Archive for the ‘Umræða’ Category

Skattalækkanir

Posted: apríl 7, 2013 in Stjórnmál, Umræða
Efnisorð:

Ein ástæða þess að ég rekst hvergi almennilega í stjórnmálaflokki er að mínar skoðanir ganga þvert á flokka og framboð.

Ég er til dæmis á því að skattalækkanir, bæði á fyrirtæki og einstaklinga, séu eitt mikilvægasta verkefni nýrrar ríkisstjórnar þegar kemur að efnahagsmálum. Einföldun skattkerfisins skiptir líka máli. Og það að lækka vexti. Sem stangast á við skoðanir skoðanabræðra og systra í mörgum öðum mikilvægum málum.

Umræðum um skattakerfið og skattprósentu hefur að mörgu leyti verið byggð á misnotkun á tölfræði. Bent er á að skatthlutfall sé ekki svo hátt í samanburði við nágrannalöndin. Það gleymist hins vegar að nefna hvað við fáum fyrir skattpeningana. Það kostar talsvert fyrir hvern nemanda að mæta í skóla, reynið að bjóða norðmönnum upp á þetta. Hver heimsókn á heilbrigðisstofnun kostar meira en þekkist í sömu löndum. Svo má ekki gleyma að við erum ekki með há útgjöld til varnamála..

En svo því sé haldið til haga þá er ekki þar með sagt að ég fordæmi verk núverandi ríkisstjórnar af sama krafti og margir andstæðingar hennar. Það ber að virða að þau tóku við hrikalega erfiðu verkefni, og þó ég hefði mælt með öðrum leiðum – sem enginn veit hvernig hefðu farið – þá má ekki gleyma að þau fylgdu sinni sannfæringu, gengu heiðarlega í verkið og náðu betri árangri en flestir þorðu að vona.

En það er kominn tími til að lækka skatta og einfalda skattkerfið. Ég hef ekki endanlegt svar við hversu mikið. En gott dæmi, þó ekki sé stórt, eru háar álögur á fyrirtæki. Tekjurnar af þeim eru svo notaðar til að styrkja nýsköpun. Er ekki einfaldara að halda peningunum innan fyrirækjanna og leyfa þeim að vinna að nýsköpun?

Lækkun skatthlutfalls þýðir ekki að peningar hverfi úr hagkerfinu. Það þýðir að neytendur geta notað peningana. Það skapar fleiri störf. Sem aftur lækkar útgjöld, til dæmis, vegna atvinnuleysis. Ég ætla ekki að láta eins og þetta sé einföld jafna eða töfralausn að fara í kúvendingu, en núverandi skatthlutfall er of hátt.

Hækkun skattleysismarka, ein skattprósenta og lægri aukaskattar, svo sem tryggingagjald… væru fyrstu skrefin.

[PS. gerði minni háttar lagfæringar á upphaflegri færslu]

Ég skal játa að ég afskrifaði þetta framboð frekar fljótt og örugglega. Aðallega vegna ótrúverðugrar forystu, sem hefur nú kannski komið í ljós að ræður ekki við einföld verkefni. En aðallega vegna þess að ég næ engu tangarhaldi á stefnu flokksins.

Ekki hef ég hugmynd um hvað felst í þessu hugtaki, „Hægri grænir“, þannig að það hjálpar lítið.

En það nægir mér að flokkurinn flaggar sama bullinu um verðtryggingu og margir aðrir. Og fer fram með óraunhæf loforð, eins og að lækka lán um allt að 45%, lofa öllum nemendum spjaldtölvu og eitt af fáum málum sem nefnd eru snýst um staðsetningu flugvallar í Reykjavík.

Þá kemur einhver undarleg hugmynd þess efnis að tengja krónuna (eða Ríkisdal, eins og gjaldmiðillinn á að heita) við bandaríkjadal. Afnema verðtryggingu og tengja svo gjaldmiðilinn við annan, væntanlega einhliða, og hvað? Ef hugmyndin er að handstýra genginu verða ekki frjáls viðskipti með gjaldmiðilinn.

Þá er flokkurinn á móti aðild að Evrópusambandinu, mál sem mér finnst ótímabært að taka afstöðu til.

En auðvitað er ekki allt slæmt eða neikvætt, ég efast ekkert um vilja til að koma góðu til leiðar og brjóta upp hefðbundin stjórnmál. En það er því miður ekki nóg..

