Sarpur fyrir apríl, 2013

Ruglaður fréttaflutningur

Posted: apríl 16, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Stundum finnast mér fréttamenn hálf rænulausir við vinnslu frétta.

Jú, það er ekki til fyrirmyndar að hafa fólk á framboðslistum sem hefur verið dæmt fyrir hegningarlagabrot.

Fyrir minn smekk er þó grundvallarmunur á ofbeldisfólki og öðrum.

Þá skiptir auðvitað máli hvort þeir sem fjallað er um eiga möguleika á þingsæti eða ekki.

En sauðsháttur fréttamanna gengur heldur betur fram af mér þegar þeir grauta saman fólki sem hlotið hefur dóm fyrir hegningarlagabrot vegna ofbeldis og fólki sem hefur tapað einkamálum.

Án þess að vilja gera lítið úr einlægum áhuga meðlima Alþýðufylkingarinnar fyrir betra samfélagi – þá er ég einfaldlega fullkomlega ósammála þeim í grundvallar atriðum. Ég er hvorki sósíalisti eða kommúnisti og get ekki tekið undir stefnumál fylkingarinnar.

Ég vil ekki félagsvæða bankakerfið og ég vil afskipti ríkisins af atvinnurekstri sem minnstan.

Dögun er kannski ekki eins fjarri mér og ætla mætti í fyrstu. Þarna er að minnsta kosti fólk sem ég þekki af góðu einu og hefur einlægan vilja til að bæta hag heimilanna.

Margrét Tryggvadóttir stóð með breyttri stjórnarskrá alla leið og á hrós skilið fyrir.

Það strandar þó á því að ég er þeim fullkomlega ósammála í þeirra helsta baráttumáli, þeas. afnámi verðtryggingarinnar. Verðtryggingin er ekki vandamálið, eins og ég hef marg sinnis fært rök fyrir, heldur háir vextir, undarlega samsett vísitala og há greiðslubyrði.

Þá hjálpar ekki að helstu talsmenn framboðsins hafa sýnt það sem mér finnst fákunnátta og skammsýni.

Sama gildir um mörg stefnumála, eins og að ríkið eigi að sýna frumkvæði… ég er einfaldlega ósammála.

Svo eru auðvitað atriði þar sem ég er þeim sammála, td. varðandi betra og opnara lýðræði.

Hugtakið „húmanismi“ hefur flækst fyrir mér í gegnum tíðina. Ég hafði hálfpartinn skömm á þessu hugtaki í gamla daga, einfaldlega vegna þess að þær tunnur sem buldi hvað hæst í um gildi húmanismans reyndust innantómar þegar kom að eigin hegðun.

Á hinn bóginn er ég meðlimur í Siðmennt, félagi siðrænna húmanista á Íslandi – og fyrir mig eru þær lífsskoðanir mikils virði. Ég reyni hins vegar að taka það til mín – þó eflaust mætti ganga betur – frekar en að messa yfir öðrum.

Nóg um það.

Stjórnmálaflokkur sem byggir á þessum hugmyndum er að mínu viti jafn fráleitur og kristilegur flokkur eða flokkar sem byggja á hvers kyns öðrum trúarhugmyndum. Þetta er einfaldlega sitt hvor hluturinn, fólk getur verið hvar sem er í stjórnmálaflokki og aðhyllst ólíkar lausnir, til dæmis, í efnahagsmálum, hvort sem þeir telja sig húmanista eða ekki.

En svo get ég nú heldur ekki kosið þau vegna fáránlegra stefnumála eins og banka án vaxta og að óheimilt verði að bera fólk út af heimilum (jú, það á að vera erfitt og það á að þurfa mikið til, en ekki ómögulegt).

Aðallega vegna þess að þess virðist vera eins máls flokkur og ég er þeim fullkomlega ósammála.

Ég hef reyndar ekki gert upp við mig hvort ég er fylgjandi eða andvígur aðild að Evrópusambandinu – og ætla ekki að gera fyrr en ljóst er hvaða samningur er í boði.

En þetta tal um að einhvers konar fullveldisafsal felist í aðild að sambandinu er þvílíkt rugl að það tekur því ekki að velta þessu frekar fyrir sér.

Þá hafði ég aldrei mikið álit á helsta talsmanni flokksins þegar hann sat í ríkisstjórn og gat ekki svarað einföldum spurningum án útúrsnúninga og/eða stæla.

En [svo ég bæti við upphaflega færslu] auðvitað er þetta ekki þeirra eina stefnumál, en þeir virðast „helteknir“ af þessu, varla hægt að nefna veðrið án þess að þeir fari að tala um ESB, og því kannski fljótlegt að afgreiða þá sem valkost. Ef önnur stefnumál eru skoðuð þá er ég svona mismikið sammála þeim, það er ekkert sem dregur mig sérstaklega til þeirra umfram aðra og þetta stóra atriði sem ég er ósáttur við nægir til.

Þessi færsla á víst heima í færsluröðinni minni „óvinsælar skoðanir“…

Í þetta skipti er ég að hugsa um full yfirdrifin viðbrögð við fréttum um að óvart hafi verið hlustað á símtöl hjá röngum aðila við rannsókn máls.

