með atkvæðum Alþýðubandalagsins, sem bauð fram undir listabókstafnum G.

Nú eru kosningalögin ekki skýr og nánast virðist ákvörðunin háð geðþótta kjörstjórna. En með fordæmi til staðar þá mætti ætla að það þyrfti skýr lagaákvæði til að neita sameiginlegri stjórnmálahreyfingu að bjóða fram nokkra lista og fá þau talin sem atkvæði einnar hreyfingar á landsvísu.

Þannig má komast hjá undarlegri 5% reglu við úthlutun jöfnunarsæta og nýta atkvæðin þegar jöfnunarsætum er úthlutað.

 

Ótrúleg heimska

Posted: mars 30, 2013 in Stjórnmál, Umræða

Ég heyrði ansi góða, merkilega, jafnvel lærdómsríka sögu af kjósanda í gær.

Kjósandinn sagðist ætla að kjósa Framsóknarflokkinn. Aðspurður hvers vegna, svaraði hann því til að flokkurinn lofaði mestu. Hann var þá spurður hvort hann tryði því virkilega að Framsóknarflokkurinn gæti – eða yfirleitt ætlaði – að standa við loforðin.

Svarið var, nei, nei, en það svíkja hvort sem er allir flokkar kosningaloforðin.

Er þetta ekki alveg ótrúleg heimska? Að ætla að kjósa þann sem lofar mestu þrátt fyrir að hafa enga trú á að staðið verði við loforðin. Er þetta ekki í rauninni ákvörðun um að kjósa þann sem viðkomandi gefur sér að komi til með að svíkja mest? Að ákveða að kjósa þann sem kjósandinn telur mestu svikarana og óheiðarlegasta?

PS. Ég er ekki að leggja dóm á hvort Framsóknarflokkurinn er líklegri eða ólíklegri en aðrir til að svíkja sín loforð. Aðeins að bölsótast yfir rökum kjósanda fyrir valinu.

Older Entries
Newer Entries