Það er víst tilgangslaust að ræða verðtryggingu og vísitölur.. svörin sem fást eru svona allt frá útúrsnúningum til uppnefna – og sami misskilningurinn endurtekinn aftur og aftur.

En, af meðfæddri þrjósku…

Verðtrygging er ekkert vandamál, hún segir einfaldlega að lán skuli greidd til baka í jafn verðmætum krónum og það var upphaflega veitt.

Vísitalan sem hefur verið notuð er vandamál, lánin hækka úr takti við launaþróun. Það er svo sem ekki víst að það yrðu allir sáttir við að nota launavísitölu – á árunum 1995-2005 hefðu lánin nefnilega hækkað umfram verðlag. Mér finnst þetta þó miklu nærtækari viðmiðun, lántakendur vita þó að hverju þeir ganga. Önnur leið væri að miða húsnæðislán við verðlag á húsnæði, lánin hækka eða lækka í takt við verðmæti eignarinnar.

Kannski er best að velta fyrir sér hvort betra sé að vera með verðtryggt lán eða óverðtryggt með því að skoða það mögulega (en vissulega ósennilega) tilfelli að verðhjöðnun verði í stað verðbólgu. Þetta hefur gerst, ekki oft, og ekki mikið, en er sem sagt ekki óhugsandi. Það er ekki punkturinn hjá mér. Heldur að ef við gefum okkur að verðhjöðnun verði í einhvern tima, laun lækki jafnvel og verð á neysluvörum lækki. Þá væri heldur betur hagstætt að hafa lánin verðtryggð. Þau myndu nefnilega lækka.

Ég endurtek, ég veit að þetta er ekkert sérstaklega líklegt, en þetta er ágæt leið til að skilja hugmyndina á bak við verðtryggingu.

Hún er ekki verðbólguhvetjandi frekar en hitamælir hefur áhrif á veðurfarið…

Vegguppstilling

Posted: mars 31, 2013 in Stjórnmál, Umræða

Nú hef ég ekki gert upp við mig hvað ég ætla að kjósa í komandi alþingiskosningum, enda ótímabært, það er ekki ljóst hvaða valkosti ég hef. Mörg ný framboð eru álitlegur kostur, en ég hef svo sem margt við flest þeirra að athuga.

En það er augljóst að fráleitt ákvæði í kosningalögum gerir þeim erfitt fyrir, þeas. 5% reglan við úthlutun jöfnunarsæta. Ekki bara vegna þess að reglan getur hæglega komið í veg fyrir að fleiri en eitt framboð hljóti verðskulduð þingsæti heldur líka vegna þess að einmitt sú staðreynd fælir væntanlega kjósendur frá.

Auðvitað er einhver og jafnvel talsverður munur á stefnumálum margra þessara framboð. Í sumum tilfellum meiri en svo að hægt sé að sameinast um framboð. Í öðrum tilfellum er ágreiningur sennilega talsvert minni en innan margra eldri stjórnmálaflokkanna.

Þess vegna er það ákveðinn dómgreindarskortur af þessum framboðum að fara ekki sameiginlega í framboð. Og ég á erfitt með að kjósa fólk ef dómgreindin er úti á túni.

Ég stilli því fulltrúum þessara framboða „upp við vegg“, náið saman um framboð og ég skoða alvarlega að kjósa ykkur eða mitt atkvæði fer annað.

Og mér er slétt sama um hvort ykkur finnst þetta óþægilegt eða ekki.

Það er ekkert því til fyrirstöðu að ein samtök bjóði fram marga lista í komandi alþingiskosningum.

Þá eru fordæmi fyrir því að ólíkir lista geti haft hvert sinn listabókstaf. Þetta gerðist 1967 þegar Hannibal Valdimarsson bauð fram utan flokka í Reykjavík undir með listabókstafinn I en atkvæðin töldust með atkvæðum Alþýðubandalagsins, sem bauð fram undir listabókstafnum G.

Nú eru kosningalögin ekki skýr og nánast virðist ákvörðunin háð geðþótta kjörstjórna. En með fordæmi til staðar þá mætti ætla að það þyrfti skýr lagaákvæði til að neita sameiginlegri stjórnmálahreyfingu að bjóða fram nokkra lista og fá þau talin sem atkvæði einnar hreyfingar á landsvísu.

Þannig má komast hjá undarlegri 5% reglu við úthlutun jöfnunarsæta og nýta atkvæðin þegar jöfnunarsætum er úthlutað.