Ekki misskilja… auðvitað á þetta ekki að koma fyrir og auðvitað á þetta að að verða til að verklag verður endurskoðað til að tryggja að svona endurtaki sig ekki.

En það er óþarfi að missa sig alveg. Það er ekki eins og símtölin hafi verið sett á netið eða aðgengilegt almenningi á annan hátt. Ekki einu sinni eins og fjöldi manns hafi hlustað. Það eru auðvitað nokkuð góðar líkur á að símtölin hafi verið nauðaómerkilegt, þeir sem hlustuðu (hafi yfirleitt einhver hlustað) ekki haft hugmynd um hverjir voru að tala, eða um hvað. Þannig eru líkurnar á mögulegum skaða eru frekar litlar, nánast hverfandi.

Þetta mál kemst að minnsta kosti ekki ofarlega á minn lista yfir það sem mætti fara betur í rannsóknar- og réttarkerfinu okkar.

Og ef einhver ætlar að spyrja hvernig mér hefði orðið við ef þetta hefði verið mitt símtal / mín símtöl, þá er svarið kýrskýrt: mér væri nákvæmlega sama.

Jú, og svo það komi fram þá vinn ég hjá fyrirtæki sem tengist Símanum, en ég hef ekki hugmynd um hvaða símafyrirtæki kom við sögu…

PS. Rétt að taka fram að upphaflega hélt ég að um eitt símtal væri að ræða, lagfærði færsluna eftir ábendingu.

Því er gjarnan haldið fram að skattar séu ekkert hærri á Íslandi en í nágrannalöndunum. Þessu til staðfestingar er gjarnan vísað til prósentu tekjuskatts og virðisaukaskatts annars vegar og hins vegar að tekjur ríkissjóðs séu sambærilegt hlutfall af þjóðarframleiðslu og í nágrannaríkjum – hvernig svo sem „nágrannaríki“ eru skilgreind.

Skatttekjur ríkissjóðs sem hlutfall af þjóðarframleiðslu eru um 50% í Danmörku – 44% í Noregi – 41% í Þýskalandi – 40% hér – 32% í Eistlandi – 30% á Írlandi – 30% í Sviss, svo nokkur dæmi séu tekin af handahófi – amk. ef marka má http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_tax_revenue_as_percentage_of_GDP – sem mér sýnist gjarnan vísað til. Að vísu virðist fullyrðingin um „nágrannaríki“ svo sem ekki standast vel skoðun, ef út í það er farið.

Hitt er verra að hér á Íslandi fáum við minna fyrir skattpeninginn en í mörgum þessara landa. Þannig erum við nefnilega líka rukkuð um alls kyns aukagjöld vegna þátta sem aðrar þjóðir greiða fyrir með sköttum, bæði þegar kemur að heilbrigðisþjónustu og menntakerfi. Þetta auðvitað dulin skattheimta. Þegar við borgum 40% í skatta til að standa straum af (meðal annars) heilbrigðis- og menntakerfi og erum svo rukkuð að auki um komugjöld og skólagjöld (eða hvað það er kallað) þá erum við auðvitað að borga meira fyrir þessa þjónustu en þau 40% sem svona samantektir gefa til kynna.

Það má deila um hversu háir skattar eiga að vera. Og það er áhugavert að rökræða hvort megnið eigi að koma í gegnum jaðarskatta, neysluskatta, tekjuskatta, eignaskatta, o.s.frv..

En fyrir alla munið hættið þessum blekkingum og ræðum málið út frá réttum forsendum.

Það hefur verið ótrúlega hávær umræða um það sem áhangendur kalla „betra peningakerfi“, oft nefnt heildarforðakerfi.

Ég vona að ég fari ekki mjög rangt með stutta lýsingu að þetta gangi út á að stöðva heimildar banka til að lána út umfram þá peninga sem Seðlabanki viðkomandi ríkis leggur til. Í einhverjum tilfellum má lána innlán sem samþykki eigenda innlána. Þetta þýðir auðvitað engan sveigjanleika til uppbyggingar eða framþróunar og allar ákvarðanir eru teknar af miðstýrðri nefnd, nokkuð sem minnir óþægilega á hörðustu kommúnistaríki tuttugustu aldarinnar. Þetta kerfi á sér rætur í fræðimannasamfélaginu en hefur (mér vitanlega) hvergi verið reynt síðustu 3-4 aldir. Hugmyndirnar um kerfið hafa vissulega verið plástaðar eftir gagnrýni, en það er svo sem ekki að sjá að þessar hugmyndir séu teknar alvarlega. Að minnsta kosti virðist ekki nokkurri ríkisstjórn hafa komið til hugar að taka þetta upp.

Nú skil ég að vissu leyti hvers vegna þetta fær byr undir stöku væng, nánast óheft dæling peninga í hagkerfið fyrir hrun átti stóran þátt í hversu illa fór. Það er hins vegar ekki þar með sagt að vandamál vegna öfga í eina áttina kalli á enn meiri öfgar í hina. Það gleymist að í flestum löndum sem hafa stýringar í lagi þá virkar hefðbundið peningakerfi – sem kallað hefur verið brotaforðakerfi, til aðgreiningar – alveg ágætlega.

