Posts Tagged ‘rökleysur’

Slæmur félagsskapur („guilt-by-association“, „bad company“) rökleysan er ansi hávær þessa dagana. Aðallega sú útgáfa sem gengur út á að ef þú hefur eina skoðun þá hlýtur þú að vera sammála öllum sem hafa sömu skoðun í einu og öllu öðru. Sem er auðvitað æpandi mótsögn í sjálfu sér…

Tökum kannski pínulítið skrýtið, jafnvel öfugsnúið dæmi.

Mér gæti til að mynda þótt kjöt vera vondur matur [sem er nú alls ekki tilfellið] og haldið mig við að borða grænmeti, eingöngu vegna þess að mér þætti það betra á bragðið. Síðan myndi félagsskaps-rökleysa þýða að ég þyrfti endalaust að taka umræðu um á þeim forsendum að ég vilji ekki borða kjöt af siðferðisástæðum! [ég tek þetta viljandi sem dæmi þar sem auðvitað er ekkert slæmt að vilja ekki borða kjöt af siðferðisástæðum og sá félagsskapur engan veginn slæmur].

Þessa dagana er hamast á þeim sem vilja breyta fyrirkomulagi á sölu áfengis á þeim forsendum að fyrst þeir hafi þessa ákveðnu skoðun á þessu ákveðna máli þá tilheyri þeir ákveðnum stjórnmálaflokki, gangi erinda hans og / eða séu fylgjandi ákveðinni pólitískri hugmyndafræði.

Ég held reyndar að þeir sem gera þetta séu ekki svo illa að sér að þeir sjái ekki að það er alveg hægt að hafa skoðun á einu máli út frá sínum eigin forsendum án þess að hafa gengið til liðs við einhverja hreyfingu…

Kannski er þetta bara enn ein birtingarmyndin af skítkastsumræðunni.

Rökleysan um reglur og undantekningar

Posted: júní 10, 2013 in Umræða
Efnisorð:,

Ég heyri alltaf nokkrum sinnum heyrt þennan gamla frasa að eitthvað sé undantekningin sem sanni regluna.

Þetta stenst auðvitað ekki skoðun. Undantekningar frá reglum – væntanlega er átt við að einhver regla sé á að eitthvað gerist – sannar engan veginn viðkomandi reglu. Þvert á móti grafa allar undantekningar undan því að um reglu sé að ræða. Því fleiri sem undantekningarnar eru þeim mun ólíklegra er nefnilega að um einhverja reglu sé að ræða.

Enda hvað með tvær undantekningar? Sanna þær „regluna“ enn frekar? Eða þrjár? Hvenær eru undantekningarnar orðnar nægilega margar til að sýna fram á að ekki sé um reglu að ræða?

Nú er það auðvitað ekki þannig að ein undantekning afsanni alltaf eitthvert mynstur eða líkur á að eitthvað gerist. En undantekning sannar aldrei eða sýnir fram á einhverja reglu. Þvert á móti er rétt að skoða allar undantekningar sem vísbendingu um að ekki séu um að ræða reglubundið fyrirbæri.