 

Ótrúleg heimska

Posted: mars 30, 2013 in Stjórnmál, Umræða

Ég heyrði ansi góða, merkilega, jafnvel lærdómsríka sögu af kjósanda í gær.

Kjósandinn sagðist ætla að kjósa Framsóknarflokkinn. Aðspurður hvers vegna, svaraði hann því til að flokkurinn lofaði mestu. Hann var þá spurður hvort hann tryði því virkilega að Framsóknarflokkurinn gæti – eða yfirleitt ætlaði – að standa við loforðin.

Svarið var, nei, nei, en það svíkja hvort sem er allir flokkar kosningaloforðin.

Er þetta ekki alveg ótrúleg heimska? Að ætla að kjósa þann sem lofar mestu þrátt fyrir að hafa enga trú á að staðið verði við loforðin. Er þetta ekki í rauninni ákvörðun um að kjósa þann sem viðkomandi gefur sér að komi til með að svíkja mest? Að ákveða að kjósa þann sem kjósandinn telur mestu svikarana og óheiðarlegasta?

PS. Ég er ekki að leggja dóm á hvort Framsóknarflokkurinn er líklegri eða ólíklegri en aðrir til að svíkja sín loforð. Aðeins að bölsótast yfir rökum kjósanda fyrir valinu.

Þörfin fyrir trúleysi

Posted: mars 30, 2013 in Trú, Umræða

Ég heyri mjög oft talað um að maðurinn sé einfaldlega þannig úr garði gerður að hann hafi þörf fyrir trú. Þetta heyrðist nýlega einmitt endurtekið í útvarpsþætti á RÚV.

Nú hef ég ekki þörf fyrir trú og þá gefur auga leið að annað hvort er fullyrðingin röng eða þá að ég er ekki maður. Ég gef mér að seinni skýringin sé ekki rétt og þá stendur eftir að fullyrðingin um að þessi þörf fyrir trú sé „innbyggð“ í okkur er röng.

Þvert á móti þá finnst mér mjög mikilvægt að skoða staðreyndir, rök og mótrök og nota bestu fáanlegu upplýsingar til að komast að niðurstöðu. Því trú, amk. í merkingu trúarbragða, felur í sér að hafa eitthvað fyrir satt án þess að nokkrar sannanir, staðreyndir eða staðfestar upplýsingar séu fyrir hendi.

Þess vegna hef ég einmitt mikla þörf fyrir trúleysi, mér finnst það miklu skynsamlegra.

Það er ekki eins sjálfgefið að ég kjósi ekki Sjálfstæðisflokkinn og margir myndu ætla. Að vissu leyti get ég tekið undir margar þeirra grunn hugmynda sem flokkurinn lagði upp með í upphafi.

Og ég styð hugmyndir hans um skattalækkanir.

En…

Fyrir það fyrsta þá stóð flokkurinn gegn samþykkt nýrrar stjórnarskrár. Og virtist í rauninni ráða ferðinni, telja það sitt hlutverk að hafa vit fyrir þjóðinni.

Þá hefur flokkurinn lýst afdráttarlausum stuðningi við ríkiskirkjuna, sem að mínu viti gengur þvert á grunn hugsjónir flokksins. Ekki bæta tilraunir til að troða trúarbrögðum inn í stefnu flokksins úr skák, þó það hafi í sjálfu sér ekki tekist.

Þá hefur flokkurinn stutt núverandi kvótakerfi sem að mínu viti gengur einnig þvert á grunn hugmyndir sem lagðar voru til grundvallar flokknum.

Ég hef heldur ekki séð neitt frá flokknum um hvað hefði betur mátt gera fyrir hrun, ekkert um hvernig sala bankanna var í hreinni mótsögn við frjálsa samkeppni og ekkert um hvaða lærdóm má draga af hruninu. Helst er verið að setja hrunið í gæsalappir og láta eins og það hafi aldrei orðið.

Ég kenni ekki flokknum eða einstökum forystumönnum einum um hrunið, það kom margt til og aðstæður voru án fordæmis. En það er einfaldlega ekki boðlegt að geta ekki horfst í augu við að það hefði margt mátt fara betur og ég ætlast til ákveðins heiðarleika og jafnvel auðmýktar, til dæmis að geta sagt hvað yrði gert öðru vísi í dag.

Ég er ekki eindreginn Evrópusinni, mér fannst ótímabært að hefja viðræður, en mér finnst fráleitt að hætta í miðju kafi. Það virðist einhvers konar „forpokun“ gegn Evrópu hafa verið samþykkt á síðasta landsfundi, sem ekki hefur gengið að breiða yfir.