Þessu má kannski líkja við land þar sem allar umferðarreglur væru nánast ófheftar og öllum frjálst að keyra hvar þeim á sýndist, á hvaða raða sem þeim dytti og hug og án tillits til ástands. Líkast til – ja, eða alveg örugglega – yrði talsvert um umferðarslys.

Svarið væri ekki að banna alla umferð og öll ökutæki – eða ég vona ekki.

Svarið væri að horfa til þeirra þjóða sem hafa besta umferðarmenningu og taka mið af þeirra lögum og reglum.

Ég vona að minnsta kosti að það fengi lítið fylgi að banna alla umferð og allan akstur, það er nefnilega heilmikið gagn af ökutækjum ef rétt er með farið.

Skattalækkanir

Posted: apríl 7, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Ein ástæða þess að ég rekst hvergi almennilega í stjórnmálaflokki er að mínar skoðanir ganga þvert á flokka og framboð.

Ég er til dæmis á því að skattalækkanir, bæði á fyrirtæki og einstaklinga, séu eitt mikilvægasta verkefni nýrrar ríkisstjórnar þegar kemur að efnahagsmálum. Einföldun skattkerfisins skiptir líka máli. Og það að lækka vexti. Sem stangast á við skoðanir skoðanabræðra og systra í mörgum öðum mikilvægum málum.

Umræðum um skattakerfið og skattprósentu hefur að mörgu leyti verið byggð á misnotkun á tölfræði. Bent er á að skatthlutfall sé ekki svo hátt í samanburði við nágrannalöndin. Það gleymist hins vegar að nefna hvað við fáum fyrir skattpeningana. Það kostar talsvert fyrir hvern nemanda að mæta í skóla, reynið að bjóða norðmönnum upp á þetta. Hver heimsókn á heilbrigðisstofnun kostar meira en þekkist í sömu löndum. Svo má ekki gleyma að við erum ekki með há útgjöld til varnamála..

En svo því sé haldið til haga þá er ekki þar með sagt að ég fordæmi verk núverandi ríkisstjórnar af sama krafti og margir andstæðingar hennar. Það ber að virða að þau tóku við hrikalega erfiðu verkefni, og þó ég hefði mælt með öðrum leiðum – sem enginn veit hvernig hefðu farið – þá má ekki gleyma að þau fylgdu sinni sannfæringu, gengu heiðarlega í verkið og náðu betri árangri en flestir þorðu að vona.

En það er kominn tími til að lækka skatta og einfalda skattkerfið. Ég hef ekki endanlegt svar við hversu mikið. En gott dæmi, þó ekki sé stórt, eru háar álögur á fyrirtæki. Tekjurnar af þeim eru svo notaðar til að styrkja nýsköpun. Er ekki einfaldara að halda peningunum innan fyrirækjanna og leyfa þeim að vinna að nýsköpun?

Lækkun skatthlutfalls þýðir ekki að peningar hverfi úr hagkerfinu. Það þýðir að neytendur geta notað peningana. Það skapar fleiri störf. Sem aftur lækkar útgjöld, til dæmis, vegna atvinnuleysis. Ég ætla ekki að láta eins og þetta sé einföld jafna eða töfralausn að fara í kúvendingu, en núverandi skatthlutfall er of hátt.

Hækkun skattleysismarka, ein skattprósenta og lægri aukaskattar, svo sem tryggingagjald… væru fyrstu skrefin.

[PS. gerði minni háttar lagfæringar á upphaflegri færslu]

Ég skal játa að ég afskrifaði þetta framboð frekar fljótt og örugglega. Aðallega vegna ótrúverðugrar forystu, sem hefur nú kannski komið í ljós að ræður ekki við einföld verkefni. En aðallega vegna þess að ég næ engu tangarhaldi á stefnu flokksins.

Ekki hef ég hugmynd um hvað felst í þessu hugtaki, „Hægri grænir“, þannig að það hjálpar lítið.

En það nægir mér að flokkurinn flaggar sama bullinu um verðtryggingu og margir aðrir. Og fer fram með óraunhæf loforð, eins og að lækka lán um allt að 45%, lofa öllum nemendum spjaldtölvu og eitt af fáum málum sem nefnd eru snýst um staðsetningu flugvallar í Reykjavík.

Þá kemur einhver undarleg hugmynd þess efnis að tengja krónuna (eða Ríkisdal, eins og gjaldmiðillinn á að heita) við bandaríkjadal. Afnema verðtryggingu og tengja svo gjaldmiðilinn við annan, væntanlega einhliða, og hvað? Ef hugmyndin er að handstýra genginu verða ekki frjáls viðskipti með gjaldmiðilinn.

Þá er flokkurinn á móti aðild að Evrópusambandinu, mál sem mér finnst ótímabært að taka afstöðu til.

En auðvitað er ekki allt slæmt eða neikvætt, ég efast ekkert um vilja til að koma góðu til leiðar og brjóta upp hefðbundin stjórnmál. En það er því miður ekki nóg..