Og mér finnst satt best að segja undarlegt að sjá hvernig flokkurinn hefur snúið frá stefnu Bjarna Benediktssonar (eldri), sem ég hafði alltaf talsvert mikið álit á, og sem hann lýsti eftirminnilega í ræðu 1969.

Björt framtíð leit þokkaleg út til að byrja með og þarna er fullt af alveg ágætis fólki – en það gildir auðvitað um fleiri.

Ruglingsleg afstaða í stjórnarskrármálinu framan af var ekki til að auka álit mitt á flokknum.

Þátttakan í að drepa stjórnarskrármálið vegur mjög þungt, er nánast úrslitaatriði.

Stuðningur við ríkiskirkjuna er svo annað þungt lóð á vogarskálarnar.

Og… svona almennt séð finnst mér stefnan frekar þunn og óljós, almennt spjall sem ber svo sem vott um góðan vilja, en lítið um hvernig á að láta þennan góða vilja verða að veruleika. Það er kannski ekki sanngjarnt að hengja sig í stöku ummæli en einn frambjóðandi sagði (að mér skilst) að í menntamálum væri stefnan einföld, þau vilji meira gott og minna vesen. Sem hefði auðvitað getað verið skemmtilegur inngangur, en er frekar verðlaus þegar ekkert meira kemur. Og síðasti dropinn er svo þessi að kynningaraðferð, þeas. að flagga fræga og fína fólkinu, ekki alveg að virka fyrir mig.

Kannski er ég ekki að meta þetta rétt, en eftir stendur stjórnarskrármálið og ríkiskirkjan, nægja til að afþakka atkvæði mitt.

Þetta er reyndar frekar einfalt. Ég er hvorki „vinstri“ maður né „grænn“ – að minnsta kosti ekki í þeim skilningi sem þessi flokkur virðist leggja í hugtökin.

Nú er erfitt að henda reiður á hvað hugtakið „vinstri“ þýðir en, sem sagt, ef ég lít til þeirrar merkingar sem flokkurinn virðist leggja í það þá er ég þeim fullkomlega ósammála. Ég vil sem minnst ríkisafskipti og sem minnsta aðkomu ríkisins að atvinnulífinu.

Þá eru hugmyndir um ritskoðanir, netlögreglu og internet eftirlit fullkomlega fráleitar. Á sama hátt og takmarkanir eða bann á klámi, fjárhættuspilum, sykurneyslu og yfirlett hvers kyns forsjárhyggja. Þetta er grundvallaratriði, ég vil ekki sjá þetta.

Þá virðast margir forystumanna ekki taka upplýsingum eða rökum, nokkuð sem ég set sem grundvallarskilyrði fyrir að styðja fólk til setu á Alþingi. Það hefur til að mynda ítrekað verið bent á hvers vegna ritskoðun á „klámi“ (fyrir utan allt annað) er (nánast) óframkvæmanleg. Ég segi „nánast“ í sviga því auðvitað er allt hægt, en með þvílíkum fórnarkostnaði að það næði ekki nokkurri átt.

Þegar ég segist ekki vera „grænn“ þá á ég við að ég styð ekki hugmyndir um endalaust bönn og að aldrei megi hrófla við einu eða neinu – nema þegar kemur að kjördæmapoti. Ég er ekki á móti stóriðju, þó ég vilji hafa fjölbreyttari flóru, og ég er ekki á móti virkjunum þó ég vilji standa öðru vísi og betur að málum.

Stuðningur flokksins við ríkiskirkjuna er svo auðvitað óskiljanlegur með öllu.

Þátttaka flokksins í að svæfa stjórnarskrármálið vegur auðvitað þungt, en þarf ekki til.

En svo allrar sanngirni sé gætt, þá mega flestir forsvarsmenn hreyfingarinnar eiga að þeir tala skýrt og eru sjálfum sér (oftast) samkvæmir.

Þá má Steingrímur J eiga það að hann fékk gríðarlega erfitt verkefni í hendurnar og leysti af mikilli samviskusemi út frá þeim aðferðum sem hann hafði trú á. Ég vil sem sagt að það komi fram að mér finnst gagnrýnin að mörgu leyti ómakleg. En það nægir mér ekki til að kjósa flokkinn. Og ég er flokksmönnum ósammála í grundvallaratriðum.